🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:21 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

हृष् (हृषँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0142
धात्वर्थ: तुष्टौ — संतुष्ट होना, प्रसन्न होना (to be delighted , to rejoice , to be happy, to fill with pleasure)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहृष्यतिहृष्यतःहृष्यन्ति
मध्यमहृष्यसिहृष्यथःहृष्यथ
उत्तमहृष्यामिहृष्यावःहृष्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहृष्यतात् / हृष्यताद् / हृष्यतुहृष्यताम्हृष्यन्तु
मध्यमहृष्य / हृष्यतात् / हृष्यताद्हृष्यतम्हृष्यत
उत्तमहृष्याणिहृष्यावहृष्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअहृष्यत् / अहृष्यद्अहृष्यताम्अहृष्यन्
मध्यमअहृष्यःअहृष्यतम्अहृष्यत
उत्तमअहृष्यम्अहृष्यावअहृष्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहृष्येत् / हृष्येद्हृष्येताम्हृष्येयुः
मध्यमहृष्येःहृष्येतम्हृष्येत
उत्तमहृष्येयम्हृष्येवहृष्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहर्षिष्यतिहर्षिष्यतःहर्षिष्यन्ति
मध्यमहर्षिष्यसिहर्षिष्यथःहर्षिष्यथ
उत्तमहर्षिष्यामिहर्षिष्यावःहर्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहर्षिताहर्षितारौहर्षितारः
मध्यमहर्षितासिहर्षितास्थःहर्षितास्थ
उत्तमहर्षितास्मिहर्षितास्वःहर्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजहर्षजहृषतुःजहृषुः
मध्यमजहर्षिथजहृषथुःजहृष
उत्तमजहर्षजहृषिवजहृषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअहृषत् / अहृषद्अहृषताम्अहृषन्
मध्यमअहृषःअहृषतम्अहृषत
उत्तमअहृषम्अहृषावअहृषाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमहृष्यात् / हृष्याद्हृष्यास्ताम्हृष्यासुः
मध्यमहृष्याःहृष्यास्तम्हृष्यास्त
उत्तमहृष्यासम्हृष्यास्वहृष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअहर्षिष्यत् / अहर्षिष्यद्अहर्षिष्यताम्अहर्षिष्यन्
मध्यमअहर्षिष्यःअहर्षिष्यतम्अहर्षिष्यत
उत्तमअहर्षिष्यम्अहर्षिष्यावअहर्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें