🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:50 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मिथ् (मिथृँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1008
धात्वर्थ: मेधाहिंसनयोः (to understand, to know, to hurt, to injure, to cause trouble)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेथतिमेथतःमेथन्ति
मध्यममेथसिमेथथःमेथथ
उत्तममेथामिमेथावःमेथामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेथतात् / मेथताद् / मेथतुमेथताम्मेथन्तु
मध्यममेथ / मेथतात् / मेथताद्मेथतम्मेथत
उत्तममेथानिमेथावमेथाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेथत् / अमेथद्अमेथताम्अमेथन्
मध्यमअमेथःअमेथतम्अमेथत
उत्तमअमेथम्अमेथावअमेथाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेथेत् / मेथेद्मेथेताम्मेथेयुः
मध्यममेथेःमेथेतम्मेथेत
उत्तममेथेयम्मेथेवमेथेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेथिष्यतिमेथिष्यतःमेथिष्यन्ति
मध्यममेथिष्यसिमेथिष्यथःमेथिष्यथ
उत्तममेथिष्यामिमेथिष्यावःमेथिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेथितामेथितारौमेथितारः
मध्यममेथितासिमेथितास्थःमेथितास्थ
उत्तममेथितास्मिमेथितास्वःमेथितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिमेथमिमिथतुःमिमिथुः
मध्यममिमेथिथमिमिथथुःमिमिथ
उत्तममिमेथमिमिथिवमिमिथिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेथीत् / अमेथीद्अमेथिष्टाम्अमेथिषुः
मध्यमअमेथीःअमेथिष्टम्अमेथिष्ट
उत्तमअमेथिषम्अमेथिष्वअमेथिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिथ्यात् / मिथ्याद्मिथ्यास्ताम्मिथ्यासुः
मध्यममिथ्याःमिथ्यास्तम्मिथ्यास्त
उत्तममिथ्यासम्मिथ्यास्वमिथ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेथिष्यत् / अमेथिष्यद्अमेथिष्यताम्अमेथिष्यन्
मध्यमअमेथिष्यःअमेथिष्यतम्अमेथिष्यत
उत्तमअमेथिष्यम्अमेथिष्यावअमेथिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें