२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
शास् (शासुँ)
अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0070
धात्वर्थ: अनुशिष्टौ — आज्ञा करना, कहना, बोध करना, अधिकार करना, शासन करना, शासक होना (to order, to tell, to explain, to educate, to inform, to rule, to command to punish)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शास्ति
शिष्टः
शासति
मध्यम
शास्सि
शिष्ठः
शिष्ठ
उत्तम
शास्मि
शिष्वः
शिष्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शास्तु / शिष्टात् / शिष्टाद्
शिष्टाम्
शासतु
मध्यम
शाधि / शिष्टात् / शिष्टाद्
शिष्टम्
शिष्ट
उत्तम
शासानि
शासाव
शासाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशात् / अशाद्
अशिष्टाम्
अशासुः
मध्यम
अशाः / अशात् / अशाद्
अशिष्टम्
अशिष्ट
उत्तम
अशासम्
अशिष्व
अशिष्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिष्यात् / शिष्याद्
शिष्याताम्
शिष्युः
मध्यम
शिष्याः
शिष्यातम्
शिष्यात
उत्तम
शिष्याम्
शिष्याव
शिष्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शासिष्यति
शासिष्यतः
शासिष्यन्ति
मध्यम
शासिष्यसि
शासिष्यथः
शासिष्यथ
उत्तम
शासिष्यामि
शासिष्यावः
शासिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शासिता
शासितारौ
शासितारः
मध्यम
शासितासि
शासितास्थः
शासितास्थ
उत्तम
शासितास्मि
शासितास्वः
शासितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शशास
शशासतुः
शशासुः
मध्यम
शशासिथ
शशासथुः
शशास
उत्तम
शशास
शशासिव
शशासिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशिषत् / अशिषद्
अशिषताम्
अशिषन्
मध्यम
अशिषः
अशिषतम्
अशिषत
उत्तम
अशिषम्
अशिषाव
अशिषाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिष्यात् / शिष्याद्
शिष्यास्ताम्
शिष्यासुः
मध्यम
शिष्याः
शिष्यास्तम्
शिष्यास्त
उत्तम
शिष्यासम्
शिष्यास्व
शिष्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशासिष्यत् / अशासिष्यद्
अशासिष्यताम्
अशासिष्यन्
मध्यम
अशासिष्यः
अशासिष्यतम्
अशासिष्यत
उत्तम
अशासिष्यम्
अशासिष्याव
अशासिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिष्यते
शिष्येते
शिष्यन्ते
मध्यम
शिष्यसे
शिष्येथे
शिष्यध्वे
उत्तम
शिष्ये
शिष्यावहे
शिष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिष्यताम्
शिष्येताम्
शिष्यन्ताम्
मध्यम
शिष्यस्व
शिष्येथाम्
शिष्यध्वम्
उत्तम
शिष्यै
शिष्यावहै
शिष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशिष्यत
अशिष्येताम्
अशिष्यन्त
मध्यम
अशिष्यथाः
अशिष्येथाम्
अशिष्यध्वम्
उत्तम
अशिष्ये
अशिष्यावहि
अशिष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिष्येत
शिष्येयाताम्
शिष्येरन्
मध्यम
शिष्येथाः
शिष्येयाथाम्
शिष्येध्वम्
उत्तम
शिष्येय
शिष्येवहि
शिष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शासिष्यते
शासिष्येते
शासिष्यन्ते
मध्यम
शासिष्यसे
शासिष्येथे
शासिष्यध्वे
उत्तम
शासिष्ये
शासिष्यावहे
शासिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
शासन
—
—
शासनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
शासक
शासकः
शासिका
शासकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
शासितृ
शासिता
शासित्री
शासितृ
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
शासितव्य
शासितव्यः
शासितव्या
शासितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
शासनीय
शासनीयः
शासनीया
शासनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
शिष्ट
शिष्टः
शिष्टा
शिष्टम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
शिष्टवत्
शिष्टवान्
शिष्टवती
शिष्टवत् / शिष्टवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
शासत्
शासत् / शासद्
शासती
शासत् / शासद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
शासिष्यत्
शासिष्यन्
शासिष्यती / शासिष्यन्ती
शासिष्यत् / शासिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
शिष्ट्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रशिष्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
शासितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
शासम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
शास
शासः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
शिष्टि
—
शिष्टिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
शिशिष्वस्
शिशिष्वान्
शिशिषुषी
शिशिष्वत् / शिशिष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।