🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:46:30 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यम् (यमँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1031
धात्वर्थ: उपरमे — प्रतिबन्ध करना, रोकना (to stop, to resist, to hinder)

🔎 आपका लिखा रूप संयतवत् — यतवत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सम् + यम् + क्तवतु (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तयमन——यमनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तयामकयामकःयामिकायामकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तयन्तृयन्तायन्त्रीयन्तृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तयम्ययम्यःयम्यायम्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)यन्तव्ययन्तव्यःयन्तव्यायन्तव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तयमनीययमनीयःयमनीयायमनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)यतयतःयतायतम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)यतवत्यतवान्यतवतीयतवत् / यतवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)यच्छत्यच्छन्यच्छन्तीयच्छत् / यच्छद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तयंस्यत्यंस्यन्यंस्यती / यंस्यन्तीयंस्यत् / यंस्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)यत्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रयत्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)यन्तुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यययामम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तयामयामः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तयति—यतिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तयेमिवस्येमिवान्येमुषीयेमिवत् / येमिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें