२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
स्पृ (स्पृ)
स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0014
धात्वर्थ: प्रीतिपालनयोः प्रीतिचलनयोश्च — सन्तुष्ट करना, प्रसन्न करना, पालन करना, जाना (to satisfy, to please, to nurture, to nourish, to go)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पृणोति स्पृणुतः स्पृण्वन्ति मध्यम स्पृणोषि स्पृणुथः स्पृणुथ उत्तम स्पृणोमि स्पृणुवः / स्पृण्वः स्पृणुमः / स्पृण्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पृणुतात् / स्पृणुताद् / स्पृणोतु स्पृणुताम् स्पृण्वन्तु मध्यम स्पृणु / स्पृणुतात् / स्पृणुताद् स्पृणुतम् स्पृणुत उत्तम स्पृणवानि स्पृणवाव स्पृणवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पृणोत् / अस्पृणोद् अस्पृणुताम् अस्पृण्वन् मध्यम अस्पृणोः अस्पृणुतम् अस्पृणुत उत्तम अस्पृणवम् अस्पृणुव / अस्पृण्व अस्पृणुम / अस्पृण्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पृणुयात् / स्पृणुयाद् स्पृणुयाताम् स्पृणुयुः मध्यम स्पृणुयाः स्पृणुयातम् स्पृणुयात उत्तम स्पृणुयाम् स्पृणुयाव स्पृणुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्परिष्यति स्परिष्यतः स्परिष्यन्ति मध्यम स्परिष्यसि स्परिष्यथः स्परिष्यथ उत्तम स्परिष्यामि स्परिष्यावः स्परिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पर्ता स्पर्तारौ स्पर्तारः मध्यम स्पर्तासि स्पर्तास्थः स्पर्तास्थ उत्तम स्पर्तास्मि स्पर्तास्वः स्पर्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पस्पार पस्परतुः पस्परुः मध्यम पस्पर्थ पस्परथुः पस्पर उत्तम पस्पर / पस्पार पस्परिव पस्परिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पार्षीत् / अस्पार्षीद् अस्पार्ष्टाम् अस्पार्षुः मध्यम अस्पार्षीः अस्पार्ष्टम् अस्पार्ष्ट उत्तम अस्पार्षम् अस्पार्ष्व अस्पार्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पर्यात् / स्पर्याद् स्पर्यास्ताम् स्पर्यासुः मध्यम स्पर्याः स्पर्यास्तम् स्पर्यास्त उत्तम स्पर्यासम् स्पर्यास्व स्पर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्परिष्यत् / अस्परिष्यद् अस्परिष्यताम् अस्परिष्यन् मध्यम अस्परिष्यः अस्परिष्यतम् अस्परिष्यत उत्तम अस्परिष्यम् अस्परिष्याव अस्परिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पर्यते स्पर्येते स्पर्यन्ते मध्यम स्पर्यसे स्पर्येथे स्पर्यध्वे उत्तम स्पर्ये स्पर्यावहे स्पर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पर्यताम् स्पर्येताम् स्पर्यन्ताम् मध्यम स्पर्यस्व स्पर्येथाम् स्पर्यध्वम् उत्तम स्पर्यै स्पर्यावहै स्पर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्पर्यत अस्पर्येताम् अस्पर्यन्त मध्यम अस्पर्यथाः अस्पर्येथाम् अस्पर्यध्वम् उत्तम अस्पर्ये अस्पर्यावहि अस्पर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्पर्येत स्पर्येयाताम् स्पर्येरन् मध्यम स्पर्येथाः स्पर्येयाथाम् स्पर्येध्वम् उत्तम स्पर्येय स्पर्येवहि स्पर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्परिष्यते / स्पारिष्यते स्परिष्येते / स्पारिष्येते स्परिष्यन्ते / स्पारिष्यन्ते मध्यम स्परिष्यसे / स्पारिष्यसे स्परिष्येथे / स्पारिष्येथे स्परिष्यध्वे / स्पारिष्यध्वे उत्तम स्परिष्ये / स्पारिष्ये स्परिष्यावहे / स्पारिष्यावहे स्परिष्यामहे / स्पारिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त स्परण — — स्परणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त स्पारक स्पारकः स्पारिका स्पारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त स्पर्तृ स्पर्ता स्पर्त्री स्पर्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त स्पार्य स्पार्यः स्पार्या स्पार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) स्पर्तव्य स्पर्तव्यः स्पर्तव्या स्पर्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त स्परणीय स्परणीयः स्परणीया स्परणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) स्पृत स्पृतः स्पृता स्पृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) स्पृतवत् स्पृतवान् स्पृतवती स्पृतवत् / स्पृतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) स्पृण्वत् स्पृण्वन् स्पृण्वती स्पृण्वत् / स्पृण्वद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त स्परिष्यत् स्परिष्यन् स्परिष्यती / स्परिष्यन्ती स्परिष्यत् / स्परिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) स्पृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रस्पृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) स्पर्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय स्पारम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त स्पार स्पारः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त स्पृति — स्पृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पस्पृवस् पस्पृवान् पस्प्रुषी पस्पृवत् / पस्पृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।