🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:32 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

बुन्द् (उँबुन्दिँर्)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1017
धात्वर्थ: निशामने — जानना, समझना, सूक्ष्मदृष्टि से जानना (to perceive,to apprehend, to comprehend, to understand with keen senses)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुन्दतिबुन्दतःबुन्दन्ति
मध्यमबुन्दसिबुन्दथःबुन्दथ
उत्तमबुन्दामिबुन्दावःबुन्दामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुन्दतात् / बुन्दताद् / बुन्दतुबुन्दताम्बुन्दन्तु
मध्यमबुन्द / बुन्दतात् / बुन्दताद्बुन्दतम्बुन्दत
उत्तमबुन्दानिबुन्दावबुन्दाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबुन्दत् / अबुन्दद्अबुन्दताम्अबुन्दन्
मध्यमअबुन्दःअबुन्दतम्अबुन्दत
उत्तमअबुन्दम्अबुन्दावअबुन्दाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुन्देत् / बुन्देद्बुन्देताम्बुन्देयुः
मध्यमबुन्देःबुन्देतम्बुन्देत
उत्तमबुन्देयम्बुन्देवबुन्देम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुन्दिष्यतिबुन्दिष्यतःबुन्दिष्यन्ति
मध्यमबुन्दिष्यसिबुन्दिष्यथःबुन्दिष्यथ
उत्तमबुन्दिष्यामिबुन्दिष्यावःबुन्दिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुन्दिताबुन्दितारौबुन्दितारः
मध्यमबुन्दितासिबुन्दितास्थःबुन्दितास्थ
उत्तमबुन्दितास्मिबुन्दितास्वःबुन्दितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुबुन्दबुबुन्दतुःबुबुन्दुः
मध्यमबुबुन्दिथबुबुन्दथुःबुबुन्द
उत्तमबुबुन्दबुबुन्दिवबुबुन्दिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबुदत् / अबुदद् / अबुन्दीत् / अबुन्दीद्अबुदताम् / अबुन्दिष्टाम्अबुदन् / अबुन्दिषुः
मध्यमअबुदः / अबुन्दीःअबुदतम् / अबुन्दिष्टम्अबुदत / अबुन्दिष्ट
उत्तमअबुदम् / अबुन्दिषम्अबुदाव / अबुन्दिष्वअबुदाम / अबुन्दिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुद्यात् / बुद्याद्बुद्यास्ताम्बुद्यासुः
मध्यमबुद्याःबुद्यास्तम्बुद्यास्त
उत्तमबुद्यासम्बुद्यास्वबुद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबुन्दिष्यत् / अबुन्दिष्यद्अबुन्दिष्यताम्अबुन्दिष्यन्
मध्यमअबुन्दिष्यःअबुन्दिष्यतम्अबुन्दिष्यत
उत्तमअबुन्दिष्यम्अबुन्दिष्यावअबुन्दिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें