२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
हृ (हृ)
जुहोत्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 03.0016
धात्वर्थ: प्रसह्यकरणे — बलात्कार करना (to take forcibly, to rape)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहर्ति जहृतः जह्रति मध्यम जहर्षि जहृथः जहृथ उत्तम जहर्मि जहृवः जहृमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहर्तु / जहृतात् / जहृताद् जहृताम् जह्रतु मध्यम जहृतात् / जहृताद् / जहृहि जहृतम् जहृत उत्तम जहराणि जहराव जहराम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजहः अजहृताम् अजहरुः मध्यम अजहः अजहृतम् अजहृत उत्तम अजहरम् अजहृव अजहृम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहृयात् / जहृयाद् जहृयाताम् जहृयुः मध्यम जहृयाः जहृयातम् जहृयात उत्तम जहृयाम् जहृयाव जहृयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हरिष्यति हरिष्यतः हरिष्यन्ति मध्यम हरिष्यसि हरिष्यथः हरिष्यथ उत्तम हरिष्यामि हरिष्यावः हरिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हर्ता हर्तारौ हर्तारः मध्यम हर्तासि हर्तास्थः हर्तास्थ उत्तम हर्तास्मि हर्तास्वः हर्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहार जह्रतुः जह्रुः मध्यम जहर्थ जह्रथुः जह्र उत्तम जहर / जहार जह्रिव जह्रिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहार्षीत् / अहार्षीद् अहार्ष्टाम् अहार्षुः मध्यम अहार्षीः अहार्ष्टम् अहार्ष्ट उत्तम अहार्षम् अहार्ष्व अहार्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रियात् / ह्रियाद् ह्रियास्ताम् ह्रियासुः मध्यम ह्रियाः ह्रियास्तम् ह्रियास्त उत्तम ह्रियासम् ह्रियास्व ह्रियास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहरिष्यत् / अहरिष्यद् अहरिष्यताम् अहरिष्यन् मध्यम अहरिष्यः अहरिष्यतम् अहरिष्यत उत्तम अहरिष्यम् अहरिष्याव अहरिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रियते ह्रियेते ह्रियन्ते मध्यम ह्रियसे ह्रियेथे ह्रियध्वे उत्तम ह्रिये ह्रियावहे ह्रियामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रियताम् ह्रियेताम् ह्रियन्ताम् मध्यम ह्रियस्व ह्रियेथाम् ह्रियध्वम् उत्तम ह्रियै ह्रियावहै ह्रियामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अह्रियत अह्रियेताम् अह्रियन्त मध्यम अह्रियथाः अह्रियेथाम् अह्रियध्वम् उत्तम अह्रिये अह्रियावहि अह्रियामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ह्रियेत ह्रियेयाताम् ह्रियेरन् मध्यम ह्रियेथाः ह्रियेयाथाम् ह्रियेध्वम् उत्तम ह्रियेय ह्रियेवहि ह्रियेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हरिष्यते / हारिष्यते हरिष्येते / हारिष्येते हरिष्यन्ते / हारिष्यन्ते मध्यम हरिष्यसे / हारिष्यसे हरिष्येथे / हारिष्येथे हरिष्यध्वे / हारिष्यध्वे उत्तम हरिष्ये / हारिष्ये हरिष्यावहे / हारिष्यावहे हरिष्यामहे / हारिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त हरण — — हरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त हारक हारकः हारिका हारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त हर्तृ हर्ता हर्त्री हर्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त हार्य हार्यः हार्या हार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) हर्तव्य हर्तव्यः हर्तव्या हर्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त हरणीय हरणीयः हरणीया हरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हृत हृतः हृता हृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हृतवत् हृतवान् हृतवती हृतवत् / हृतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) जह्रत् जह्रत् / जह्रद् जह्रती जह्रत् / जह्रद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त हरिष्यत् हरिष्यन् हरिष्यती / हरिष्यन्ती हरिष्यत् / हरिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रहृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) हर्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय हारम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त हार हारः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हृति — हृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जहृवस् जहृवान् जह्रुषी जहृवत् / जहृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।