🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:54 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

विष् (विषँ)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0062
धात्वर्थ: विप्रयोगे — उपयोग न होने से अलग करना या निकाल देना (to remove, to throw away, to separate the undesired part)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविष्णातिविष्णीतःविष्णन्ति
मध्यमविष्णासिविष्णीथःविष्णीथ
उत्तमविष्णामिविष्णीवःविष्णीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविष्णातु / विष्णीतात् / विष्णीताद्विष्णीताम्विष्णन्तु
मध्यमविषाण / विष्णीतात् / विष्णीताद्विष्णीतम्विष्णीत
उत्तमविष्णानिविष्णावविष्णाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअविष्णात् / अविष्णाद्अविष्णीताम्अविष्णन्
मध्यमअविष्णाःअविष्णीतम्अविष्णीत
उत्तमअविष्णाम्अविष्णीवअविष्णीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविष्णीयात् / विष्णीयाद्विष्णीयाताम्विष्णीयुः
मध्यमविष्णीयाःविष्णीयातम्विष्णीयात
उत्तमविष्णीयाम्विष्णीयावविष्णीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेक्ष्यतिवेक्ष्यतःवेक्ष्यन्ति
मध्यमवेक्ष्यसिवेक्ष्यथःवेक्ष्यथ
उत्तमवेक्ष्यामिवेक्ष्यावःवेक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेष्टावेष्टारौवेष्टारः
मध्यमवेष्टासिवेष्टास्थःवेष्टास्थ
उत्तमवेष्टास्मिवेष्टास्वःवेष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविवेषविविषतुःविविषुः
मध्यमविवेषिथविविषथुःविविष
उत्तमविवेषविविषिवविविषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअविक्षत् / अविक्षद्अविक्षताम्अविक्षन्
मध्यमअविक्षःअविक्षतम्अविक्षत
उत्तमअविक्षम्अविक्षावअविक्षाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविष्यात् / विष्याद्विष्यास्ताम्विष्यासुः
मध्यमविष्याःविष्यास्तम्विष्यास्त
उत्तमविष्यासम्विष्यास्वविष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेक्ष्यत् / अवेक्ष्यद्अवेक्ष्यताम्अवेक्ष्यन्
मध्यमअवेक्ष्यःअवेक्ष्यतम्अवेक्ष्यत
उत्तमअवेक्ष्यम्अवेक्ष्यावअवेक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें