२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
बन्ध् (बन्धँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0021
धात्वर्थ: संयमने (to bind,to restrain,to control)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयति बन्धयतः बन्धयन्ति मध्यम बन्धयसि बन्धयथः बन्धयथ उत्तम बन्धयामि बन्धयावः बन्धयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयतात् / बन्धयताद् / बन्धयतु बन्धयताम् बन्धयन्तु मध्यम बन्धय / बन्धयतात् / बन्धयताद् बन्धयतम् बन्धयत उत्तम बन्धयानि बन्धयाव बन्धयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबन्धयत् / अबन्धयद् अबन्धयताम् अबन्धयन् मध्यम अबन्धयः अबन्धयतम् अबन्धयत उत्तम अबन्धयम् अबन्धयाव अबन्धयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयेत् / बन्धयेद् बन्धयेताम् बन्धयेयुः मध्यम बन्धयेः बन्धयेतम् बन्धयेत उत्तम बन्धयेयम् बन्धयेव बन्धयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयिष्यति बन्धयिष्यतः बन्धयिष्यन्ति मध्यम बन्धयिष्यसि बन्धयिष्यथः बन्धयिष्यथ उत्तम बन्धयिष्यामि बन्धयिष्यावः बन्धयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयिता बन्धयितारौ बन्धयितारः मध्यम बन्धयितासि बन्धयितास्थः बन्धयितास्थ उत्तम बन्धयितास्मि बन्धयितास्वः बन्धयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयाञ्चकार / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव बन्धयाञ्चक्रतुः / बन्धयामासतुः / बन्धयाम्बभूवतुः बन्धयाञ्चक्रुः / बन्धयामासुः / बन्धयाम्बभूवुः मध्यम बन्धयाञ्चकर्थ / बन्धयामासिथ / बन्धयाम्बभूविथ बन्धयाञ्चक्रथुः / बन्धयामासथुः / बन्धयाम्बभूवथुः बन्धयाञ्चक्र / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव उत्तम बन्धयाञ्चकर / बन्धयाञ्चकार / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव बन्धयाञ्चकृव / बन्धयामासिव / बन्धयाम्बभूविव बन्धयाञ्चकृम / बन्धयामासिम / बन्धयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबबन्धत् / अबबन्धद् अबबन्धताम् अबबन्धन् मध्यम अबबन्धः अबबन्धतम् अबबन्धत उत्तम अबबन्धम् अबबन्धाव अबबन्धाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्ध्यात् / बन्ध्याद् बन्ध्यास्ताम् बन्ध्यासुः मध्यम बन्ध्याः बन्ध्यास्तम् बन्ध्यास्त उत्तम बन्ध्यासम् बन्ध्यास्व बन्ध्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबन्धयिष्यत् / अबन्धयिष्यद् अबन्धयिष्यताम् अबन्धयिष्यन् मध्यम अबन्धयिष्यः अबन्धयिष्यतम् अबन्धयिष्यत उत्तम अबन्धयिष्यम् अबन्धयिष्याव अबन्धयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयते बन्धयेते बन्धयन्ते मध्यम बन्धयसे बन्धयेथे बन्धयध्वे उत्तम बन्धये बन्धयावहे बन्धयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयताम् बन्धयेताम् बन्धयन्ताम् मध्यम बन्धयस्व बन्धयेथाम् बन्धयध्वम् उत्तम बन्धयै बन्धयावहै बन्धयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबन्धयत अबन्धयेताम् अबन्धयन्त मध्यम अबन्धयथाः अबन्धयेथाम् अबन्धयध्वम् उत्तम अबन्धये अबन्धयावहि अबन्धयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयेत बन्धयेयाताम् बन्धयेरन् मध्यम बन्धयेथाः बन्धयेयाथाम् बन्धयेध्वम् उत्तम बन्धयेय बन्धयेवहि बन्धयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयिष्यते बन्धयिष्येते बन्धयिष्यन्ते मध्यम बन्धयिष्यसे बन्धयिष्येथे बन्धयिष्यध्वे उत्तम बन्धयिष्ये बन्धयिष्यावहे बन्धयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयिता बन्धयितारौ बन्धयितारः मध्यम बन्धयितासे बन्धयितासाथे बन्धयिताध्वे उत्तम बन्धयिताहे बन्धयितास्वहे बन्धयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयाञ्चक्रे / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव बन्धयाञ्चक्राते / बन्धयामासतुः / बन्धयाम्बभूवतुः बन्धयाञ्चक्रिरे / बन्धयामासुः / बन्धयाम्बभूवुः मध्यम बन्धयाञ्चकृषे / बन्धयामासिथ / बन्धयाम्बभूविथ बन्धयाञ्चक्राथे / बन्धयामासथुः / बन्धयाम्बभूवथुः बन्धयाञ्चकृढ्वे / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव उत्तम बन्धयाञ्चक्रे / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव बन्धयाञ्चकृवहे / बन्धयामासिव / बन्धयाम्बभूविव बन्धयाञ्चकृमहे / बन्धयामासिम / बन्धयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबबन्धत अबबन्धेताम् अबबन्धन्त मध्यम अबबन्धथाः अबबन्धेथाम् अबबन्धध्वम् उत्तम अबबन्धे अबबन्धावहि अबबन्धामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयिषीष्ट बन्धयिषीयास्ताम् बन्धयिषीरन् मध्यम बन्धयिषीष्ठाः बन्धयिषीयास्थाम् बन्धयिषीढ्वम् / बन्धयिषीध्वम् उत्तम बन्धयिषीय बन्धयिषीवहि बन्धयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबन्धयिष्यत अबन्धयिष्येताम् अबन्धयिष्यन्त मध्यम अबन्धयिष्यथाः अबन्धयिष्येथाम् अबन्धयिष्यध्वम् उत्तम अबन्धयिष्ये अबन्धयिष्यावहि अबन्धयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्ध्यते बन्ध्येते बन्ध्यन्ते मध्यम बन्ध्यसे बन्ध्येथे बन्ध्यध्वे उत्तम बन्ध्ये बन्ध्यावहे बन्ध्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्ध्यताम् बन्ध्येताम् बन्ध्यन्ताम् मध्यम बन्ध्यस्व बन्ध्येथाम् बन्ध्यध्वम् उत्तम बन्ध्यै बन्ध्यावहै बन्ध्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अबन्ध्यत अबन्ध्येताम् अबन्ध्यन्त मध्यम अबन्ध्यथाः अबन्ध्येथाम् अबन्ध्यध्वम् उत्तम अबन्ध्ये अबन्ध्यावहि अबन्ध्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्ध्येत बन्ध्येयाताम् बन्ध्येरन् मध्यम बन्ध्येथाः बन्ध्येयाथाम् बन्ध्येध्वम् उत्तम बन्ध्येय बन्ध्येवहि बन्ध्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बन्धयिष्यते / बन्धिष्यते बन्धयिष्येते / बन्धिष्येते बन्धयिष्यन्ते / बन्धिष्यन्ते मध्यम बन्धयिष्यसे / बन्धिष्यसे बन्धयिष्येथे / बन्धिष्येथे बन्धयिष्यध्वे / बन्धिष्यध्वे उत्तम बन्धयिष्ये / बन्धिष्ये बन्धयिष्यावहे / बन्धिष्यावहे बन्धयिष्यामहे / बन्धिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त बन्धन — — बन्धनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त बन्धक बन्धकः बन्धिका बन्धकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त बन्धयितृ बन्धयिता बन्धयित्री बन्धयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त बन्ध्य बन्ध्यः बन्ध्या बन्ध्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) बन्धयितव्य बन्धयितव्यः बन्धयितव्या बन्धयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त बन्धनीय बन्धनीयः बन्धनीया बन्धनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) बन्धित बन्धितः बन्धिता बन्धितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) बन्धितवत् बन्धितवान् बन्धितवती बन्धितवत् / बन्धितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) बन्धयत् बन्धयन् बन्धयन्ती बन्धयत् / बन्धयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त बन्धयिष्यत् बन्धयिष्यन् बन्धयिष्यती / बन्धयिष्यन्ती बन्धयिष्यत् / बन्धयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) बन्धयमान बन्धयमानः बन्धयमाना बन्धयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) बन्धयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रबन्ध्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) बन्धयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय बन्धम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त बन्धि — बन्धिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त बन्धयाम्बभूवस् बन्धयाम्बभूवान् बन्धयाम्बभूषी बन्धयाम्बभूवत् / बन्धयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।