२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
त्यज् (त्यजँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1141
धात्वर्थ: हानौ — छोड़ना, त्यागना, देना, दान करना (to abandon,to leave,to quit,to let go,to renounce)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यजति त्यजतः त्यजन्ति मध्यम त्यजसि त्यजथः त्यजथ उत्तम त्यजामि त्यजावः त्यजामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यजतात् / त्यजताद् / त्यजतु त्यजताम् त्यजन्तु मध्यम त्यज / त्यजतात् / त्यजताद् त्यजतम् त्यजत उत्तम त्यजानि त्यजाव त्यजाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्यजत् / अत्यजद् अत्यजताम् अत्यजन् मध्यम अत्यजः अत्यजतम् अत्यजत उत्तम अत्यजम् अत्यजाव अत्यजाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यजेत् / त्यजेद् त्यजेताम् त्यजेयुः मध्यम त्यजेः त्यजेतम् त्यजेत उत्तम त्यजेयम् त्यजेव त्यजेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यक्ष्यति त्यक्ष्यतः त्यक्ष्यन्ति मध्यम त्यक्ष्यसि त्यक्ष्यथः त्यक्ष्यथ उत्तम त्यक्ष्यामि त्यक्ष्यावः त्यक्ष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यक्ता त्यक्तारौ त्यक्तारः मध्यम त्यक्तासि त्यक्तास्थः त्यक्तास्थ उत्तम त्यक्तास्मि त्यक्तास्वः त्यक्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तत्याज तत्यजतुः तत्यजुः मध्यम तत्यक्थ / तत्यजिथ तत्यजथुः तत्यज उत्तम तत्यज / तत्याज तत्यजिव तत्यजिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्याक्षीत् / अत्याक्षीद् अत्याक्ताम् अत्याक्षुः मध्यम अत्याक्षीः अत्याक्तम् अत्याक्त उत्तम अत्याक्षम् अत्याक्ष्व अत्याक्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यज्यात् / त्यज्याद् त्यज्यास्ताम् त्यज्यासुः मध्यम त्यज्याः त्यज्यास्तम् त्यज्यास्त उत्तम त्यज्यासम् त्यज्यास्व त्यज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्यक्ष्यत् / अत्यक्ष्यद् अत्यक्ष्यताम् अत्यक्ष्यन् मध्यम अत्यक्ष्यः अत्यक्ष्यतम् अत्यक्ष्यत उत्तम अत्यक्ष्यम् अत्यक्ष्याव अत्यक्ष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यज्यते त्यज्येते त्यज्यन्ते मध्यम त्यज्यसे त्यज्येथे त्यज्यध्वे उत्तम त्यज्ये त्यज्यावहे त्यज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यज्यताम् त्यज्येताम् त्यज्यन्ताम् मध्यम त्यज्यस्व त्यज्येथाम् त्यज्यध्वम् उत्तम त्यज्यै त्यज्यावहै त्यज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्यज्यत अत्यज्येताम् अत्यज्यन्त मध्यम अत्यज्यथाः अत्यज्येथाम् अत्यज्यध्वम् उत्तम अत्यज्ये अत्यज्यावहि अत्यज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यज्येत त्यज्येयाताम् त्यज्येरन् मध्यम त्यज्येथाः त्यज्येयाथाम् त्यज्येध्वम् उत्तम त्यज्येय त्यज्येवहि त्यज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्यक्ष्यते त्यक्ष्येते त्यक्ष्यन्ते मध्यम त्यक्ष्यसे त्यक्ष्येथे त्यक्ष्यध्वे उत्तम त्यक्ष्ये त्यक्ष्यावहे त्यक्ष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त त्यजन — — त्यजनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त त्याजक त्याजकः त्याजिका त्याजकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त त्यक्तृ त्यक्ता त्यक्त्री त्यक्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त त्याज्य त्याज्यः त्याज्या त्याज्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) त्यक्तव्य त्यक्तव्यः त्यक्तव्या त्यक्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त त्यजनीय त्यजनीयः त्यजनीया त्यजनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) त्यक्त त्यक्तः त्यक्ता त्यक्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) त्यक्तवत् त्यक्तवान् त्यक्तवती त्यक्तवत् / त्यक्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) त्यजत् त्यजन् त्यजन्ती त्यजत् / त्यजद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त त्यक्ष्यत् त्यक्ष्यन् त्यक्ष्यती / त्यक्ष्यन्ती त्यक्ष्यत् / त्यक्ष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) त्यक्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रत्यज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) त्यक्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय त्याजम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त त्याग त्यागः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त त्यक्ति — त्यक्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त तत्यज्वस् तत्यज्वान् तत्यजुषी तत्यज्वत् / तत्यज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।