🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:16 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्ष्णु (क्ष्णु)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0032
धात्वर्थ: तेजने — तीक्ष्ण करना, तेज करना (to whet, to sharpen)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्ष्णौतिक्ष्णुतःक्ष्णुवन्ति
मध्यमक्ष्णौषिक्ष्णुथःक्ष्णुथ
उत्तमक्ष्णौमिक्ष्णुवःक्ष्णुमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्ष्णुतात् / क्ष्णुताद् / क्ष्णौतुक्ष्णुताम्क्ष्णुवन्तु
मध्यमक्ष्णुतात् / क्ष्णुताद् / क्ष्णुहिक्ष्णुतम्क्ष्णुत
उत्तमक्ष्णवानिक्ष्णवावक्ष्णवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्ष्णौत् / अक्ष्णौद्अक्ष्णुताम्अक्ष्णुवन्
मध्यमअक्ष्णौःअक्ष्णुतम्अक्ष्णुत
उत्तमअक्ष्णवम्अक्ष्णुवअक्ष्णुम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्ष्णुयात् / क्ष्णुयाद्क्ष्णुयाताम्क्ष्णुयुः
मध्यमक्ष्णुयाःक्ष्णुयातम्क्ष्णुयात
उत्तमक्ष्णुयाम्क्ष्णुयावक्ष्णुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्ष्णविष्यतिक्ष्णविष्यतःक्ष्णविष्यन्ति
मध्यमक्ष्णविष्यसिक्ष्णविष्यथःक्ष्णविष्यथ
उत्तमक्ष्णविष्यामिक्ष्णविष्यावःक्ष्णविष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्ष्णविताक्ष्णवितारौक्ष्णवितारः
मध्यमक्ष्णवितासिक्ष्णवितास्थःक्ष्णवितास्थ
उत्तमक्ष्णवितास्मिक्ष्णवितास्वःक्ष्णवितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचुक्ष्णावचुक्ष्णुवतुःचुक्ष्णुवुः
मध्यमचुक्ष्णविथचुक्ष्णुवथुःचुक्ष्णुव
उत्तमचुक्ष्णव / चुक्ष्णावचुक्ष्णुविवचुक्ष्णुविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्ष्णावीत् / अक्ष्णावीद्अक्ष्णाविष्टाम्अक्ष्णाविषुः
मध्यमअक्ष्णावीःअक्ष्णाविष्टम्अक्ष्णाविष्ट
उत्तमअक्ष्णाविषम्अक्ष्णाविष्वअक्ष्णाविष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्ष्णूयात् / क्ष्णूयाद्क्ष्णूयास्ताम्क्ष्णूयासुः
मध्यमक्ष्णूयाःक्ष्णूयास्तम्क्ष्णूयास्त
उत्तमक्ष्णूयासम्क्ष्णूयास्वक्ष्णूयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्ष्णविष्यत् / अक्ष्णविष्यद्अक्ष्णविष्यताम्अक्ष्णविष्यन्
मध्यमअक्ष्णविष्यःअक्ष्णविष्यतम्अक्ष्णविष्यत
उत्तमअक्ष्णविष्यम्अक्ष्णविष्यावअक्ष्णविष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें