🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:42 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्पृ (स्पृ)

स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0014
धात्वर्थ: प्रीतिपालनयोः प्रीतिचलनयोश्च — सन्तुष्ट करना, प्रसन्न करना, पालन करना, जाना (to satisfy, to please, to nurture, to nourish, to go)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृणोतिस्पृणुतःस्पृण्वन्ति
मध्यमस्पृणोषिस्पृणुथःस्पृणुथ
उत्तमस्पृणोमिस्पृणुवः / स्पृण्वःस्पृणुमः / स्पृण्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृणुतात् / स्पृणुताद् / स्पृणोतुस्पृणुताम्स्पृण्वन्तु
मध्यमस्पृणु / स्पृणुतात् / स्पृणुताद्स्पृणुतम्स्पृणुत
उत्तमस्पृणवानिस्पृणवावस्पृणवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पृणोत् / अस्पृणोद्अस्पृणुताम्अस्पृण्वन्
मध्यमअस्पृणोःअस्पृणुतम्अस्पृणुत
उत्तमअस्पृणवम्अस्पृणुव / अस्पृण्वअस्पृणुम / अस्पृण्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृणुयात् / स्पृणुयाद्स्पृणुयाताम्स्पृणुयुः
मध्यमस्पृणुयाःस्पृणुयातम्स्पृणुयात
उत्तमस्पृणुयाम्स्पृणुयावस्पृणुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्परिष्यतिस्परिष्यतःस्परिष्यन्ति
मध्यमस्परिष्यसिस्परिष्यथःस्परिष्यथ
उत्तमस्परिष्यामिस्परिष्यावःस्परिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पर्तास्पर्तारौस्पर्तारः
मध्यमस्पर्तासिस्पर्तास्थःस्पर्तास्थ
उत्तमस्पर्तास्मिस्पर्तास्वःस्पर्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपस्पारपस्परतुःपस्परुः
मध्यमपस्पर्थपस्परथुःपस्पर
उत्तमपस्पर / पस्पारपस्परिवपस्परिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पार्षीत् / अस्पार्षीद्अस्पार्ष्टाम्अस्पार्षुः
मध्यमअस्पार्षीःअस्पार्ष्टम्अस्पार्ष्ट
उत्तमअस्पार्षम्अस्पार्ष्वअस्पार्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पर्यात् / स्पर्याद्स्पर्यास्ताम्स्पर्यासुः
मध्यमस्पर्याःस्पर्यास्तम्स्पर्यास्त
उत्तमस्पर्यासम्स्पर्यास्वस्पर्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्परिष्यत् / अस्परिष्यद्अस्परिष्यताम्अस्परिष्यन्
मध्यमअस्परिष्यःअस्परिष्यतम्अस्परिष्यत
उत्तमअस्परिष्यम्अस्परिष्यावअस्परिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें