🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:36:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्पश् (स्पशँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1032
धात्वर्थ: बाधनस्पर्शनयोः — अवरोध करना, रोकना, एकत्र करना, स्पर्श करना, छूना (to obstruct,to stop, to hinder, to touch, to collect)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पशतिस्पशतःस्पशन्ति
मध्यमस्पशसिस्पशथःस्पशथ
उत्तमस्पशामिस्पशावःस्पशामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पशतात् / स्पशताद् / स्पशतुस्पशताम्स्पशन्तु
मध्यमस्पश / स्पशतात् / स्पशताद्स्पशतम्स्पशत
उत्तमस्पशानिस्पशावस्पशाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पशत् / अस्पशद्अस्पशताम्अस्पशन्
मध्यमअस्पशःअस्पशतम्अस्पशत
उत्तमअस्पशम्अस्पशावअस्पशाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पशेत् / स्पशेद्स्पशेताम्स्पशेयुः
मध्यमस्पशेःस्पशेतम्स्पशेत
उत्तमस्पशेयम्स्पशेवस्पशेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पशिष्यतिस्पशिष्यतःस्पशिष्यन्ति
मध्यमस्पशिष्यसिस्पशिष्यथःस्पशिष्यथ
उत्तमस्पशिष्यामिस्पशिष्यावःस्पशिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पशितास्पशितारौस्पशितारः
मध्यमस्पशितासिस्पशितास्थःस्पशितास्थ
उत्तमस्पशितास्मिस्पशितास्वःस्पशितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपस्पाशपस्पशतुःपस्पशुः
मध्यमपस्पशिथपस्पशथुःपस्पश
उत्तमपस्पश / पस्पाशपस्पशिवपस्पशिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पशीत् / अस्पशीद् / अस्पाशीत् / अस्पाशीद्अस्पशिष्टाम् / अस्पाशिष्टाम्अस्पशिषुः / अस्पाशिषुः
मध्यमअस्पशीः / अस्पाशीःअस्पशिष्टम् / अस्पाशिष्टम्अस्पशिष्ट / अस्पाशिष्ट
उत्तमअस्पशिषम् / अस्पाशिषम्अस्पशिष्व / अस्पाशिष्वअस्पशिष्म / अस्पाशिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पश्यात् / स्पश्याद्स्पश्यास्ताम्स्पश्यासुः
मध्यमस्पश्याःस्पश्यास्तम्स्पश्यास्त
उत्तमस्पश्यासम्स्पश्यास्वस्पश्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पशिष्यत् / अस्पशिष्यद्अस्पशिष्यताम्अस्पशिष्यन्
मध्यमअस्पशिष्यःअस्पशिष्यतम्अस्पशिष्यत
उत्तमअस्पशिष्यम्अस्पशिष्यावअस्पशिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें