🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:34:23 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दिश् (दिशँ)

तुदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 06.0003
धात्वर्थ: अतिसर्जने — दान देना (to give, to donate, to grant, to leave)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिशतिदिशतःदिशन्ति
मध्यमदिशसिदिशथःदिशथ
उत्तमदिशामिदिशावःदिशामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिशतात् / दिशताद् / दिशतुदिशताम्दिशन्तु
मध्यमदिश / दिशतात् / दिशताद्दिशतम्दिशत
उत्तमदिशानिदिशावदिशाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदिशत् / अदिशद्अदिशताम्अदिशन्
मध्यमअदिशःअदिशतम्अदिशत
उत्तमअदिशम्अदिशावअदिशाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिशेत् / दिशेद्दिशेताम्दिशेयुः
मध्यमदिशेःदिशेतम्दिशेत
उत्तमदिशेयम्दिशेवदिशेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदेक्ष्यतिदेक्ष्यतःदेक्ष्यन्ति
मध्यमदेक्ष्यसिदेक्ष्यथःदेक्ष्यथ
उत्तमदेक्ष्यामिदेक्ष्यावःदेक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदेष्टादेष्टारौदेष्टारः
मध्यमदेष्टासिदेष्टास्थःदेष्टास्थ
उत्तमदेष्टास्मिदेष्टास्वःदेष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिदेशदिदिशतुःदिदिशुः
मध्यमदिदेशिथदिदिशथुःदिदिश
उत्तमदिदेशदिदिशिवदिदिशिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदिक्षत् / अदिक्षद्अदिक्षताम्अदिक्षन्
मध्यमअदिक्षःअदिक्षतम्अदिक्षत
उत्तमअदिक्षम्अदिक्षावअदिक्षाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिश्यात् / दिश्याद्दिश्यास्ताम्दिश्यासुः
मध्यमदिश्याःदिश्यास्तम्दिश्यास्त
उत्तमदिश्यासम्दिश्यास्वदिश्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदेक्ष्यत् / अदेक्ष्यद्अदेक्ष्यताम्अदेक्ष्यन्
मध्यमअदेक्ष्यःअदेक्ष्यतम्अदेक्ष्यत
उत्तमअदेक्ष्यम्अदेक्ष्यावअदेक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें