🕉️ 23 November 2026, Monday · 02:55:31 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सम् (षमँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0963
धात्वर्थ: अवैकल्ये — नहीं घबड़ाना, एक समान रहना (to be calm, to be coolheaded)

🔎 आपका लिखा रूप समितम् — समित (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: सम् + क्त (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तसमन——समनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तसमकसमकःसमिकासमकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तसमितृसमितासमित्रीसमितृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तसम्यसम्यःसम्यासम्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)समितव्यसमितव्यःसमितव्यासमितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तसमनीयसमनीयःसमनीयासमनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)समितसमितःसमितासमितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)समितवत्समितवान्समितवतीसमितवत् / समितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)समत्समन्समन्तीसमत् / समद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तसमिष्यत्समिष्यन्समिष्यती / समिष्यन्तीसमिष्यत् / समिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)समित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रसम्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)समितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययसमम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तसमसमः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तसान्ति—सान्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तसेमिवस्सेमिवान्सेमुषीसेमिवत् / सेमिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬