🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

द्यै (द्यै)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1053
धात्वर्थ: न्यक्करणे — धिक्कार करना, तिरस्कार करना (to hate, to despise,to disfigure, to condemn)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्यायतिद्यायतःद्यायन्ति
मध्यमद्यायसिद्यायथःद्यायथ
उत्तमद्यायामिद्यायावःद्यायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्यायतात् / द्यायताद् / द्यायतुद्यायताम्द्यायन्तु
मध्यमद्याय / द्यायतात् / द्यायताद्द्यायतम्द्यायत
उत्तमद्यायानिद्यायावद्यायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्यायत् / अद्यायद्अद्यायताम्अद्यायन्
मध्यमअद्यायःअद्यायतम्अद्यायत
उत्तमअद्यायम्अद्यायावअद्यायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्यायेत् / द्यायेद्द्यायेताम्द्यायेयुः
मध्यमद्यायेःद्यायेतम्द्यायेत
उत्तमद्यायेयम्द्यायेवद्यायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्यास्यतिद्यास्यतःद्यास्यन्ति
मध्यमद्यास्यसिद्यास्यथःद्यास्यथ
उत्तमद्यास्यामिद्यास्यावःद्यास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्याताद्यातारौद्यातारः
मध्यमद्यातासिद्यातास्थःद्यातास्थ
उत्तमद्यातास्मिद्यातास्वःद्यातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदद्यौदद्यतुःदद्युः
मध्यमदद्याथ / दद्यिथदद्यथुःदद्य
उत्तमदद्यौदद्यिवदद्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्यासीत् / अद्यासीद्अद्यासिष्टाम्अद्यासिषुः
मध्यमअद्यासीःअद्यासिष्टम्अद्यासिष्ट
उत्तमअद्यासिषम्अद्यासिष्वअद्यासिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्यायात् / द्यायाद् / द्येयात् / द्येयाद्द्यायास्ताम् / द्येयास्ताम्द्यायासुः / द्येयासुः
मध्यमद्यायाः / द्येयाःद्यायास्तम् / द्येयास्तम्द्यायास्त / द्येयास्त
उत्तमद्यायासम् / द्येयासम्द्यायास्व / द्येयास्वद्यायास्म / द्येयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्यास्यत् / अद्यास्यद्अद्यास्यताम्अद्यास्यन्
मध्यमअद्यास्यःअद्यास्यतम्अद्यास्यत
उत्तमअद्यास्यम्अद्यास्यावअद्यास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें