२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
धा (डुधाञ्)
जुहोत्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 03.0011
धात्वर्थ: धारणपोषणयोः — धारण करना, पहनना, पालन करना, देना (to wear, to obey, to wear, to bear,to support,to nourish,to protect)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दधाति धत्तः दधति मध्यम दधासि धत्थः धत्थ उत्तम दधामि दध्वः दध्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दधातु / धत्तात् / धत्ताद् धत्ताम् दधतु मध्यम धत्तात् / धत्ताद् / धेहि धत्तम् धत्त उत्तम दधानि दधाव दधाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदधात् / अदधाद् अधत्ताम् अदधुः मध्यम अदधाः अधत्तम् अधत्त उत्तम अदधाम् अदध्व अदध्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दध्यात् / दध्याद् दध्याताम् दध्युः मध्यम दध्याः दध्यातम् दध्यात उत्तम दध्याम् दध्याव दध्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धास्यति धास्यतः धास्यन्ति मध्यम धास्यसि धास्यथः धास्यथ उत्तम धास्यामि धास्यावः धास्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धाता धातारौ धातारः मध्यम धातासि धातास्थः धातास्थ उत्तम धातास्मि धातास्वः धातास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दधौ दधतुः दधुः मध्यम दधाथ / दधिथ दधथुः दध उत्तम दधौ दधिव दधिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधात् / अधाद् अधाताम् अधुः मध्यम अधाः अधातम् अधात उत्तम अधाम् अधाव अधाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धेयात् / धेयाद् धेयास्ताम् धेयासुः मध्यम धेयाः धेयास्तम् धेयास्त उत्तम धेयासम् धेयास्व धेयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधास्यत् / अधास्यद् अधास्यताम् अधास्यन् मध्यम अधास्यः अधास्यतम् अधास्यत उत्तम अधास्यम् अधास्याव अधास्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धत्ते दधाते दधते मध्यम धत्से दधाथे धद्ध्वे उत्तम दधे दध्वहे दध्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धत्ताम् दधाताम् दधताम् मध्यम धत्स्व दधाथाम् धद्ध्वम् उत्तम दधै दधावहै दधामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधत्त अदधाताम् अदधत मध्यम अधत्थाः अदधाथाम् अधद्ध्वम् उत्तम अदधि अदध्वहि अदध्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दधीत दधीयाताम् दधीरन् मध्यम दधीथाः दधीयाथाम् दधीध्वम् उत्तम दधीय दधीवहि दधीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धास्यते धास्येते धास्यन्ते मध्यम धास्यसे धास्येथे धास्यध्वे उत्तम धास्ये धास्यावहे धास्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धाता धातारौ धातारः मध्यम धातासे धातासाथे धाताध्वे उत्तम धाताहे धातास्वहे धातास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दधे दधाते दधिरे मध्यम दधिषे दधाथे दधिध्वे उत्तम दधे दधिवहे दधिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधित अधिषाताम् अधिषत मध्यम अधिथाः अधिषाथाम् अधिढ्वम् उत्तम अधिषि अधिष्वहि अधिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धासीष्ट धासीयास्ताम् धासीरन् मध्यम धासीष्ठाः धासीयास्थाम् धासीध्वम् उत्तम धासीय धासीवहि धासीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधास्यत अधास्येताम् अधास्यन्त मध्यम अधास्यथाः अधास्येथाम् अधास्यध्वम् उत्तम अधास्ये अधास्यावहि अधास्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धीयते धीयेते धीयन्ते मध्यम धीयसे धीयेथे धीयध्वे उत्तम धीये धीयावहे धीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धीयताम् धीयेताम् धीयन्ताम् मध्यम धीयस्व धीयेथाम् धीयध्वम् उत्तम धीयै धीयावहै धीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधीयत अधीयेताम् अधीयन्त मध्यम अधीयथाः अधीयेथाम् अधीयध्वम् उत्तम अधीये अधीयावहि अधीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धीयेत धीयेयाताम् धीयेरन् मध्यम धीयेथाः धीयेयाथाम् धीयेध्वम् उत्तम धीयेय धीयेवहि धीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धायिष्यते / धास्यते धायिष्येते / धास्येते धायिष्यन्ते / धास्यन्ते मध्यम धायिष्यसे / धास्यसे धायिष्येथे / धास्येथे धायिष्यध्वे / धास्यध्वे उत्तम धायिष्ये / धास्ये धायिष्यावहे / धास्यावहे धायिष्यामहे / धास्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त धान — — धानम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त धायक धायकः धायिका धायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त धातृ धाता धात्री धातृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त धेय धेयः धेया धेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) धातव्य धातव्यः धातव्या धातव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त धानीय धानीयः धानीया धानीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हित हितः हिता हितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हितवत् हितवान् हितवती हितवत् / हितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दधत् दधत् / दधद् दधती दधत् / दधद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त धास्यत् धास्यन् धास्यती / धास्यन्ती धास्यत् / धास्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दधान दधानः दधाना दधानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रधाय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) धातुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय धायम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त धाय धायः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हिति — हितिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दधिवस् दधिवान् दधुषी दधिवत् / दधिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।