२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
शम्ब् (शन्बँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0031
धात्वर्थ: सम्बन्धने — ढेर करना, बटोरना, एकत्र करना, जोड़ना (to join, to articulate)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयति शम्बयतः शम्बयन्ति मध्यम शम्बयसि शम्बयथः शम्बयथ उत्तम शम्बयामि शम्बयावः शम्बयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयतात् / शम्बयताद् / शम्बयतु शम्बयताम् शम्बयन्तु मध्यम शम्बय / शम्बयतात् / शम्बयताद् शम्बयतम् शम्बयत उत्तम शम्बयानि शम्बयाव शम्बयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशम्बयत् / अशम्बयद् अशम्बयताम् अशम्बयन् मध्यम अशम्बयः अशम्बयतम् अशम्बयत उत्तम अशम्बयम् अशम्बयाव अशम्बयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयेत् / शम्बयेद् शम्बयेताम् शम्बयेयुः मध्यम शम्बयेः शम्बयेतम् शम्बयेत उत्तम शम्बयेयम् शम्बयेव शम्बयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयिष्यति शम्बयिष्यतः शम्बयिष्यन्ति मध्यम शम्बयिष्यसि शम्बयिष्यथः शम्बयिष्यथ उत्तम शम्बयिष्यामि शम्बयिष्यावः शम्बयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयिता शम्बयितारौ शम्बयितारः मध्यम शम्बयितासि शम्बयितास्थः शम्बयितास्थ उत्तम शम्बयितास्मि शम्बयितास्वः शम्बयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयाञ्चकार / शम्बयामास / शम्बयाम्बभूव शम्बयाञ्चक्रतुः / शम्बयामासतुः / शम्बयाम्बभूवतुः शम्बयाञ्चक्रुः / शम्बयामासुः / शम्बयाम्बभूवुः मध्यम शम्बयाञ्चकर्थ / शम्बयामासिथ / शम्बयाम्बभूविथ शम्बयाञ्चक्रथुः / शम्बयामासथुः / शम्बयाम्बभूवथुः शम्बयाञ्चक्र / शम्बयामास / शम्बयाम्बभूव उत्तम शम्बयाञ्चकर / शम्बयाञ्चकार / शम्बयामास / शम्बयाम्बभूव शम्बयाञ्चकृव / शम्बयामासिव / शम्बयाम्बभूविव शम्बयाञ्चकृम / शम्बयामासिम / शम्बयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशशम्बत् / अशशम्बद् अशशम्बताम् अशशम्बन् मध्यम अशशम्बः अशशम्बतम् अशशम्बत उत्तम अशशम्बम् अशशम्बाव अशशम्बाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्ब्यात् / शम्ब्याद् शम्ब्यास्ताम् शम्ब्यासुः मध्यम शम्ब्याः शम्ब्यास्तम् शम्ब्यास्त उत्तम शम्ब्यासम् शम्ब्यास्व शम्ब्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशम्बयिष्यत् / अशम्बयिष्यद् अशम्बयिष्यताम् अशम्बयिष्यन् मध्यम अशम्बयिष्यः अशम्बयिष्यतम् अशम्बयिष्यत उत्तम अशम्बयिष्यम् अशम्बयिष्याव अशम्बयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयते शम्बयेते शम्बयन्ते मध्यम शम्बयसे शम्बयेथे शम्बयध्वे उत्तम शम्बये शम्बयावहे शम्बयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयताम् शम्बयेताम् शम्बयन्ताम् मध्यम शम्बयस्व शम्बयेथाम् शम्बयध्वम् उत्तम शम्बयै शम्बयावहै शम्बयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशम्बयत अशम्बयेताम् अशम्बयन्त मध्यम अशम्बयथाः अशम्बयेथाम् अशम्बयध्वम् उत्तम अशम्बये अशम्बयावहि अशम्बयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयेत शम्बयेयाताम् शम्बयेरन् मध्यम शम्बयेथाः शम्बयेयाथाम् शम्बयेध्वम् उत्तम शम्बयेय शम्बयेवहि शम्बयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयिष्यते शम्बयिष्येते शम्बयिष्यन्ते मध्यम शम्बयिष्यसे शम्बयिष्येथे शम्बयिष्यध्वे उत्तम शम्बयिष्ये शम्बयिष्यावहे शम्बयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयिता शम्बयितारौ शम्बयितारः मध्यम शम्बयितासे शम्बयितासाथे शम्बयिताध्वे उत्तम शम्बयिताहे शम्बयितास्वहे शम्बयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयाञ्चक्रे / शम्बयामास / शम्बयाम्बभूव शम्बयाञ्चक्राते / शम्बयामासतुः / शम्बयाम्बभूवतुः शम्बयाञ्चक्रिरे / शम्बयामासुः / शम्बयाम्बभूवुः मध्यम शम्बयाञ्चकृषे / शम्बयामासिथ / शम्बयाम्बभूविथ शम्बयाञ्चक्राथे / शम्बयामासथुः / शम्बयाम्बभूवथुः शम्बयाञ्चकृढ्वे / शम्बयामास / शम्बयाम्बभूव उत्तम शम्बयाञ्चक्रे / शम्बयामास / शम्बयाम्बभूव शम्बयाञ्चकृवहे / शम्बयामासिव / शम्बयाम्बभूविव शम्बयाञ्चकृमहे / शम्बयामासिम / शम्बयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशशम्बत अशशम्बेताम् अशशम्बन्त मध्यम अशशम्बथाः अशशम्बेथाम् अशशम्बध्वम् उत्तम अशशम्बे अशशम्बावहि अशशम्बामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयिषीष्ट शम्बयिषीयास्ताम् शम्बयिषीरन् मध्यम शम्बयिषीष्ठाः शम्बयिषीयास्थाम् शम्बयिषीढ्वम् / शम्बयिषीध्वम् उत्तम शम्बयिषीय शम्बयिषीवहि शम्बयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशम्बयिष्यत अशम्बयिष्येताम् अशम्बयिष्यन्त मध्यम अशम्बयिष्यथाः अशम्बयिष्येथाम् अशम्बयिष्यध्वम् उत्तम अशम्बयिष्ये अशम्बयिष्यावहि अशम्बयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्ब्यते शम्ब्येते शम्ब्यन्ते मध्यम शम्ब्यसे शम्ब्येथे शम्ब्यध्वे उत्तम शम्ब्ये शम्ब्यावहे शम्ब्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्ब्यताम् शम्ब्येताम् शम्ब्यन्ताम् मध्यम शम्ब्यस्व शम्ब्येथाम् शम्ब्यध्वम् उत्तम शम्ब्यै शम्ब्यावहै शम्ब्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशम्ब्यत अशम्ब्येताम् अशम्ब्यन्त मध्यम अशम्ब्यथाः अशम्ब्येथाम् अशम्ब्यध्वम् उत्तम अशम्ब्ये अशम्ब्यावहि अशम्ब्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्ब्येत शम्ब्येयाताम् शम्ब्येरन् मध्यम शम्ब्येथाः शम्ब्येयाथाम् शम्ब्येध्वम् उत्तम शम्ब्येय शम्ब्येवहि शम्ब्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शम्बयिष्यते / शम्बिष्यते शम्बयिष्येते / शम्बिष्येते शम्बयिष्यन्ते / शम्बिष्यन्ते मध्यम शम्बयिष्यसे / शम्बिष्यसे शम्बयिष्येथे / शम्बिष्येथे शम्बयिष्यध्वे / शम्बिष्यध्वे उत्तम शम्बयिष्ये / शम्बिष्ये शम्बयिष्यावहे / शम्बिष्यावहे शम्बयिष्यामहे / शम्बिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त शम्बन — — शम्बनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त शम्बक शम्बकः शम्बिका शम्बकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त शम्बयितृ शम्बयिता शम्बयित्री शम्बयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त शम्ब्य शम्ब्यः शम्ब्या शम्ब्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) शम्बयितव्य शम्बयितव्यः शम्बयितव्या शम्बयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त शम्बनीय शम्बनीयः शम्बनीया शम्बनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) शम्बित शम्बितः शम्बिता शम्बितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) शम्बितवत् शम्बितवान् शम्बितवती शम्बितवत् / शम्बितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) शम्बयत् शम्बयन् शम्बयन्ती शम्बयत् / शम्बयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त शम्बयिष्यत् शम्बयिष्यन् शम्बयिष्यती / शम्बयिष्यन्ती शम्बयिष्यत् / शम्बयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) शम्बयमान शम्बयमानः शम्बयमाना शम्बयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) शम्बयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रशम्ब्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) शम्बयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय शम्बम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त शम्प्ति — शम्प्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त शम्बयाम्बभूवस् शम्बयाम्बभूवान् शम्बयाम्बभूषी शम्बयाम्बभूवत् / शम्बयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।