२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
द्रू (द्रूञ्)
क्र्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 09.0013
धात्वर्थ: हिंसायाम् — हिंसा करना, मार डालना (to kill, to destroy)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूणाति द्रूणीतः द्रूणन्ति मध्यम द्रूणासि द्रूणीथः द्रूणीथ उत्तम द्रूणामि द्रूणीवः द्रूणीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूणातु / द्रूणीतात् / द्रूणीताद् द्रूणीताम् द्रूणन्तु मध्यम द्रूणीतात् / द्रूणीताद् / द्रूणीहि द्रूणीतम् द्रूणीत उत्तम द्रूणानि द्रूणाव द्रूणाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रूणात् / अद्रूणाद् अद्रूणीताम् अद्रूणन् मध्यम अद्रूणाः अद्रूणीतम् अद्रूणीत उत्तम अद्रूणाम् अद्रूणीव अद्रूणीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूणीयात् / द्रूणीयाद् द्रूणीयाताम् द्रूणीयुः मध्यम द्रूणीयाः द्रूणीयातम् द्रूणीयात उत्तम द्रूणीयाम् द्रूणीयाव द्रूणीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रविष्यति द्रविष्यतः द्रविष्यन्ति मध्यम द्रविष्यसि द्रविष्यथः द्रविष्यथ उत्तम द्रविष्यामि द्रविष्यावः द्रविष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रविता द्रवितारौ द्रवितारः मध्यम द्रवितासि द्रवितास्थः द्रवितास्थ उत्तम द्रवितास्मि द्रवितास्वः द्रवितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दुद्राव दुद्रुवतुः दुद्रुवुः मध्यम दुद्रविथ दुद्रुवथुः दुद्रुव उत्तम दुद्रव / दुद्राव दुद्रुविव दुद्रुविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रावीत् / अद्रावीद् अद्राविष्टाम् अद्राविषुः मध्यम अद्रावीः अद्राविष्टम् अद्राविष्ट उत्तम अद्राविषम् अद्राविष्व अद्राविष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूयात् / द्रूयाद् द्रूयास्ताम् द्रूयासुः मध्यम द्रूयाः द्रूयास्तम् द्रूयास्त उत्तम द्रूयासम् द्रूयास्व द्रूयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रविष्यत् / अद्रविष्यद् अद्रविष्यताम् अद्रविष्यन् मध्यम अद्रविष्यः अद्रविष्यतम् अद्रविष्यत उत्तम अद्रविष्यम् अद्रविष्याव अद्रविष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूणीते द्रूणाते द्रूणते मध्यम द्रूणीषे द्रूणाथे द्रूणीध्वे उत्तम द्रूणे द्रूणीवहे द्रूणीमहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूणीताम् द्रूणाताम् द्रूणताम् मध्यम द्रूणीष्व द्रूणाथाम् द्रूणीध्वम् उत्तम द्रूणै द्रूणावहै द्रूणामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रूणीत अद्रूणाताम् अद्रूणत मध्यम अद्रूणीथाः अद्रूणाथाम् अद्रूणीध्वम् उत्तम अद्रूणि अद्रूणीवहि अद्रूणीमहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूणीत द्रूणीयाताम् द्रूणीरन् मध्यम द्रूणीथाः द्रूणीयाथाम् द्रूणीध्वम् उत्तम द्रूणीय द्रूणीवहि द्रूणीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रविष्यते द्रविष्येते द्रविष्यन्ते मध्यम द्रविष्यसे द्रविष्येथे द्रविष्यध्वे उत्तम द्रविष्ये द्रविष्यावहे द्रविष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रविता द्रवितारौ द्रवितारः मध्यम द्रवितासे द्रवितासाथे द्रविताध्वे उत्तम द्रविताहे द्रवितास्वहे द्रवितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दुद्रुवे दुद्रुवाते दुद्रुविरे मध्यम दुद्रुविषे दुद्रुवाथे दुद्रुविढ्वे / दुद्रुविध्वे उत्तम दुद्रुवे दुद्रुविवहे दुद्रुविमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रविष्ट अद्रविषाताम् अद्रविषत मध्यम अद्रविष्ठाः अद्रविषाथाम् अद्रविढ्वम् / अद्रविध्वम् उत्तम अद्रविषि अद्रविष्वहि अद्रविष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रविषीष्ट द्रविषीयास्ताम् द्रविषीरन् मध्यम द्रविषीष्ठाः द्रविषीयास्थाम् द्रविषीढ्वम् / द्रविषीध्वम् उत्तम द्रविषीय द्रविषीवहि द्रविषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रविष्यत अद्रविष्येताम् अद्रविष्यन्त मध्यम अद्रविष्यथाः अद्रविष्येथाम् अद्रविष्यध्वम् उत्तम अद्रविष्ये अद्रविष्यावहि अद्रविष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूयते द्रूयेते द्रूयन्ते मध्यम द्रूयसे द्रूयेथे द्रूयध्वे उत्तम द्रूये द्रूयावहे द्रूयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूयताम् द्रूयेताम् द्रूयन्ताम् मध्यम द्रूयस्व द्रूयेथाम् द्रूयध्वम् उत्तम द्रूयै द्रूयावहै द्रूयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अद्रूयत अद्रूयेताम् अद्रूयन्त मध्यम अद्रूयथाः अद्रूयेथाम् अद्रूयध्वम् उत्तम अद्रूये अद्रूयावहि अद्रूयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रूयेत द्रूयेयाताम् द्रूयेरन् मध्यम द्रूयेथाः द्रूयेयाथाम् द्रूयेध्वम् उत्तम द्रूयेय द्रूयेवहि द्रूयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम द्रविष्यते / द्राविष्यते द्रविष्येते / द्राविष्येते द्रविष्यन्ते / द्राविष्यन्ते मध्यम द्रविष्यसे / द्राविष्यसे द्रविष्येथे / द्राविष्येथे द्रविष्यध्वे / द्राविष्यध्वे उत्तम द्रविष्ये / द्राविष्ये द्रविष्यावहे / द्राविष्यावहे द्रविष्यामहे / द्राविष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त द्रवण — — द्रवणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त द्रावक द्रावकः द्राविका द्रावकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त द्रवितृ द्रविता द्रवित्री द्रवितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त द्रव्य द्रव्यः द्रव्या द्रव्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त द्राव्य द्राव्यः द्राव्या द्राव्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) द्रवितव्य द्रवितव्यः द्रवितव्या द्रवितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त द्रवणीय द्रवणीयः द्रवणीया द्रवणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) द्रूत द्रूतः द्रूता द्रूतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) द्रूतवत् द्रूतवान् द्रूतवती द्रूतवत् / द्रूतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) द्रूणत् द्रूणन् द्रूणती द्रूणत् / द्रूणद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त द्रविष्यत् द्रविष्यन् द्रविष्यती / द्रविष्यन्ती द्रविष्यत् / द्रविष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) द्रूणान द्रूणानः द्रूणाना द्रूणानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) द्रूत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रद्रूय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) द्रवितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय द्रावम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त द्रूति — द्रूतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दुद्रूवस् दुद्रूवान् दुद्रूषी दुद्रूवत् / दुद्रूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।