🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:30 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वप् (डुवपँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1158
धात्वर्थ: बीजसन्ताने गर्भाधाने छेदने बीजतन्तुसन्ताने मुण्डबीजोप्त्योः वपने घर्षणे तन्तुनिर्माणे च — बीज बोना, बोना, अन्नादि काटना, केश काटना (to sow,to plant,to chop)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवपतिवपतःवपन्ति
मध्यमवपसिवपथःवपथ
उत्तमवपामिवपावःवपामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवपतात् / वपताद् / वपतुवपताम्वपन्तु
मध्यमवप / वपतात् / वपताद्वपतम्वपत
उत्तमवपानिवपाववपाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवपत् / अवपद्अवपताम्अवपन्
मध्यमअवपःअवपतम्अवपत
उत्तमअवपम्अवपावअवपाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवपेत् / वपेद्वपेताम्वपेयुः
मध्यमवपेःवपेतम्वपेत
उत्तमवपेयम्वपेववपेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवप्स्यतिवप्स्यतःवप्स्यन्ति
मध्यमवप्स्यसिवप्स्यथःवप्स्यथ
उत्तमवप्स्यामिवप्स्यावःवप्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवप्तावप्तारौवप्तारः
मध्यमवप्तासिवप्तास्थःवप्तास्थ
उत्तमवप्तास्मिवप्तास्वःवप्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमउवापऊपतुःऊपुः
मध्यमउवपिथ / उवप्थऊपथुःऊप
उत्तमउवप / उवापऊपिवऊपिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवाप्सीत् / अवाप्सीद्अवाप्ताम्अवाप्सुः
मध्यमअवाप्सीःअवाप्तम्अवाप्त
उत्तमअवाप्सम्अवाप्स्वअवाप्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमउप्यात् / उप्याद्उप्यास्ताम्उप्यासुः
मध्यमउप्याःउप्यास्तम्उप्यास्त
उत्तमउप्यासम्उप्यास्वउप्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवप्स्यत् / अवप्स्यद्अवप्स्यताम्अवप्स्यन्
मध्यमअवप्स्यःअवप्स्यतम्अवप्स्यत
उत्तमअवप्स्यम्अवप्स्यावअवप्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें