🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:01 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शास् (शासुँ)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0070
धात्वर्थ: अनुशिष्टौ — आज्ञा करना, कहना, बोध करना, अधिकार करना, शासन करना, शासक होना (to order, to tell, to explain, to educate, to inform, to rule, to command to punish)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशास्तिशिष्टःशासति
मध्यमशास्सिशिष्ठःशिष्ठ
उत्तमशास्मिशिष्वःशिष्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशास्तु / शिष्टात् / शिष्टाद्शिष्टाम्शासतु
मध्यमशाधि / शिष्टात् / शिष्टाद्शिष्टम्शिष्ट
उत्तमशासानिशासावशासाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशात् / अशाद्अशिष्टाम्अशासुः
मध्यमअशाः / अशात् / अशाद्अशिष्टम्अशिष्ट
उत्तमअशासम्अशिष्वअशिष्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिष्यात् / शिष्याद्शिष्याताम्शिष्युः
मध्यमशिष्याःशिष्यातम्शिष्यात
उत्तमशिष्याम्शिष्यावशिष्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशासिष्यतिशासिष्यतःशासिष्यन्ति
मध्यमशासिष्यसिशासिष्यथःशासिष्यथ
उत्तमशासिष्यामिशासिष्यावःशासिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशासिताशासितारौशासितारः
मध्यमशासितासिशासितास्थःशासितास्थ
उत्तमशासितास्मिशासितास्वःशासितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशशासशशासतुःशशासुः
मध्यमशशासिथशशासथुःशशास
उत्तमशशासशशासिवशशासिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशिषत् / अशिषद्अशिषताम्अशिषन्
मध्यमअशिषःअशिषतम्अशिषत
उत्तमअशिषम्अशिषावअशिषाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिष्यात् / शिष्याद्शिष्यास्ताम्शिष्यासुः
मध्यमशिष्याःशिष्यास्तम्शिष्यास्त
उत्तमशिष्यासम्शिष्यास्वशिष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशासिष्यत् / अशासिष्यद्अशासिष्यताम्अशासिष्यन्
मध्यमअशासिष्यःअशासिष्यतम्अशासिष्यत
उत्तमअशासिष्यम्अशासिष्यावअशासिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें