🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:12:40 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तञ्च् (तन्चूँ)

रुधादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 07.0022
धात्वर्थ: सङ्कोचने — संकुचित होना, संकोच होना (to contract, to reduce, to constrict)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतनक्तितङ्क्तःतञ्चन्ति
मध्यमतनक्षितङ्क्थःतङ्क्थ
उत्तमतनच्मितञ्च्वःतञ्च्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतङ्क्तात् / तङ्क्ताद् / तनक्तुतङ्क्ताम्तञ्चन्तु
मध्यमतङ्क्तात् / तङ्क्ताद् / तङ्ग्धितङ्क्तम्तङ्क्त
उत्तमतनचानितनचावतनचाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतनक् / अतनग्अतङ्क्ताम्अतञ्चन्
मध्यमअतनक् / अतनग्अतङ्क्तम्अतङ्क्त
उत्तमअतनचम्अतञ्च्वअतञ्च्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतञ्च्यात् / तञ्च्याद्तञ्च्याताम्तञ्च्युः
मध्यमतञ्च्याःतञ्च्यातम्तञ्च्यात
उत्तमतञ्च्याम्तञ्च्यावतञ्च्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतङ्क्ष्यति / तञ्चिष्यतितङ्क्ष्यतः / तञ्चिष्यतःतङ्क्ष्यन्ति / तञ्चिष्यन्ति
मध्यमतङ्क्ष्यसि / तञ्चिष्यसितङ्क्ष्यथः / तञ्चिष्यथःतङ्क्ष्यथ / तञ्चिष्यथ
उत्तमतङ्क्ष्यामि / तञ्चिष्यामितङ्क्ष्यावः / तञ्चिष्यावःतङ्क्ष्यामः / तञ्चिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतङ्क्ता / तञ्चितातङ्क्तारौ / तञ्चितारौतङ्क्तारः / तञ्चितारः
मध्यमतङ्क्तासि / तञ्चितासितङ्क्तास्थः / तञ्चितास्थःतङ्क्तास्थ / तञ्चितास्थ
उत्तमतङ्क्तास्मि / तञ्चितास्मितङ्क्तास्वः / तञ्चितास्वःतङ्क्तास्मः / तञ्चितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमततञ्चततञ्चतुःततञ्चुः
मध्यमततङ्क्थ / ततञ्चिथततञ्चथुःततञ्च
उत्तमततञ्चततञ्चिव / ततञ्च्वततञ्चिम / ततञ्च्म

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतञ्चीत् / अतञ्चीद् / अताङ्क्षीत् / अताङ्क्षीद्अतञ्चिष्टाम् / अताङ्क्ताम्अतञ्चिषुः / अताङ्क्षुः
मध्यमअतञ्चीः / अताङ्क्षीःअतञ्चिष्टम् / अताङ्क्तम्अतञ्चिष्ट / अताङ्क्त
उत्तमअतञ्चिषम् / अताङ्क्षम्अतञ्चिष्व / अताङ्क्ष्वअतञ्चिष्म / अताङ्क्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतच्यात् / तच्याद्तच्यास्ताम्तच्यासुः
मध्यमतच्याःतच्यास्तम्तच्यास्त
उत्तमतच्यासम्तच्यास्वतच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतङ्क्ष्यत् / अतङ्क्ष्यद् / अतञ्चिष्यत् / अतञ्चिष्यद्अतङ्क्ष्यताम् / अतञ्चिष्यताम्अतङ्क्ष्यन् / अतञ्चिष्यन्
मध्यमअतङ्क्ष्यः / अतञ्चिष्यःअतङ्क्ष्यतम् / अतञ्चिष्यतम्अतङ्क्ष्यत / अतञ्चिष्यत
उत्तमअतङ्क्ष्यम् / अतञ्चिष्यम्अतङ्क्ष्याव / अतञ्चिष्यावअतङ्क्ष्याम / अतञ्चिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें