🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

बन्ध् (बन्धँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0021
धात्वर्थ: संयमने (to bind,to restrain,to control)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्धयतिबन्धयतःबन्धयन्ति
मध्यमबन्धयसिबन्धयथःबन्धयथ
उत्तमबन्धयामिबन्धयावःबन्धयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्धयतात् / बन्धयताद् / बन्धयतुबन्धयताम्बन्धयन्तु
मध्यमबन्धय / बन्धयतात् / बन्धयताद्बन्धयतम्बन्धयत
उत्तमबन्धयानिबन्धयावबन्धयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबन्धयत् / अबन्धयद्अबन्धयताम्अबन्धयन्
मध्यमअबन्धयःअबन्धयतम्अबन्धयत
उत्तमअबन्धयम्अबन्धयावअबन्धयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्धयेत् / बन्धयेद्बन्धयेताम्बन्धयेयुः
मध्यमबन्धयेःबन्धयेतम्बन्धयेत
उत्तमबन्धयेयम्बन्धयेवबन्धयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्धयिष्यतिबन्धयिष्यतःबन्धयिष्यन्ति
मध्यमबन्धयिष्यसिबन्धयिष्यथःबन्धयिष्यथ
उत्तमबन्धयिष्यामिबन्धयिष्यावःबन्धयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्धयिताबन्धयितारौबन्धयितारः
मध्यमबन्धयितासिबन्धयितास्थःबन्धयितास्थ
उत्तमबन्धयितास्मिबन्धयितास्वःबन्धयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्धयाञ्चकार / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूवबन्धयाञ्चक्रतुः / बन्धयामासतुः / बन्धयाम्बभूवतुःबन्धयाञ्चक्रुः / बन्धयामासुः / बन्धयाम्बभूवुः
मध्यमबन्धयाञ्चकर्थ / बन्धयामासिथ / बन्धयाम्बभूविथबन्धयाञ्चक्रथुः / बन्धयामासथुः / बन्धयाम्बभूवथुःबन्धयाञ्चक्र / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूव
उत्तमबन्धयाञ्चकर / बन्धयाञ्चकार / बन्धयामास / बन्धयाम्बभूवबन्धयाञ्चकृव / बन्धयामासिव / बन्धयाम्बभूविवबन्धयाञ्चकृम / बन्धयामासिम / बन्धयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबबन्धत् / अबबन्धद्अबबन्धताम्अबबन्धन्
मध्यमअबबन्धःअबबन्धतम्अबबन्धत
उत्तमअबबन्धम्अबबन्धावअबबन्धाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबन्ध्यात् / बन्ध्याद्बन्ध्यास्ताम्बन्ध्यासुः
मध्यमबन्ध्याःबन्ध्यास्तम्बन्ध्यास्त
उत्तमबन्ध्यासम्बन्ध्यास्वबन्ध्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबन्धयिष्यत् / अबन्धयिष्यद्अबन्धयिष्यताम्अबन्धयिष्यन्
मध्यमअबन्धयिष्यःअबन्धयिष्यतम्अबन्धयिष्यत
उत्तमअबन्धयिष्यम्अबन्धयिष्यावअबन्धयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें