🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:47:45 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

हु (हु)

जुहोत्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 03.0001
धात्वर्थ: दानादानयोः आदाने प्रीणने च — देना, यज्ञ करना, खाना, लेना, भक्षण करना, ग्रहण करना (to sacrifice,to eat, to consume)

🔎 आपका लिखा रूप हुताद् — हुत (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: हु + क्त (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तहवन——हवनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तहावकहावकःहाविकाहावकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तहोतृहोताहोत्रीहोतृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तहव्यहव्यःहव्याहव्यम्
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तहाव्यहाव्यःहाव्याहाव्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)होतव्यहोतव्यःहोतव्याहोतव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तहवनीयहवनीयःहवनीयाहवनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)हुतहुतःहुताहुतम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)हुतवत्हुतवान्हुतवतीहुतवत् / हुतवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)जुह्वत्जुह्वत् / जुह्वद्जुह्वतीजुह्वत् / जुह्वद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तहोष्यत्होष्यन्होष्यती / होष्यन्तीहोष्यत् / होष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)हुत्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रहुत्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)होतुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययहावम्———
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तहुति—हुतिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तजुहवाम्बभूवस्जुहवाम्बभूवान्जुहवाम्बभूषीजुहवाम्बभूवत् / जुहवाम्बभूवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें