🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:47:26 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्मृ (स्मृ)

स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0015
धात्वर्थ: प्रीतिबलनयोः (to satisfy, to please, to force)

🔎 आपका लिखा रूप स्मारम् — अव्यय — स्मृ + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तस्मरण——स्मरणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तस्मारकस्मारकःस्मारिकास्मारकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तस्मर्तृस्मर्तास्मर्त्रीस्मर्तृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तस्मार्यस्मार्यःस्मार्यास्मार्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)स्मर्तव्यस्मर्तव्यःस्मर्तव्यास्मर्तव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तस्मरणीयस्मरणीयःस्मरणीयास्मरणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)स्मृतस्मृतःस्मृतास्मृतम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)स्मृतवत्स्मृतवान्स्मृतवतीस्मृतवत् / स्मृतवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)स्मृण्वत्स्मृण्वन्स्मृण्वतीस्मृण्वत् / स्मृण्वद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तस्मरिष्यत्स्मरिष्यन्स्मरिष्यती / स्मरिष्यन्तीस्मरिष्यत् / स्मरिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)स्मृत्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रस्मृत्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)स्मर्तुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययस्मारम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तस्मारस्मारः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तस्मृति—स्मृतिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तसस्मृवस्सस्मृवान्सस्म्रुषीसस्मृवत् / सस्मृवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें