२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
हृष् (हृषँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0142
धात्वर्थ: तुष्टौ — संतुष्ट होना, प्रसन्न होना (to be delighted , to rejoice , to be happy, to fill with pleasure)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्यति
हृष्यतः
हृष्यन्ति
मध्यम
हृष्यसि
हृष्यथः
हृष्यथ
उत्तम
हृष्यामि
हृष्यावः
हृष्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्यतात् / हृष्यताद् / हृष्यतु
हृष्यताम्
हृष्यन्तु
मध्यम
हृष्य / हृष्यतात् / हृष्यताद्
हृष्यतम्
हृष्यत
उत्तम
हृष्याणि
हृष्याव
हृष्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अहृष्यत् / अहृष्यद्
अहृष्यताम्
अहृष्यन्
मध्यम
अहृष्यः
अहृष्यतम्
अहृष्यत
उत्तम
अहृष्यम्
अहृष्याव
अहृष्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्येत् / हृष्येद्
हृष्येताम्
हृष्येयुः
मध्यम
हृष्येः
हृष्येतम्
हृष्येत
उत्तम
हृष्येयम्
हृष्येव
हृष्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हर्षिष्यति
हर्षिष्यतः
हर्षिष्यन्ति
मध्यम
हर्षिष्यसि
हर्षिष्यथः
हर्षिष्यथ
उत्तम
हर्षिष्यामि
हर्षिष्यावः
हर्षिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हर्षिता
हर्षितारौ
हर्षितारः
मध्यम
हर्षितासि
हर्षितास्थः
हर्षितास्थ
उत्तम
हर्षितास्मि
हर्षितास्वः
हर्षितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
जहर्ष
जहृषतुः
जहृषुः
मध्यम
जहर्षिथ
जहृषथुः
जहृष
उत्तम
जहर्ष
जहृषिव
जहृषिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अहृषत् / अहृषद्
अहृषताम्
अहृषन्
मध्यम
अहृषः
अहृषतम्
अहृषत
उत्तम
अहृषम्
अहृषाव
अहृषाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्यात् / हृष्याद्
हृष्यास्ताम्
हृष्यासुः
मध्यम
हृष्याः
हृष्यास्तम्
हृष्यास्त
उत्तम
हृष्यासम्
हृष्यास्व
हृष्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अहर्षिष्यत् / अहर्षिष्यद्
अहर्षिष्यताम्
अहर्षिष्यन्
मध्यम
अहर्षिष्यः
अहर्षिष्यतम्
अहर्षिष्यत
उत्तम
अहर्षिष्यम्
अहर्षिष्याव
अहर्षिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्यते
हृष्येते
हृष्यन्ते
मध्यम
हृष्यसे
हृष्येथे
हृष्यध्वे
उत्तम
हृष्ये
हृष्यावहे
हृष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्यताम्
हृष्येताम्
हृष्यन्ताम्
मध्यम
हृष्यस्व
हृष्येथाम्
हृष्यध्वम्
उत्तम
हृष्यै
हृष्यावहै
हृष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अहृष्यत
अहृष्येताम्
अहृष्यन्त
मध्यम
अहृष्यथाः
अहृष्येथाम्
अहृष्यध्वम्
उत्तम
अहृष्ये
अहृष्यावहि
अहृष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हृष्येत
हृष्येयाताम्
हृष्येरन्
मध्यम
हृष्येथाः
हृष्येयाथाम्
हृष्येध्वम्
उत्तम
हृष्येय
हृष्येवहि
हृष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
हर्षिष्यते
हर्षिष्येते
हर्षिष्यन्ते
मध्यम
हर्षिष्यसे
हर्षिष्येथे
हर्षिष्यध्वे
उत्तम
हर्षिष्ये
हर्षिष्यावहे
हर्षिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
हर्षण
—
—
हर्षणम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
हर्षक
हर्षकः
हर्षिका
हर्षकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
हर्षितृ
हर्षिता
हर्षित्री
हर्षितृ
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
हर्षितव्य
हर्षितव्यः
हर्षितव्या
हर्षितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
हर्षणीय
हर्षणीयः
हर्षणीया
हर्षणीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
हृषित
हृषितः
हृषिता
हृषितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
हृषितवत्
हृषितवान्
हृषितवती
हृषितवत् / हृषितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
हृष्यत्
हृष्यन्
हृष्यन्ती
हृष्यत् / हृष्यद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
हर्षिष्यत्
हर्षिष्यन्
हर्षिष्यती / हर्षिष्यन्ती
हर्षिष्यत् / हर्षिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
हर्षित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रहृष्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
हर्षितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
हर्षम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
हर्ष
हर्षः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
हृष्टि
—
हृष्टिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
जहृष्वस्
जहृष्वान्
जहृषुषी
जहृष्वत् / जहृष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।