२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
बुन्द् (उँबुन्दिँर्)
भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1017
धात्वर्थ: निशामने — जानना, समझना, सूक्ष्मदृष्टि से जानना (to perceive,to apprehend, to comprehend, to understand with keen senses)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दति बुन्दतः बुन्दन्ति मध्यम बुन्दसि बुन्दथः बुन्दथ उत्तम बुन्दामि बुन्दावः बुन्दामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दतात् / बुन्दताद् / बुन्दतु बुन्दताम् बुन्दन्तु मध्यम बुन्द / बुन्दतात् / बुन्दताद् बुन्दतम् बुन्दत उत्तम बुन्दानि बुन्दाव बुन्दाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुन्दत् / अबुन्दद् अबुन्दताम् अबुन्दन् मध्यम अबुन्दः अबुन्दतम् अबुन्दत उत्तम अबुन्दम् अबुन्दाव अबुन्दाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्देत् / बुन्देद् बुन्देताम् बुन्देयुः मध्यम बुन्देः बुन्देतम् बुन्देत उत्तम बुन्देयम् बुन्देव बुन्देम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दिष्यति बुन्दिष्यतः बुन्दिष्यन्ति मध्यम बुन्दिष्यसि बुन्दिष्यथः बुन्दिष्यथ उत्तम बुन्दिष्यामि बुन्दिष्यावः बुन्दिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दिता बुन्दितारौ बुन्दितारः मध्यम बुन्दितासि बुन्दितास्थः बुन्दितास्थ उत्तम बुन्दितास्मि बुन्दितास्वः बुन्दितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुबुन्द बुबुन्दतुः बुबुन्दुः मध्यम बुबुन्दिथ बुबुन्दथुः बुबुन्द उत्तम बुबुन्द बुबुन्दिव बुबुन्दिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुदत् / अबुदद् / अबुन्दीत् / अबुन्दीद् अबुदताम् / अबुन्दिष्टाम् अबुदन् / अबुन्दिषुः मध्यम अबुदः / अबुन्दीः अबुदतम् / अबुन्दिष्टम् अबुदत / अबुन्दिष्ट उत्तम अबुदम् / अबुन्दिषम् अबुदाव / अबुन्दिष्व अबुदाम / अबुन्दिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुद्यात् / बुद्याद् बुद्यास्ताम् बुद्यासुः मध्यम बुद्याः बुद्यास्तम् बुद्यास्त उत्तम बुद्यासम् बुद्यास्व बुद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुन्दिष्यत् / अबुन्दिष्यद् अबुन्दिष्यताम् अबुन्दिष्यन् मध्यम अबुन्दिष्यः अबुन्दिष्यतम् अबुन्दिष्यत उत्तम अबुन्दिष्यम् अबुन्दिष्याव अबुन्दिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दते बुन्देते बुन्दन्ते मध्यम बुन्दसे बुन्देथे बुन्दध्वे उत्तम बुन्दे बुन्दावहे बुन्दामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दताम् बुन्देताम् बुन्दन्ताम् मध्यम बुन्दस्व बुन्देथाम् बुन्दध्वम् उत्तम बुन्दै बुन्दावहै बुन्दामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुन्दत अबुन्देताम् अबुन्दन्त मध्यम अबुन्दथाः अबुन्देथाम् अबुन्दध्वम् उत्तम अबुन्दे अबुन्दावहि अबुन्दामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्देत बुन्देयाताम् बुन्देरन् मध्यम बुन्देथाः बुन्देयाथाम् बुन्देध्वम् उत्तम बुन्देय बुन्देवहि बुन्देमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दिष्यते बुन्दिष्येते बुन्दिष्यन्ते मध्यम बुन्दिष्यसे बुन्दिष्येथे बुन्दिष्यध्वे उत्तम बुन्दिष्ये बुन्दिष्यावहे बुन्दिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दिता बुन्दितारौ बुन्दितारः मध्यम बुन्दितासे बुन्दितासाथे बुन्दिताध्वे उत्तम बुन्दिताहे बुन्दितास्वहे बुन्दितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुबुन्दे बुबुन्दाते बुबुन्दिरे मध्यम बुबुन्दिषे बुबुन्दाथे बुबुन्दिध्वे उत्तम बुबुन्दे बुबुन्दिवहे बुबुन्दिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुन्दिष्ट अबुन्दिषाताम् अबुन्दिषत मध्यम अबुन्दिष्ठाः अबुन्दिषाथाम् अबुन्दिध्वम् उत्तम अबुन्दिषि अबुन्दिष्वहि अबुन्दिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दिषीष्ट बुन्दिषीयास्ताम् बुन्दिषीरन् मध्यम बुन्दिषीष्ठाः बुन्दिषीयास्थाम् बुन्दिषीध्वम् उत्तम बुन्दिषीय बुन्दिषीवहि बुन्दिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुन्दिष्यत अबुन्दिष्येताम् अबुन्दिष्यन्त मध्यम अबुन्दिष्यथाः अबुन्दिष्येथाम् अबुन्दिष्यध्वम् उत्तम अबुन्दिष्ये अबुन्दिष्यावहि अबुन्दिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुद्यते बुद्येते बुद्यन्ते मध्यम बुद्यसे बुद्येथे बुद्यध्वे उत्तम बुद्ये बुद्यावहे बुद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुद्यताम् बुद्येताम् बुद्यन्ताम् मध्यम बुद्यस्व बुद्येथाम् बुद्यध्वम् उत्तम बुद्यै बुद्यावहै बुद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबुद्यत अबुद्येताम् अबुद्यन्त मध्यम अबुद्यथाः अबुद्येथाम् अबुद्यध्वम् उत्तम अबुद्ये अबुद्यावहि अबुद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुद्येत बुद्येयाताम् बुद्येरन् मध्यम बुद्येथाः बुद्येयाथाम् बुद्येध्वम् उत्तम बुद्येय बुद्येवहि बुद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुन्दिष्यते बुन्दिष्येते बुन्दिष्यन्ते मध्यम बुन्दिष्यसे बुन्दिष्येथे बुन्दिष्यध्वे उत्तम बुन्दिष्ये बुन्दिष्यावहे बुन्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त बुन्दन — — बुन्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त बुन्दक बुन्दकः बुन्दिका बुन्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त बुन्दितृ बुन्दिता बुन्दित्री बुन्दितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त बुन्द्य बुन्द्यः बुन्द्या बुन्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) बुन्दितव्य बुन्दितव्यः बुन्दितव्या बुन्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त बुन्दनीय बुन्दनीयः बुन्दनीया बुन्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) बुन्न बुन्नः बुन्ना बुन्नम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) बुन्नवत् बुन्नवान् बुन्नवती बुन्नवत् / बुन्नवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) बुन्दत् बुन्दन् बुन्दन्ती बुन्दत् / बुन्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त बुन्दिष्यत् बुन्दिष्यन् बुन्दिष्यती / बुन्दिष्यन्ती बुन्दिष्यत् / बुन्दिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) बुन्दमान बुन्दमानः बुन्दमाना बुन्दमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) बुत्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रबुद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) बुन्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय बुन्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त बुन्द बुन्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त बुत्ति — बुत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त बुबुद्वस् बुबुद्वान् बुबुदुषी बुबुद्वत् / बुबुद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।