२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पृ (पृ)
स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0013
धात्वर्थ: प्रीतौ — तृप्त करना, संतुष्ट करना (to satisfy, to please)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृणोति पृणुतः पृण्वन्ति मध्यम पृणोषि पृणुथः पृणुथ उत्तम पृणोमि पृणुवः / पृण्वः पृणुमः / पृण्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृणुतात् / पृणुताद् / पृणोतु पृणुताम् पृण्वन्तु मध्यम पृणु / पृणुतात् / पृणुताद् पृणुतम् पृणुत उत्तम पृणवानि पृणवाव पृणवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपृणोत् / अपृणोद् अपृणुताम् अपृण्वन् मध्यम अपृणोः अपृणुतम् अपृणुत उत्तम अपृणवम् अपृणुव / अपृण्व अपृणुम / अपृण्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृणुयात् / पृणुयाद् पृणुयाताम् पृणुयुः मध्यम पृणुयाः पृणुयातम् पृणुयात उत्तम पृणुयाम् पृणुयाव पृणुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम परिष्यति परिष्यतः परिष्यन्ति मध्यम परिष्यसि परिष्यथः परिष्यथ उत्तम परिष्यामि परिष्यावः परिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्ता पर्तारौ पर्तारः मध्यम पर्तासि पर्तास्थः पर्तास्थ उत्तम पर्तास्मि पर्तास्वः पर्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पपार पप्रतुः पप्रुः मध्यम पपर्थ पप्रथुः पप्र उत्तम पपर / पपार पप्रिव पप्रिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपार्षीत् / अपार्षीद् अपार्ष्टाम् अपार्षुः मध्यम अपार्षीः अपार्ष्टम् अपार्ष्ट उत्तम अपार्षम् अपार्ष्व अपार्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रियात् / प्रियाद् प्रियास्ताम् प्रियासुः मध्यम प्रियाः प्रियास्तम् प्रियास्त उत्तम प्रियासम् प्रियास्व प्रियास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपरिष्यत् / अपरिष्यद् अपरिष्यताम् अपरिष्यन् मध्यम अपरिष्यः अपरिष्यतम् अपरिष्यत उत्तम अपरिष्यम् अपरिष्याव अपरिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रियते प्रियेते प्रियन्ते मध्यम प्रियसे प्रियेथे प्रियध्वे उत्तम प्रिये प्रियावहे प्रियामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रियताम् प्रियेताम् प्रियन्ताम् मध्यम प्रियस्व प्रियेथाम् प्रियध्वम् उत्तम प्रियै प्रियावहै प्रियामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रियत अप्रियेताम् अप्रियन्त मध्यम अप्रियथाः अप्रियेथाम् अप्रियध्वम् उत्तम अप्रिये अप्रियावहि अप्रियामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रियेत प्रियेयाताम् प्रियेरन् मध्यम प्रियेथाः प्रियेयाथाम् प्रियेध्वम् उत्तम प्रियेय प्रियेवहि प्रियेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम परिष्यते / पारिष्यते परिष्येते / पारिष्येते परिष्यन्ते / पारिष्यन्ते मध्यम परिष्यसे / पारिष्यसे परिष्येथे / पारिष्येथे परिष्यध्वे / पारिष्यध्वे उत्तम परिष्ये / पारिष्ये परिष्यावहे / पारिष्यावहे परिष्यामहे / पारिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त परण — — परणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पारक पारकः पारिका पारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पर्तृ पर्ता पर्त्री पर्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त पार्य पार्यः पार्या पार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पर्तव्य पर्तव्यः पर्तव्या पर्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त परणीय परणीयः परणीया परणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पृत पृतः पृता पृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पृतवत् पृतवान् पृतवती पृतवत् / पृतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) पृण्वत् पृण्वन् पृण्वती पृण्वत् / पृण्वद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त परिष्यत् परिष्यन् परिष्यती / परिष्यन्ती परिष्यत् / परिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पर्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पारम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त पार पारः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पृति — पृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पपृवस् पपृवान् पप्रुषी पपृवत् / पपृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।