🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:34 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

व्यच् (व्यचँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0013
धात्वर्थ: व्याजीकरणे — ठगना, फ़साना (to deceive,to cheat)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविचतिविचतःविचन्ति
मध्यमविचसिविचथःविचथ
उत्तमविचामिविचावःविचामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविचतात् / विचताद् / विचतुविचताम्विचन्तु
मध्यमविच / विचतात् / विचताद्विचतम्विचत
उत्तमविचानिविचावविचाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअविचत् / अविचद्अविचताम्अविचन्
मध्यमअविचःअविचतम्अविचत
उत्तमअविचम्अविचावअविचाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविचेत् / विचेद्विचेताम्विचेयुः
मध्यमविचेःविचेतम्विचेत
उत्तमविचेयम्विचेवविचेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्यचिष्यतिव्यचिष्यतःव्यचिष्यन्ति
मध्यमव्यचिष्यसिव्यचिष्यथःव्यचिष्यथ
उत्तमव्यचिष्यामिव्यचिष्यावःव्यचिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्यचिताव्यचितारौव्यचितारः
मध्यमव्यचितासिव्यचितास्थःव्यचितास्थ
उत्तमव्यचितास्मिव्यचितास्वःव्यचितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविव्याचविविचतुःविविचुः
मध्यमविव्यचिथविविचथुःविविच
उत्तमविव्यच / विव्याचविविचिवविविचिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअव्यचीत् / अव्यचीद् / अव्याचीत् / अव्याचीद्अव्यचिष्टाम् / अव्याचिष्टाम्अव्यचिषुः / अव्याचिषुः
मध्यमअव्यचीः / अव्याचीःअव्यचिष्टम् / अव्याचिष्टम्अव्यचिष्ट / अव्याचिष्ट
उत्तमअव्यचिषम् / अव्याचिषम्अव्यचिष्व / अव्याचिष्वअव्यचिष्म / अव्याचिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविच्यात् / विच्याद्विच्यास्ताम्विच्यासुः
मध्यमविच्याःविच्यास्तम्विच्यास्त
उत्तमविच्यासम्विच्यास्वविच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअव्यचिष्यत् / अव्यचिष्यद्अव्यचिष्यताम्अव्यचिष्यन्
मध्यमअव्यचिष्यःअव्यचिष्यतम्अव्यचिष्यत
उत्तमअव्यचिष्यम्अव्यचिष्यावअव्यचिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें