🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:40 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छृद् (उँछृदिँर्)

रुधादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 07.0008
धात्वर्थ: दीप्तिदेवनयोः — चमकना, प्रकाशित होना, क्रीड़ा करना, खेलना (to glow, to shine,to play)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछृणत्तिछृन्तः / छृन्त्तःछृन्दन्ति
मध्यमछृणत्सिछृन्त्थः / छृन्थःछृन्त्थ / छृन्थ
उत्तमछृणद्मिछृन्द्वःछृन्द्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछृणत्तु / छृन्तात् / छृन्ताद् / छृन्त्तात् / छृन्त्ताद्छृन्ताम् / छृन्त्ताम्छृन्दन्तु
मध्यमछृन्तात् / छृन्ताद् / छृन्त्तात् / छृन्त्ताद् / छृन्द्धि / छृन्धिछृन्तम् / छृन्त्तम्छृन्त / छृन्त्त
उत्तमछृणदानिछृणदावछृणदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छृणत् / अच्छृणद्अच्छृन्ताम् / अच्छृन्त्ताम्अच्छृन्दन्
मध्यमअच्छृणः / अच्छृणत् / अच्छृणद्अच्छृन्तम् / अच्छृन्त्तम्अच्छृन्त / अच्छृन्त्त
उत्तमअच्छृणदम्अच्छृन्द्वअच्छृन्द्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछृन्द्यात् / छृन्द्याद्छृन्द्याताम्छृन्द्युः
मध्यमछृन्द्याःछृन्द्यातम्छृन्द्यात
उत्तमछृन्द्याम्छृन्द्यावछृन्द्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्त्स्यति / छर्दिष्यतिछर्त्स्यतः / छर्दिष्यतःछर्त्स्यन्ति / छर्दिष्यन्ति
मध्यमछर्त्स्यसि / छर्दिष्यसिछर्त्स्यथः / छर्दिष्यथःछर्त्स्यथ / छर्दिष्यथ
उत्तमछर्त्स्यामि / छर्दिष्यामिछर्त्स्यावः / छर्दिष्यावःछर्त्स्यामः / छर्दिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछर्दिताछर्दितारौछर्दितारः
मध्यमछर्दितासिछर्दितास्थःछर्दितास्थ
उत्तमछर्दितास्मिछर्दितास्वःछर्दितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचच्छर्दचच्छृदतुःचच्छृदुः
मध्यमचच्छर्दिथचच्छृदथुःचच्छृद
उत्तमचच्छर्दचच्छृदिवचच्छृदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छर्दीत् / अच्छर्दीद् / अच्छृदत् / अच्छृदद्अच्छर्दिष्टाम् / अच्छृदताम्अच्छर्दिषुः / अच्छृदन्
मध्यमअच्छर्दीः / अच्छृदःअच्छर्दिष्टम् / अच्छृदतम्अच्छर्दिष्ट / अच्छृदत
उत्तमअच्छर्दिषम् / अच्छृदम्अच्छर्दिष्व / अच्छृदावअच्छर्दिष्म / अच्छृदाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछृद्यात् / छृद्याद्छृद्यास्ताम्छृद्यासुः
मध्यमछृद्याःछृद्यास्तम्छृद्यास्त
उत्तमछृद्यासम्छृद्यास्वछृद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छर्त्स्यत् / अच्छर्त्स्यद् / अच्छर्दिष्यत् / अच्छर्दिष्यद्अच्छर्त्स्यताम् / अच्छर्दिष्यताम्अच्छर्त्स्यन् / अच्छर्दिष्यन्
मध्यमअच्छर्त्स्यः / अच्छर्दिष्यःअच्छर्त्स्यतम् / अच्छर्दिष्यतम्अच्छर्त्स्यत / अच्छर्दिष्यत
उत्तमअच्छर्त्स्यम् / अच्छर्दिष्यम्अच्छर्त्स्याव / अच्छर्दिष्यावअच्छर्त्स्याम / अच्छर्दिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें