२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
प्रथ् (प्रथँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0027
धात्वर्थ: प्रख्याने — विस्तार करना, फैलाना, जावना (to expand scope, to spread)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयति प्राथयतः प्राथयन्ति मध्यम प्राथयसि प्राथयथः प्राथयथ उत्तम प्राथयामि प्राथयावः प्राथयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयतात् / प्राथयताद् / प्राथयतु प्राथयताम् प्राथयन्तु मध्यम प्राथय / प्राथयतात् / प्राथयताद् प्राथयतम् प्राथयत उत्तम प्राथयानि प्राथयाव प्राथयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्राथयत् / अप्राथयद् अप्राथयताम् अप्राथयन् मध्यम अप्राथयः अप्राथयतम् अप्राथयत उत्तम अप्राथयम् अप्राथयाव अप्राथयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयेत् / प्राथयेद् प्राथयेताम् प्राथयेयुः मध्यम प्राथयेः प्राथयेतम् प्राथयेत उत्तम प्राथयेयम् प्राथयेव प्राथयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयिष्यति प्राथयिष्यतः प्राथयिष्यन्ति मध्यम प्राथयिष्यसि प्राथयिष्यथः प्राथयिष्यथ उत्तम प्राथयिष्यामि प्राथयिष्यावः प्राथयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयिता प्राथयितारौ प्राथयितारः मध्यम प्राथयितासि प्राथयितास्थः प्राथयितास्थ उत्तम प्राथयितास्मि प्राथयितास्वः प्राथयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयाञ्चकार / प्राथयामास / प्राथयाम्बभूव प्राथयाञ्चक्रतुः / प्राथयामासतुः / प्राथयाम्बभूवतुः प्राथयाञ्चक्रुः / प्राथयामासुः / प्राथयाम्बभूवुः मध्यम प्राथयाञ्चकर्थ / प्राथयामासिथ / प्राथयाम्बभूविथ प्राथयाञ्चक्रथुः / प्राथयामासथुः / प्राथयाम्बभूवथुः प्राथयाञ्चक्र / प्राथयामास / प्राथयाम्बभूव उत्तम प्राथयाञ्चकर / प्राथयाञ्चकार / प्राथयामास / प्राथयाम्बभूव प्राथयाञ्चकृव / प्राथयामासिव / प्राथयाम्बभूविव प्राथयाञ्चकृम / प्राथयामासिम / प्राथयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपप्रथत् / अपप्रथद् अपप्रथताम् अपप्रथन् मध्यम अपप्रथः अपप्रथतम् अपप्रथत उत्तम अपप्रथम् अपप्रथाव अपप्रथाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथ्यात् / प्राथ्याद् प्राथ्यास्ताम् प्राथ्यासुः मध्यम प्राथ्याः प्राथ्यास्तम् प्राथ्यास्त उत्तम प्राथ्यासम् प्राथ्यास्व प्राथ्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्राथयिष्यत् / अप्राथयिष्यद् अप्राथयिष्यताम् अप्राथयिष्यन् मध्यम अप्राथयिष्यः अप्राथयिष्यतम् अप्राथयिष्यत उत्तम अप्राथयिष्यम् अप्राथयिष्याव अप्राथयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयते प्राथयेते प्राथयन्ते मध्यम प्राथयसे प्राथयेथे प्राथयध्वे उत्तम प्राथये प्राथयावहे प्राथयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयताम् प्राथयेताम् प्राथयन्ताम् मध्यम प्राथयस्व प्राथयेथाम् प्राथयध्वम् उत्तम प्राथयै प्राथयावहै प्राथयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्राथयत अप्राथयेताम् अप्राथयन्त मध्यम अप्राथयथाः अप्राथयेथाम् अप्राथयध्वम् उत्तम अप्राथये अप्राथयावहि अप्राथयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयेत प्राथयेयाताम् प्राथयेरन् मध्यम प्राथयेथाः प्राथयेयाथाम् प्राथयेध्वम् उत्तम प्राथयेय प्राथयेवहि प्राथयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयिष्यते प्राथयिष्येते प्राथयिष्यन्ते मध्यम प्राथयिष्यसे प्राथयिष्येथे प्राथयिष्यध्वे उत्तम प्राथयिष्ये प्राथयिष्यावहे प्राथयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयिता प्राथयितारौ प्राथयितारः मध्यम प्राथयितासे प्राथयितासाथे प्राथयिताध्वे उत्तम प्राथयिताहे प्राथयितास्वहे प्राथयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयाञ्चक्रे / प्राथयामास / प्राथयाम्बभूव प्राथयाञ्चक्राते / प्राथयामासतुः / प्राथयाम्बभूवतुः प्राथयाञ्चक्रिरे / प्राथयामासुः / प्राथयाम्बभूवुः मध्यम प्राथयाञ्चकृषे / प्राथयामासिथ / प्राथयाम्बभूविथ प्राथयाञ्चक्राथे / प्राथयामासथुः / प्राथयाम्बभूवथुः प्राथयाञ्चकृढ्वे / प्राथयामास / प्राथयाम्बभूव उत्तम प्राथयाञ्चक्रे / प्राथयामास / प्राथयाम्बभूव प्राथयाञ्चकृवहे / प्राथयामासिव / प्राथयाम्बभूविव प्राथयाञ्चकृमहे / प्राथयामासिम / प्राथयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपप्रथत अपप्रथेताम् अपप्रथन्त मध्यम अपप्रथथाः अपप्रथेथाम् अपप्रथध्वम् उत्तम अपप्रथे अपप्रथावहि अपप्रथामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयिषीष्ट प्राथयिषीयास्ताम् प्राथयिषीरन् मध्यम प्राथयिषीष्ठाः प्राथयिषीयास्थाम् प्राथयिषीढ्वम् / प्राथयिषीध्वम् उत्तम प्राथयिषीय प्राथयिषीवहि प्राथयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्राथयिष्यत अप्राथयिष्येताम् अप्राथयिष्यन्त मध्यम अप्राथयिष्यथाः अप्राथयिष्येथाम् अप्राथयिष्यध्वम् उत्तम अप्राथयिष्ये अप्राथयिष्यावहि अप्राथयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथ्यते प्राथ्येते प्राथ्यन्ते मध्यम प्राथ्यसे प्राथ्येथे प्राथ्यध्वे उत्तम प्राथ्ये प्राथ्यावहे प्राथ्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथ्यताम् प्राथ्येताम् प्राथ्यन्ताम् मध्यम प्राथ्यस्व प्राथ्येथाम् प्राथ्यध्वम् उत्तम प्राथ्यै प्राथ्यावहै प्राथ्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्राथ्यत अप्राथ्येताम् अप्राथ्यन्त मध्यम अप्राथ्यथाः अप्राथ्येथाम् अप्राथ्यध्वम् उत्तम अप्राथ्ये अप्राथ्यावहि अप्राथ्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथ्येत प्राथ्येयाताम् प्राथ्येरन् मध्यम प्राथ्येथाः प्राथ्येयाथाम् प्राथ्येध्वम् उत्तम प्राथ्येय प्राथ्येवहि प्राथ्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्राथयिष्यते / प्राथिष्यते प्राथयिष्येते / प्राथिष्येते प्राथयिष्यन्ते / प्राथिष्यन्ते मध्यम प्राथयिष्यसे / प्राथिष्यसे प्राथयिष्येथे / प्राथिष्येथे प्राथयिष्यध्वे / प्राथिष्यध्वे उत्तम प्राथयिष्ये / प्राथिष्ये प्राथयिष्यावहे / प्राथिष्यावहे प्राथयिष्यामहे / प्राथिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त प्राथन — — प्राथनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त प्राथक प्राथकः प्राथिका प्राथकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त प्राथयितृ प्राथयिता प्राथयित्री प्राथयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त प्राथ्य प्राथ्यः प्राथ्या प्राथ्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) प्राथयितव्य प्राथयितव्यः प्राथयितव्या प्राथयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त प्राथनीय प्राथनीयः प्राथनीया प्राथनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) प्राथित प्राथितः प्राथिता प्राथितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) प्राथितवत् प्राथितवान् प्राथितवती प्राथितवत् / प्राथितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) प्राथयत् प्राथयन् प्राथयन्ती प्राथयत् / प्राथयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त प्राथयिष्यत् प्राथयिष्यन् प्राथयिष्यती / प्राथयिष्यन्ती प्राथयिष्यत् / प्राथयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) प्राथयमान प्राथयमानः प्राथयमाना प्राथयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) प्राथयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रप्राथ्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) प्राथयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय प्राथम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त प्रात्ति — प्रात्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त प्राथयाम्बभूवस् प्राथयाम्बभूवान् प्राथयाम्बभूषी प्राथयाम्बभूवत् / प्राथयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।