२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
स्पश् (स्पशँ)
भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1032
धात्वर्थ: बाधनस्पर्शनयोः — अवरोध करना, रोकना, एकत्र करना, स्पर्श करना, छूना (to obstruct,to stop, to hinder, to touch, to collect)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशति स्पशतः स्पशन्ति मध्यम स्पशसि स्पशथः स्पशथ उत्तम स्पशामि स्पशावः स्पशामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशतात् / स्पशताद् / स्पशतु स्पशताम् स्पशन्तु मध्यम स्पश / स्पशतात् / स्पशताद् स्पशतम् स्पशत उत्तम स्पशानि स्पशाव स्पशाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पशत् / अस्पशद् अस्पशताम् अस्पशन् मध्यम अस्पशः अस्पशतम् अस्पशत उत्तम अस्पशम् अस्पशाव अस्पशाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशेत् / स्पशेद् स्पशेताम् स्पशेयुः मध्यम स्पशेः स्पशेतम् स्पशेत उत्तम स्पशेयम् स्पशेव स्पशेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशिष्यति स्पशिष्यतः स्पशिष्यन्ति मध्यम स्पशिष्यसि स्पशिष्यथः स्पशिष्यथ उत्तम स्पशिष्यामि स्पशिष्यावः स्पशिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशिता स्पशितारौ स्पशितारः मध्यम स्पशितासि स्पशितास्थः स्पशितास्थ उत्तम स्पशितास्मि स्पशितास्वः स्पशितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पस्पाश पस्पशतुः पस्पशुः मध्यम पस्पशिथ पस्पशथुः पस्पश उत्तम पस्पश / पस्पाश पस्पशिव पस्पशिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पशीत् / अस्पशीद् / अस्पाशीत् / अस्पाशीद् अस्पशिष्टाम् / अस्पाशिष्टाम् अस्पशिषुः / अस्पाशिषुः मध्यम अस्पशीः / अस्पाशीः अस्पशिष्टम् / अस्पाशिष्टम् अस्पशिष्ट / अस्पाशिष्ट उत्तम अस्पशिषम् / अस्पाशिषम् अस्पशिष्व / अस्पाशिष्व अस्पशिष्म / अस्पाशिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पश्यात् / स्पश्याद् स्पश्यास्ताम् स्पश्यासुः मध्यम स्पश्याः स्पश्यास्तम् स्पश्यास्त उत्तम स्पश्यासम् स्पश्यास्व स्पश्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पशिष्यत् / अस्पशिष्यद् अस्पशिष्यताम् अस्पशिष्यन् मध्यम अस्पशिष्यः अस्पशिष्यतम् अस्पशिष्यत उत्तम अस्पशिष्यम् अस्पशिष्याव अस्पशिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशते स्पशेते स्पशन्ते मध्यम स्पशसे स्पशेथे स्पशध्वे उत्तम स्पशे स्पशावहे स्पशामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशताम् स्पशेताम् स्पशन्ताम् मध्यम स्पशस्व स्पशेथाम् स्पशध्वम् उत्तम स्पशै स्पशावहै स्पशामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पशत अस्पशेताम् अस्पशन्त मध्यम अस्पशथाः अस्पशेथाम् अस्पशध्वम् उत्तम अस्पशे अस्पशावहि अस्पशामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशेत स्पशेयाताम् स्पशेरन् मध्यम स्पशेथाः स्पशेयाथाम् स्पशेध्वम् उत्तम स्पशेय स्पशेवहि स्पशेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशिष्यते स्पशिष्येते स्पशिष्यन्ते मध्यम स्पशिष्यसे स्पशिष्येथे स्पशिष्यध्वे उत्तम स्पशिष्ये स्पशिष्यावहे स्पशिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशिता स्पशितारौ स्पशितारः मध्यम स्पशितासे स्पशितासाथे स्पशिताध्वे उत्तम स्पशिताहे स्पशितास्वहे स्पशितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पस्पशे पस्पशाते पस्पशिरे मध्यम पस्पशिषे पस्पशाथे पस्पशिध्वे उत्तम पस्पशे पस्पशिवहे पस्पशिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पशिष्ट अस्पशिषाताम् अस्पशिषत मध्यम अस्पशिष्ठाः अस्पशिषाथाम् अस्पशिध्वम् उत्तम अस्पशिषि अस्पशिष्वहि अस्पशिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशिषीष्ट स्पशिषीयास्ताम् स्पशिषीरन् मध्यम स्पशिषीष्ठाः स्पशिषीयास्थाम् स्पशिषीध्वम् उत्तम स्पशिषीय स्पशिषीवहि स्पशिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पशिष्यत अस्पशिष्येताम् अस्पशिष्यन्त मध्यम अस्पशिष्यथाः अस्पशिष्येथाम् अस्पशिष्यध्वम् उत्तम अस्पशिष्ये अस्पशिष्यावहि अस्पशिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पश्यते स्पश्येते स्पश्यन्ते मध्यम स्पश्यसे स्पश्येथे स्पश्यध्वे उत्तम स्पश्ये स्पश्यावहे स्पश्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पश्यताम् स्पश्येताम् स्पश्यन्ताम् मध्यम स्पश्यस्व स्पश्येथाम् स्पश्यध्वम् उत्तम स्पश्यै स्पश्यावहै स्पश्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पश्यत अस्पश्येताम् अस्पश्यन्त मध्यम अस्पश्यथाः अस्पश्येथाम् अस्पश्यध्वम् उत्तम अस्पश्ये अस्पश्यावहि अस्पश्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पश्येत स्पश्येयाताम् स्पश्येरन् मध्यम स्पश्येथाः स्पश्येयाथाम् स्पश्येध्वम् उत्तम स्पश्येय स्पश्येवहि स्पश्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पशिष्यते स्पशिष्येते स्पशिष्यन्ते मध्यम स्पशिष्यसे स्पशिष्येथे स्पशिष्यध्वे उत्तम स्पशिष्ये स्पशिष्यावहे स्पशिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त स्पशन — — स्पशनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त स्पाशक स्पाशकः स्पाशिका स्पाशकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त स्पशितृ स्पशिता स्पशित्री स्पशितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त स्पाश्य स्पाश्यः स्पाश्या स्पाश्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) स्पशितव्य स्पशितव्यः स्पशितव्या स्पशितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त स्पशनीय स्पशनीयः स्पशनीया स्पशनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) स्पशित स्पशितः स्पशिता स्पशितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) स्पशितवत् स्पशितवान् स्पशितवती स्पशितवत् / स्पशितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) स्पशत् स्पशन् स्पशन्ती स्पशत् / स्पशद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त स्पशिष्यत् स्पशिष्यन् स्पशिष्यती / स्पशिष्यन्ती स्पशिष्यत् / स्पशिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) स्पशमान स्पशमानः स्पशमाना स्पशमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) स्पशित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रस्पश्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) स्पशितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय स्पाशम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त स्पाश स्पाशः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त स्पष्टि — स्पष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पस्पश्वस् पस्पश्वान् पस्पशुषी पस्पश्वत् / पस्पश्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।