२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वप् (डुवपँ)
भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1158
धात्वर्थ: बीजसन्ताने गर्भाधाने छेदने बीजतन्तुसन्ताने मुण्डबीजोप्त्योः वपने घर्षणे तन्तुनिर्माणे च — बीज बोना, बोना, अन्नादि काटना, केश काटना (to sow,to plant,to chop)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वपति वपतः वपन्ति मध्यम वपसि वपथः वपथ उत्तम वपामि वपावः वपामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वपतात् / वपताद् / वपतु वपताम् वपन्तु मध्यम वप / वपतात् / वपताद् वपतम् वपत उत्तम वपानि वपाव वपाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवपत् / अवपद् अवपताम् अवपन् मध्यम अवपः अवपतम् अवपत उत्तम अवपम् अवपाव अवपाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वपेत् / वपेद् वपेताम् वपेयुः मध्यम वपेः वपेतम् वपेत उत्तम वपेयम् वपेव वपेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वप्स्यति वप्स्यतः वप्स्यन्ति मध्यम वप्स्यसि वप्स्यथः वप्स्यथ उत्तम वप्स्यामि वप्स्यावः वप्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वप्ता वप्तारौ वप्तारः मध्यम वप्तासि वप्तास्थः वप्तास्थ उत्तम वप्तास्मि वप्तास्वः वप्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम उवाप ऊपतुः ऊपुः मध्यम उवपिथ / उवप्थ ऊपथुः ऊप उत्तम उवप / उवाप ऊपिव ऊपिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवाप्सीत् / अवाप्सीद् अवाप्ताम् अवाप्सुः मध्यम अवाप्सीः अवाप्तम् अवाप्त उत्तम अवाप्सम् अवाप्स्व अवाप्स्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम उप्यात् / उप्याद् उप्यास्ताम् उप्यासुः मध्यम उप्याः उप्यास्तम् उप्यास्त उत्तम उप्यासम् उप्यास्व उप्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवप्स्यत् / अवप्स्यद् अवप्स्यताम् अवप्स्यन् मध्यम अवप्स्यः अवप्स्यतम् अवप्स्यत उत्तम अवप्स्यम् अवप्स्याव अवप्स्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वपते वपेते वपन्ते मध्यम वपसे वपेथे वपध्वे उत्तम वपे वपावहे वपामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वपताम् वपेताम् वपन्ताम् मध्यम वपस्व वपेथाम् वपध्वम् उत्तम वपै वपावहै वपामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवपत अवपेताम् अवपन्त मध्यम अवपथाः अवपेथाम् अवपध्वम् उत्तम अवपे अवपावहि अवपामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वपेत वपेयाताम् वपेरन् मध्यम वपेथाः वपेयाथाम् वपेध्वम् उत्तम वपेय वपेवहि वपेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वप्स्यते वप्स्येते वप्स्यन्ते मध्यम वप्स्यसे वप्स्येथे वप्स्यध्वे उत्तम वप्स्ये वप्स्यावहे वप्स्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वप्ता वप्तारौ वप्तारः मध्यम वप्तासे वप्तासाथे वप्ताध्वे उत्तम वप्ताहे वप्तास्वहे वप्तास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊपे ऊपाते ऊपिरे मध्यम ऊपिषे ऊपाथे ऊपिध्वे उत्तम ऊपे ऊपिवहे ऊपिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवप्त अवप्साताम् अवप्सत मध्यम अवप्थाः अवप्साथाम् अवब्ध्वम् उत्तम अवप्सि अवप्स्वहि अवप्स्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वप्सीष्ट वप्सीयास्ताम् वप्सीरन् मध्यम वप्सीष्ठाः वप्सीयास्थाम् वप्सीध्वम् उत्तम वप्सीय वप्सीवहि वप्सीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवप्स्यत अवप्स्येताम् अवप्स्यन्त मध्यम अवप्स्यथाः अवप्स्येथाम् अवप्स्यध्वम् उत्तम अवप्स्ये अवप्स्यावहि अवप्स्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम उप्यते उप्येते उप्यन्ते मध्यम उप्यसे उप्येथे उप्यध्वे उत्तम उप्ये उप्यावहे उप्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम उप्यताम् उप्येताम् उप्यन्ताम् मध्यम उप्यस्व उप्येथाम् उप्यध्वम् उत्तम उप्यै उप्यावहै उप्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औप्यत औप्येताम् औप्यन्त मध्यम औप्यथाः औप्येथाम् औप्यध्वम् उत्तम औप्ये औप्यावहि औप्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम उप्येत उप्येयाताम् उप्येरन् मध्यम उप्येथाः उप्येयाथाम् उप्येध्वम् उत्तम उप्येय उप्येवहि उप्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वप्स्यते वप्स्येते वप्स्यन्ते मध्यम वप्स्यसे वप्स्येथे वप्स्यध्वे उत्तम वप्स्ये वप्स्यावहे वप्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वपन — — वपनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वापक वापकः वापिका वापकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वप्तृ वप्ता वप्त्री वप्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त वाप्य वाप्यः वाप्या वाप्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वप्तव्य वप्तव्यः वप्तव्या वप्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वपनीय वपनीयः वपनीया वपनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) उप्त उप्तः उप्ता उप्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) उप्तवत् उप्तवान् उप्तवती उप्तवत् / उप्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वपत् वपन् वपन्ती वपत् / वपद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वप्स्यत् वप्स्यन् वप्स्यती / वप्स्यन्ती वप्स्यत् / वप्स्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वपमान वपमानः वपमाना वपमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) उप्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रोप्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वप्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वापम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वाप वापः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त उप्ति — उप्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ऊपिवस् ऊपिवान् ऊपुषी ऊपिवत् / ऊपिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।