२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वृज् (वृजीँ)
अदादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 02.0022
धात्वर्थ: वर्जने — छोड़ना, वर्जित करना (to avoid,to abandon, to leave)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृक्ते वृजाते वृजते मध्यम वृक्षे वृजाथे वृग्ध्वे उत्तम वृजे वृज्वहे वृज्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृक्ताम् वृजाताम् वृजताम् मध्यम वृक्ष्व वृजाथाम् वृग्ध्वम् उत्तम वर्जै वर्जावहै वर्जामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृक्त अवृजाताम् अवृजत मध्यम अवृक्थाः अवृजाथाम् अवृग्ध्वम् उत्तम अवृजि अवृज्वहि अवृज्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृजीत वृजीयाताम् वृजीरन् मध्यम वृजीथाः वृजीयाथाम् वृजीध्वम् उत्तम वृजीय वृजीवहि वृजीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जिष्यते वर्जिष्येते वर्जिष्यन्ते मध्यम वर्जिष्यसे वर्जिष्येथे वर्जिष्यध्वे उत्तम वर्जिष्ये वर्जिष्यावहे वर्जिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जिता वर्जितारौ वर्जितारः मध्यम वर्जितासे वर्जितासाथे वर्जिताध्वे उत्तम वर्जिताहे वर्जितास्वहे वर्जितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ववृजे ववृजाते ववृजिरे मध्यम ववृजिषे ववृजाथे ववृजिध्वे उत्तम ववृजे ववृजिवहे ववृजिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जिष्ट अवर्जिषाताम् अवर्जिषत मध्यम अवर्जिष्ठाः अवर्जिषाथाम् अवर्जिध्वम् उत्तम अवर्जिषि अवर्जिष्वहि अवर्जिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जिषीष्ट वर्जिषीयास्ताम् वर्जिषीरन् मध्यम वर्जिषीष्ठाः वर्जिषीयास्थाम् वर्जिषीध्वम् उत्तम वर्जिषीय वर्जिषीवहि वर्जिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जिष्यत अवर्जिष्येताम् अवर्जिष्यन्त मध्यम अवर्जिष्यथाः अवर्जिष्येथाम् अवर्जिष्यध्वम् उत्तम अवर्जिष्ये अवर्जिष्यावहि अवर्जिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृज्यते वृज्येते वृज्यन्ते मध्यम वृज्यसे वृज्येथे वृज्यध्वे उत्तम वृज्ये वृज्यावहे वृज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृज्यताम् वृज्येताम् वृज्यन्ताम् मध्यम वृज्यस्व वृज्येथाम् वृज्यध्वम् उत्तम वृज्यै वृज्यावहै वृज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृज्यत अवृज्येताम् अवृज्यन्त मध्यम अवृज्यथाः अवृज्येथाम् अवृज्यध्वम् उत्तम अवृज्ये अवृज्यावहि अवृज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृज्येत वृज्येयाताम् वृज्येरन् मध्यम वृज्येथाः वृज्येयाथाम् वृज्येध्वम् उत्तम वृज्येय वृज्येवहि वृज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जिष्यते वर्जिष्येते वर्जिष्यन्ते मध्यम वर्जिष्यसे वर्जिष्येथे वर्जिष्यध्वे उत्तम वर्जिष्ये वर्जिष्यावहे वर्जिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वर्जन — — वर्जनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वर्जक वर्जकः वर्जिका वर्जकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वर्जितृ वर्जिता वर्जित्री वर्जितृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वर्जितव्य वर्जितव्यः वर्जितव्या वर्जितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वर्जनीय वर्जनीयः वर्जनीया वर्जनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वृक्त वृक्तः वृक्ता वृक्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वृक्तवत् वृक्तवान् वृक्तवती वृक्तवत् / वृक्तवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वृजान वृजानः वृजाना वृजानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वर्जित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवृज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वर्जितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वर्जम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वर्ग वर्गः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वृक्ति — वृक्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ववृज्वस् ववृज्वान् ववृजुषी ववृज्वत् / ववृज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।