🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:46 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ब्रू (ब्रूञ्)

अदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 02.0039
धात्वर्थ: व्यक्तायां वाचि — कहना, बोलना (to speak, to tell, to explain)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमआह / ब्रवीतिआहतुः / ब्रूतःआहुः / ब्रुवन्ति
मध्यमआत्थ / ब्रवीषिआहथुः / ब्रूथःब्रूथ
उत्तमब्रवीमिब्रूवःब्रूमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रवीतु / ब्रूतात् / ब्रूताद्ब्रूताम्ब्रुवन्तु
मध्यमब्रूतात् / ब्रूताद् / ब्रूहिब्रूतम्ब्रूत
उत्तमब्रवाणिब्रवावब्रवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअब्रवीत् / अब्रवीद्अब्रूताम्अब्रुवन्
मध्यमअब्रवीःअब्रूतम्अब्रूत
उत्तमअब्रवम्अब्रूवअब्रूम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूयात् / ब्रूयाद्ब्रूयाताम्ब्रूयुः
मध्यमब्रूयाःब्रूयातम्ब्रूयात
उत्तमब्रूयाम्ब्रूयावब्रूयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवक्ष्यतिवक्ष्यतःवक्ष्यन्ति
मध्यमवक्ष्यसिवक्ष्यथःवक्ष्यथ
उत्तमवक्ष्यामिवक्ष्यावःवक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवक्तावक्तारौवक्तारः
मध्यमवक्तासिवक्तास्थःवक्तास्थ
उत्तमवक्तास्मिवक्तास्वःवक्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमउवाचऊचतुःऊचुः
मध्यमउवक्थ / उवचिथऊचथुःऊच
उत्तमउवच / उवाचऊचिवऊचिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवोचत् / अवोचद्अवोचताम्अवोचन्
मध्यमअवोचःअवोचतम्अवोचत
उत्तमअवोचम्अवोचावअवोचाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमउच्यात् / उच्याद्उच्यास्ताम्उच्यासुः
मध्यमउच्याःउच्यास्तम्उच्यास्त
उत्तमउच्यासम्उच्यास्वउच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवक्ष्यत् / अवक्ष्यद्अवक्ष्यताम्अवक्ष्यन्
मध्यमअवक्ष्यःअवक्ष्यतम्अवक्ष्यत
उत्तमअवक्ष्यम्अवक्ष्यावअवक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें