🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:34:23 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मेद् (मेदृँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1007
धात्वर्थ: मेधाहिंसनयोः सङ्गमे च — समझना, हिंसा करना (to understand, to know, to hurt, to injure, to cause trouble, to collect, to merge togeth…)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदतिमेदतःमेदन्ति
मध्यममेदसिमेदथःमेदथ
उत्तममेदामिमेदावःमेदामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदतात् / मेदताद् / मेदतुमेदताम्मेदन्तु
मध्यममेद / मेदतात् / मेदताद्मेदतम्मेदत
उत्तममेदानिमेदावमेदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेदत् / अमेदद्अमेदताम्अमेदन्
मध्यमअमेदःअमेदतम्अमेदत
उत्तमअमेदम्अमेदावअमेदाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदेत् / मेदेद्मेदेताम्मेदेयुः
मध्यममेदेःमेदेतम्मेदेत
उत्तममेदेयम्मेदेवमेदेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदिष्यतिमेदिष्यतःमेदिष्यन्ति
मध्यममेदिष्यसिमेदिष्यथःमेदिष्यथ
उत्तममेदिष्यामिमेदिष्यावःमेदिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदितामेदितारौमेदितारः
मध्यममेदितासिमेदितास्थःमेदितास्थ
उत्तममेदितास्मिमेदितास्वःमेदितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिमेदमिमेदतुःमिमेदुः
मध्यममिमेदिथमिमेदथुःमिमेद
उत्तममिमेदमिमेदिवमिमेदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेदीत् / अमेदीद्अमेदिष्टाम्अमेदिषुः
मध्यमअमेदीःअमेदिष्टम्अमेदिष्ट
उत्तमअमेदिषम्अमेदिष्वअमेदिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेद्यात् / मेद्याद्मेद्यास्ताम्मेद्यासुः
मध्यममेद्याःमेद्यास्तम्मेद्यास्त
उत्तममेद्यासम्मेद्यास्वमेद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेदिष्यत् / अमेदिष्यद्अमेदिष्यताम्अमेदिष्यन्
मध्यमअमेदिष्यःअमेदिष्यतम्अमेदिष्यत
उत्तमअमेदिष्यम्अमेदिष्यावअमेदिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें