२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
सो (षो)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0042
धात्वर्थ: अन्तकर्मणि — विध्वंस करना, नष्ट करना, नष्ट होना, मग्न होना (to kill, to destroy, to terminate, to finish, to end)
🔎 आपका लिखा रूप सात् — सो धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) (रंगीन खाना)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
स्यति
स्यतः
स्यन्ति
मध्यम
स्यसि
स्यथः
स्यथ
उत्तम
स्यामि
स्यावः
स्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
स्यतात् / स्यताद् / स्यतु
स्यताम्
स्यन्तु
मध्यम
स्य / स्यतात् / स्यताद्
स्यतम्
स्यत
उत्तम
स्यानि
स्याव
स्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अस्यत् / अस्यद्
अस्यताम्
अस्यन्
मध्यम
अस्यः
अस्यतम्
अस्यत
उत्तम
अस्यम्
अस्याव
अस्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
स्येत् / स्येद्
स्येताम्
स्येयुः
मध्यम
स्येः
स्येतम्
स्येत
उत्तम
स्येयम्
स्येव
स्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सास्यति
सास्यतः
सास्यन्ति
मध्यम
सास्यसि
सास्यथः
सास्यथ
उत्तम
सास्यामि
सास्यावः
सास्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
साता
सातारौ
सातारः
मध्यम
सातासि
सातास्थः
सातास्थ
उत्तम
सातास्मि
सातास्वः
सातास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
ससौ
ससतुः
ससुः
मध्यम
ससाथ / ससिथ
ससथुः
सस
उत्तम
ससौ
ससिव
ससिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असात् / असाद् / असासीत् / असासीद्
असाताम् / असासिष्टाम्
असासिषुः / असुः
मध्यम
असाः / असासीः
असातम् / असासिष्टम्
असात / असासिष्ट
उत्तम
असाम् / असासिषम्
असाव / असासिष्व
असाम / असासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सेयात् / सेयाद्
सेयास्ताम्
सेयासुः
मध्यम
सेयाः
सेयास्तम्
सेयास्त
उत्तम
सेयासम्
सेयास्व
सेयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असास्यत् / असास्यद्
असास्यताम्
असास्यन्
मध्यम
असास्यः
असास्यतम्
असास्यत
उत्तम
असास्यम्
असास्याव
असास्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सीयते
सीयेते
सीयन्ते
मध्यम
सीयसे
सीयेथे
सीयध्वे
उत्तम
सीये
सीयावहे
सीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सीयताम्
सीयेताम्
सीयन्ताम्
मध्यम
सीयस्व
सीयेथाम्
सीयध्वम्
उत्तम
सीयै
सीयावहै
सीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
असीयत
असीयेताम्
असीयन्त
मध्यम
असीयथाः
असीयेथाम्
असीयध्वम्
उत्तम
असीये
असीयावहि
असीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सीयेत
सीयेयाताम्
सीयेरन्
मध्यम
सीयेथाः
सीयेयाथाम्
सीयेध्वम्
उत्तम
सीयेय
सीयेवहि
सीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
सायिष्यते / सास्यते
सायिष्येते / सास्येते
सायिष्यन्ते / सास्यन्ते
मध्यम
सायिष्यसे / सास्यसे
सायिष्येथे / सास्येथे
सायिष्यध्वे / सास्यध्वे
उत्तम
सायिष्ये / सास्ये
सायिष्यावहे / सास्यावहे
सायिष्यामहे / सास्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
सान
—
—
सानम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
सायक
सायकः
सायिका
सायकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
सातृ
साता
सात्री
सातृ
यत्
विध्यर्थक कृदन्त
सेय
सेयः
सेया
सेयम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
सातव्य
सातव्यः
सातव्या
सातव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
सानीय
सानीयः
सानीया
सानीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
सित
सितः
सिता
सितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
सितवत्
सितवान्
सितवती
सितवत् / सितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
स्यत्
स्यन्
स्यन्ती
स्यत् / स्यद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
सास्यत्
सास्यन्
सास्यती / सास्यन्ती
सास्यत् / सास्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
सित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रसाय
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
सातुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
सायम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
साय
सायः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
साति
—
सातिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
ससिवस्
ससिवान्
ससुषी
ससिवत् / ससिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।