🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:12:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तृष् (ञितृषाँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0141
धात्वर्थ: पिपासायाम् — प्यास लगाना (to be thirsty, to be desirous)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतृष्यतितृष्यतःतृष्यन्ति
मध्यमतृष्यसितृष्यथःतृष्यथ
उत्तमतृष्यामितृष्यावःतृष्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतृष्यतात् / तृष्यताद् / तृष्यतुतृष्यताम्तृष्यन्तु
मध्यमतृष्य / तृष्यतात् / तृष्यताद्तृष्यतम्तृष्यत
उत्तमतृष्याणितृष्यावतृष्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतृष्यत् / अतृष्यद्अतृष्यताम्अतृष्यन्
मध्यमअतृष्यःअतृष्यतम्अतृष्यत
उत्तमअतृष्यम्अतृष्यावअतृष्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतृष्येत् / तृष्येद्तृष्येताम्तृष्येयुः
मध्यमतृष्येःतृष्येतम्तृष्येत
उत्तमतृष्येयम्तृष्येवतृष्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतर्षिष्यतितर्षिष्यतःतर्षिष्यन्ति
मध्यमतर्षिष्यसितर्षिष्यथःतर्षिष्यथ
उत्तमतर्षिष्यामितर्षिष्यावःतर्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतर्षितातर्षितारौतर्षितारः
मध्यमतर्षितासितर्षितास्थःतर्षितास्थ
उत्तमतर्षितास्मितर्षितास्वःतर्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमततर्षततृषतुःततृषुः
मध्यमततर्षिथततृषथुःततृष
उत्तमततर्षततृषिवततृषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतर्षीत् / अतर्षीद्अतर्षिष्टाम्अतर्षिषुः
मध्यमअतर्षीःअतर्षिष्टम्अतर्षिष्ट
उत्तमअतर्षिषम्अतर्षिष्वअतर्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतृष्यात् / तृष्याद्तृष्यास्ताम्तृष्यासुः
मध्यमतृष्याःतृष्यास्तम्तृष्यास्त
उत्तमतृष्यासम्तृष्यास्वतृष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतर्षिष्यत् / अतर्षिष्यद्अतर्षिष्यताम्अतर्षिष्यन्
मध्यमअतर्षिष्यःअतर्षिष्यतम्अतर्षिष्यत
उत्तमअतर्षिष्यम्अतर्षिष्यावअतर्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें