२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
श्रम् (श्रमुँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0101
धात्वर्थ: तपसि खेदे च — तपश्चर्या करना, व्रत करना, थकना, दुःखित होना (to do penance, to be fatigued, to be tired)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्राम्यति
श्राम्यतः
श्राम्यन्ति
मध्यम
श्राम्यसि
श्राम्यथः
श्राम्यथ
उत्तम
श्राम्यामि
श्राम्यावः
श्राम्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्राम्यतात् / श्राम्यताद् / श्राम्यतु
श्राम्यताम्
श्राम्यन्तु
मध्यम
श्राम्य / श्राम्यतात् / श्राम्यताद्
श्राम्यतम्
श्राम्यत
उत्तम
श्राम्याणि
श्राम्याव
श्राम्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अश्राम्यत् / अश्राम्यद्
अश्राम्यताम्
अश्राम्यन्
मध्यम
अश्राम्यः
अश्राम्यतम्
अश्राम्यत
उत्तम
अश्राम्यम्
अश्राम्याव
अश्राम्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्राम्येत् / श्राम्येद्
श्राम्येताम्
श्राम्येयुः
मध्यम
श्राम्येः
श्राम्येतम्
श्राम्येत
उत्तम
श्राम्येयम्
श्राम्येव
श्राम्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रमिष्यति
श्रमिष्यतः
श्रमिष्यन्ति
मध्यम
श्रमिष्यसि
श्रमिष्यथः
श्रमिष्यथ
उत्तम
श्रमिष्यामि
श्रमिष्यावः
श्रमिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रमिता
श्रमितारौ
श्रमितारः
मध्यम
श्रमितासि
श्रमितास्थः
श्रमितास्थ
उत्तम
श्रमितास्मि
श्रमितास्वः
श्रमितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शश्राम
शश्रमतुः
शश्रमुः
मध्यम
शश्रमिथ
शश्रमथुः
शश्रम
उत्तम
शश्रम / शश्राम
शश्रमिव
शश्रमिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अश्रमत् / अश्रमद्
अश्रमताम्
अश्रमन्
मध्यम
अश्रमः
अश्रमतम्
अश्रमत
उत्तम
अश्रमम्
अश्रमाव
अश्रमाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रम्यात् / श्रम्याद्
श्रम्यास्ताम्
श्रम्यासुः
मध्यम
श्रम्याः
श्रम्यास्तम्
श्रम्यास्त
उत्तम
श्रम्यासम्
श्रम्यास्व
श्रम्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अश्रमिष्यत् / अश्रमिष्यद्
अश्रमिष्यताम्
अश्रमिष्यन्
मध्यम
अश्रमिष्यः
अश्रमिष्यतम्
अश्रमिष्यत
उत्तम
अश्रमिष्यम्
अश्रमिष्याव
अश्रमिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रम्यते
श्रम्येते
श्रम्यन्ते
मध्यम
श्रम्यसे
श्रम्येथे
श्रम्यध्वे
उत्तम
श्रम्ये
श्रम्यावहे
श्रम्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रम्यताम्
श्रम्येताम्
श्रम्यन्ताम्
मध्यम
श्रम्यस्व
श्रम्येथाम्
श्रम्यध्वम्
उत्तम
श्रम्यै
श्रम्यावहै
श्रम्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अश्रम्यत
अश्रम्येताम्
अश्रम्यन्त
मध्यम
अश्रम्यथाः
अश्रम्येथाम्
अश्रम्यध्वम्
उत्तम
अश्रम्ये
अश्रम्यावहि
अश्रम्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रम्येत
श्रम्येयाताम्
श्रम्येरन्
मध्यम
श्रम्येथाः
श्रम्येयाथाम्
श्रम्येध्वम्
उत्तम
श्रम्येय
श्रम्येवहि
श्रम्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
श्रमिष्यते
श्रमिष्येते
श्रमिष्यन्ते
मध्यम
श्रमिष्यसे
श्रमिष्येथे
श्रमिष्यध्वे
उत्तम
श्रमिष्ये
श्रमिष्यावहे
श्रमिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
श्रमण
—
—
श्रमणम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
श्रमक
श्रमकः
श्रमिका
श्रमकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
श्रमितृ
श्रमिता
श्रमित्री
श्रमितृ
यत्
विध्यर्थक कृदन्त
श्रम्य
श्रम्यः
श्रम्या
श्रम्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
श्रमितव्य
श्रमितव्यः
श्रमितव्या
श्रमितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
श्रमणीय
श्रमणीयः
श्रमणीया
श्रमणीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
श्रान्त
श्रान्तः
श्रान्ता
श्रान्तम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
श्रान्तवत्
श्रान्तवान्
श्रान्तवती
श्रान्तवत् / श्रान्तवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
श्राम्यत्
श्राम्यन्
श्राम्यन्ती
श्राम्यत् / श्राम्यद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
श्रमिष्यत्
श्रमिष्यन्
श्रमिष्यती / श्रमिष्यन्ती
श्रमिष्यत् / श्रमिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
श्रान्त्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रश्रम्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
श्रमितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
श्रमम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
श्रम
श्रमः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
श्रान्ति
—
श्रान्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
शश्रण्वस्
शश्रण्वान्
शश्रणुषी
शश्रण्वत् / शश्रण्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।