२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सि (षिञ्)
क्र्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 09.0005
धात्वर्थ: बन्धने — बांधना, गूंथना, फन्दे से पकड़ना (to tie, to bind, to string, to catch with a stick)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिनाति सिनीतः सिनन्ति मध्यम सिनासि सिनीथः सिनीथ उत्तम सिनामि सिनीवः सिनीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिनातु / सिनीतात् / सिनीताद् सिनीताम् सिनन्तु मध्यम सिनीतात् / सिनीताद् / सिनीहि सिनीतम् सिनीत उत्तम सिनानि सिनाव सिनाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असिनात् / असिनाद् असिनीताम् असिनन् मध्यम असिनाः असिनीतम् असिनीत उत्तम असिनाम् असिनीव असिनीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिनीयात् / सिनीयाद् सिनीयाताम् सिनीयुः मध्यम सिनीयाः सिनीयातम् सिनीयात उत्तम सिनीयाम् सिनीयाव सिनीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सेष्यति सेष्यतः सेष्यन्ति मध्यम सेष्यसि सेष्यथः सेष्यथ उत्तम सेष्यामि सेष्यावः सेष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सेता सेतारौ सेतारः मध्यम सेतासि सेतास्थः सेतास्थ उत्तम सेतास्मि सेतास्वः सेतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिषाय सिष्यतुः सिष्युः मध्यम सिषयिथ / सिषेथ सिष्यथुः सिष्य उत्तम सिषय / सिषाय सिष्यिव सिष्यिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असैषीत् / असैषीद् असैष्टाम् असैषुः मध्यम असैषीः असैष्टम् असैष्ट उत्तम असैषम् असैष्व असैष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सीयात् / सीयाद् सीयास्ताम् सीयासुः मध्यम सीयाः सीयास्तम् सीयास्त उत्तम सीयासम् सीयास्व सीयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असेष्यत् / असेष्यद् असेष्यताम् असेष्यन् मध्यम असेष्यः असेष्यतम् असेष्यत उत्तम असेष्यम् असेष्याव असेष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिनीते सिनाते सिनते मध्यम सिनीषे सिनाथे सिनीध्वे उत्तम सिने सिनीवहे सिनीमहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिनीताम् सिनाताम् सिनताम् मध्यम सिनीष्व सिनाथाम् सिनीध्वम् उत्तम सिनै सिनावहै सिनामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असिनीत असिनाताम् असिनत मध्यम असिनीथाः असिनाथाम् असिनीध्वम् उत्तम असिनि असिनीवहि असिनीमहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिनीत सिनीयाताम् सिनीरन् मध्यम सिनीथाः सिनीयाथाम् सिनीध्वम् उत्तम सिनीय सिनीवहि सिनीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सेष्यते सेष्येते सेष्यन्ते मध्यम सेष्यसे सेष्येथे सेष्यध्वे उत्तम सेष्ये सेष्यावहे सेष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सेता सेतारौ सेतारः मध्यम सेतासे सेतासाथे सेताध्वे उत्तम सेताहे सेतास्वहे सेतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सिष्ये सिष्याते सिष्यिरे मध्यम सिष्यिषे सिष्याथे सिष्यिढ्वे / सिष्यिध्वे उत्तम सिष्ये सिष्यिवहे सिष्यिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असेष्ट असेषाताम् असेषत मध्यम असेष्ठाः असेषाथाम् असेढ्वम् उत्तम असेषि असेष्वहि असेष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सेषीष्ट सेषीयास्ताम् सेषीरन् मध्यम सेषीष्ठाः सेषीयास्थाम् सेषीढ्वम् उत्तम सेषीय सेषीवहि सेषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असेष्यत असेष्येताम् असेष्यन्त मध्यम असेष्यथाः असेष्येथाम् असेष्यध्वम् उत्तम असेष्ये असेष्यावहि असेष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सीयते सीयेते सीयन्ते मध्यम सीयसे सीयेथे सीयध्वे उत्तम सीये सीयावहे सीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सीयताम् सीयेताम् सीयन्ताम् मध्यम सीयस्व सीयेथाम् सीयध्वम् उत्तम सीयै सीयावहै सीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असीयत असीयेताम् असीयन्त मध्यम असीयथाः असीयेथाम् असीयध्वम् उत्तम असीये असीयावहि असीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सीयेत सीयेयाताम् सीयेरन् मध्यम सीयेथाः सीयेयाथाम् सीयेध्वम् उत्तम सीयेय सीयेवहि सीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सायिष्यते / सेष्यते सायिष्येते / सेष्येते सायिष्यन्ते / सेष्यन्ते मध्यम सायिष्यसे / सेष्यसे सायिष्येथे / सेष्येथे सायिष्यध्वे / सेष्यध्वे उत्तम सायिष्ये / सेष्ये सायिष्यावहे / सेष्यावहे सायिष्यामहे / सेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सयन — — सयनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सायक सायकः सायिका सायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सेतृ सेता सेत्री सेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त सेय सेयः सेया सेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सेतव्य सेतव्यः सेतव्या सेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सयनीय सयनीयः सयनीया सयनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सित सितः सिता सितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सितवत् सितवान् सितवती सितवत् / सितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सिनत् सिनन् सिनती सिनत् / सिनद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सेष्यत् सेष्यन् सेष्यती / सेष्यन्ती सेष्यत् / सेष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) सिनान सिनानः सिनाना सिनानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसित्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सिति — सितिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सिषिवस् सिषिवान् सिषुषी सिषिवत् / सिषिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।