२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वृ (वृङ्)
क्र्यादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 09.0045
धात्वर्थ: सम्भक्तौ — सेवा करना, परिश्चर्या करना (to serve, to worship, to care)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीते वृणाते वृणते मध्यम वृणीषे वृणाथे वृणीध्वे उत्तम वृणे वृणीवहे वृणीमहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीताम् वृणाताम् वृणताम् मध्यम वृणीष्व वृणाथाम् वृणीध्वम् उत्तम वृणै वृणावहै वृणामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृणीत अवृणाताम् अवृणत मध्यम अवृणीथाः अवृणाथाम् अवृणीध्वम् उत्तम अवृणि अवृणीवहि अवृणीमहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणीत वृणीयाताम् वृणीरन् मध्यम वृणीथाः वृणीयाथाम् वृणीध्वम् उत्तम वृणीय वृणीवहि वृणीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यते / वरीष्यते वरिष्येते / वरीष्येते वरिष्यन्ते / वरीष्यन्ते मध्यम वरिष्यसे / वरीष्यसे वरिष्येथे / वरीष्येथे वरिष्यध्वे / वरीष्यध्वे उत्तम वरिष्ये / वरीष्ये वरिष्यावहे / वरीष्यावहे वरिष्यामहे / वरीष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिता / वरीता वरितारौ / वरीतारौ वरितारः / वरीतारः मध्यम वरितासे / वरीतासे वरितासाथे / वरीतासाथे वरिताध्वे / वरीताध्वे उत्तम वरिताहे / वरीताहे वरितास्वहे / वरीतास्वहे वरितास्महे / वरीतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वव्रे वव्राते वव्रिरे मध्यम ववृषे वव्राथे ववृढ्वे उत्तम वव्रे ववृवहे ववृमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्ट / अवरीष्ट / अवृत अवरिषाताम् / अवरीषाताम् / अवृषाताम् अवरिषत / अवरीषत / अवृषत मध्यम अवरिष्ठाः / अवरीष्ठाः / अवृथाः अवरिषाथाम् / अवरीषाथाम् / अवृषाथाम् अवरिढ्वम् / अवरिध्वम् / अवरीढ्वम् / अवरीध्वम् / अवृढ्वम् उत्तम अवरिषि / अवरीषि / अवृषि अवरिष्वहि / अवरीष्वहि / अवृष्वहि अवरिष्महि / अवरीष्महि / अवृष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिषीष्ट / वृषीष्ट वरिषीयास्ताम् / वृषीयास्ताम् वरिषीरन् / वृषीरन् मध्यम वरिषीष्ठाः / वृषीष्ठाः वरिषीयास्थाम् / वृषीयास्थाम् वरिषीढ्वम् / वरिषीध्वम् / वृषीढ्वम् उत्तम वरिषीय / वृषीय वरिषीवहि / वृषीवहि वरिषीमहि / वृषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्यत / अवरीष्यत अवरिष्येताम् / अवरीष्येताम् अवरिष्यन्त / अवरीष्यन्त मध्यम अवरिष्यथाः / अवरीष्यथाः अवरिष्येथाम् / अवरीष्येथाम् अवरिष्यध्वम् / अवरीष्यध्वम् उत्तम अवरिष्ये / अवरीष्ये अवरिष्यावहि / अवरीष्यावहि अवरिष्यामहि / अवरीष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियते व्रियेते व्रियन्ते मध्यम व्रियसे व्रियेथे व्रियध्वे उत्तम व्रिये व्रियावहे व्रियामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियताम् व्रियेताम् व्रियन्ताम् मध्यम व्रियस्व व्रियेथाम् व्रियध्वम् उत्तम व्रियै व्रियावहै व्रियामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अव्रियत अव्रियेताम् अव्रियन्त मध्यम अव्रियथाः अव्रियेथाम् अव्रियध्वम् उत्तम अव्रिये अव्रियावहि अव्रियामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियेत व्रियेयाताम् व्रियेरन् मध्यम व्रियेथाः व्रियेयाथाम् व्रियेध्वम् उत्तम व्रियेय व्रियेवहि व्रियेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यते / वरीष्यते / वारिष्यते / वारीष्यते वरिष्येते / वरीष्येते / वारिष्येते / वारीष्येते वरिष्यन्ते / वरीष्यन्ते / वारिष्यन्ते / वारीष्यन्ते मध्यम वरिष्यसे / वरीष्यसे / वारिष्यसे / वारीष्यसे वरिष्येथे / वरीष्येथे / वारिष्येथे / वारीष्येथे वरिष्यध्वे / वरीष्यध्वे / वारिष्यध्वे / वारीष्यध्वे उत्तम वरिष्ये / वरीष्ये / वारिष्ये / वारीष्ये वरिष्यावहे / वरीष्यावहे / वारिष्यावहे / वारीष्यावहे वरिष्यामहे / वरीष्यामहे / वारिष्यामहे / वारीष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वरण — — वरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वारक वारकः वारिका वारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वरीतृ वरीता वरीत्री वरीतृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त वार्य वार्यः वार्या वार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वरीतव्य वरीतव्यः वरीतव्या वरीतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वरणीय वरणीयः वरणीया वरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वृत वृतः वृता वृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वृतवत् वृतवान् वृतवती वृतवत् / वृतवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वृणान वृणानः वृणाना वृणानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वरीतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वारम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वार वारः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वृति — वृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ववृवस् ववृवान् वव्रुषी ववृवत् / ववृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।