२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
स्नस् (ष्णसुँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0006
धात्वर्थ: अदने निरसने च — खाना, निगलना, ग्रहण करना, लेना, अदर्शन होना, नहीं दिखाई देना (to spit, to rinse the mouth)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्यति स्नस्यतः स्नस्यन्ति मध्यम स्नस्यसि स्नस्यथः स्नस्यथ उत्तम स्नस्यामि स्नस्यावः स्नस्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्यतात् / स्नस्यताद् / स्नस्यतु स्नस्यताम् स्नस्यन्तु मध्यम स्नस्य / स्नस्यतात् / स्नस्यताद् स्नस्यतम् स्नस्यत उत्तम स्नस्यानि स्नस्याव स्नस्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्नस्यत् / अस्नस्यद् अस्नस्यताम् अस्नस्यन् मध्यम अस्नस्यः अस्नस्यतम् अस्नस्यत उत्तम अस्नस्यम् अस्नस्याव अस्नस्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्येत् / स्नस्येद् स्नस्येताम् स्नस्येयुः मध्यम स्नस्येः स्नस्येतम् स्नस्येत उत्तम स्नस्येयम् स्नस्येव स्नस्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नसिष्यति स्नसिष्यतः स्नसिष्यन्ति मध्यम स्नसिष्यसि स्नसिष्यथः स्नसिष्यथ उत्तम स्नसिष्यामि स्नसिष्यावः स्नसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नसिता स्नसितारौ स्नसितारः मध्यम स्नसितासि स्नसितास्थः स्नसितास्थ उत्तम स्नसितास्मि स्नसितास्वः स्नसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सस्नास सस्नसतुः सस्नसुः मध्यम सस्नसिथ सस्नसथुः सस्नस उत्तम सस्नस / सस्नास सस्नसिव सस्नसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्नसीत् / अस्नसीद् / अस्नासीत् / अस्नासीद् अस्नसिष्टाम् / अस्नासिष्टाम् अस्नसिषुः / अस्नासिषुः मध्यम अस्नसीः / अस्नासीः अस्नसिष्टम् / अस्नासिष्टम् अस्नसिष्ट / अस्नासिष्ट उत्तम अस्नसिषम् / अस्नासिषम् अस्नसिष्व / अस्नासिष्व अस्नसिष्म / अस्नासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्यात् / स्नस्याद् स्नस्यास्ताम् स्नस्यासुः मध्यम स्नस्याः स्नस्यास्तम् स्नस्यास्त उत्तम स्नस्यासम् स्नस्यास्व स्नस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्नसिष्यत् / अस्नसिष्यद् अस्नसिष्यताम् अस्नसिष्यन् मध्यम अस्नसिष्यः अस्नसिष्यतम् अस्नसिष्यत उत्तम अस्नसिष्यम् अस्नसिष्याव अस्नसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्यते स्नस्येते स्नस्यन्ते मध्यम स्नस्यसे स्नस्येथे स्नस्यध्वे उत्तम स्नस्ये स्नस्यावहे स्नस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्यताम् स्नस्येताम् स्नस्यन्ताम् मध्यम स्नस्यस्व स्नस्येथाम् स्नस्यध्वम् उत्तम स्नस्यै स्नस्यावहै स्नस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्नस्यत अस्नस्येताम् अस्नस्यन्त मध्यम अस्नस्यथाः अस्नस्येथाम् अस्नस्यध्वम् उत्तम अस्नस्ये अस्नस्यावहि अस्नस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नस्येत स्नस्येयाताम् स्नस्येरन् मध्यम स्नस्येथाः स्नस्येयाथाम् स्नस्येध्वम् उत्तम स्नस्येय स्नस्येवहि स्नस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्नसिष्यते स्नसिष्येते स्नसिष्यन्ते मध्यम स्नसिष्यसे स्नसिष्येथे स्नसिष्यध्वे उत्तम स्नसिष्ये स्नसिष्यावहे स्नसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त स्नसन — — स्नसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त स्नासक स्नासकः स्नासिका स्नासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त स्नसितृ स्नसिता स्नसित्री स्नसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त स्नास्य स्नास्यः स्नास्या स्नास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) स्नसितव्य स्नसितव्यः स्नसितव्या स्नसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त स्नसनीय स्नसनीयः स्नसनीया स्नसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) स्नस्त स्नस्तः स्नस्ता स्नस्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) स्नस्तवत् स्नस्तवान् स्नस्तवती स्नस्तवत् / स्नस्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) स्नस्यत् स्नस्यन् स्नस्यन्ती स्नस्यत् / स्नस्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त स्नसिष्यत् स्नसिष्यन् स्नसिष्यती / स्नसिष्यन्ती स्नसिष्यत् / स्नसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) स्नस्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रस्नस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) स्नसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय स्नासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त स्नास स्नासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त स्नस्ति — स्नस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सस्नस्वस् सस्नस्वान् सस्नसुषी सस्नस्वत् / सस्नस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।