🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:23:37 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शम् (शमँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0218
धात्वर्थ: आलोचने — प्रसिद्ध करना, स्पष्टता से दिखाना, जाहिर करना (to publish, to advertise, to explain, to clarify)

🔎 आपका लिखा रूप शामम् — अव्यय — शम् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तशामन——शामनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तशामकशामकःशामिकाशामकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तशामयितृशामयिताशामयित्रीशामयितृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तशाम्यशाम्यःशाम्याशाम्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)शामयितव्यशामयितव्यःशामयितव्याशामयितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तशामनीयशामनीयःशामनीयाशामनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)शामितशामितःशामिताशामितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)शामितवत्शामितवान्शामितवतीशामितवत् / शामितवद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)शामयमानशामयमानःशामयमानाशामयमानम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)शामयित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रशाम्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)शामयितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययशामम्———
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तशान्ति—शान्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तशामयाम्बभूवस्शामयाम्बभूवान्शामयाम्बभूषीशामयाम्बभूवत् / शामयाम्बभूवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें