🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:29 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पुट्ट् (पुट्टँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0035
धात्वर्थ: अल्पीभावे — कम होना, अल्प होना, बटोरना (to decrease,to diminish, to reduce, to shrink)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्टयतिपुट्टयतःपुट्टयन्ति
मध्यमपुट्टयसिपुट्टयथःपुट्टयथ
उत्तमपुट्टयामिपुट्टयावःपुट्टयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्टयतात् / पुट्टयताद् / पुट्टयतुपुट्टयताम्पुट्टयन्तु
मध्यमपुट्टय / पुट्टयतात् / पुट्टयताद्पुट्टयतम्पुट्टयत
उत्तमपुट्टयानिपुट्टयावपुट्टयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुट्टयत् / अपुट्टयद्अपुट्टयताम्अपुट्टयन्
मध्यमअपुट्टयःअपुट्टयतम्अपुट्टयत
उत्तमअपुट्टयम्अपुट्टयावअपुट्टयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्टयेत् / पुट्टयेद्पुट्टयेताम्पुट्टयेयुः
मध्यमपुट्टयेःपुट्टयेतम्पुट्टयेत
उत्तमपुट्टयेयम्पुट्टयेवपुट्टयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्टयिष्यतिपुट्टयिष्यतःपुट्टयिष्यन्ति
मध्यमपुट्टयिष्यसिपुट्टयिष्यथःपुट्टयिष्यथ
उत्तमपुट्टयिष्यामिपुट्टयिष्यावःपुट्टयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्टयितापुट्टयितारौपुट्टयितारः
मध्यमपुट्टयितासिपुट्टयितास्थःपुट्टयितास्थ
उत्तमपुट्टयितास्मिपुट्टयितास्वःपुट्टयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्टयाञ्चकार / पुट्टयामास / पुट्टयाम्बभूवपुट्टयाञ्चक्रतुः / पुट्टयामासतुः / पुट्टयाम्बभूवतुःपुट्टयाञ्चक्रुः / पुट्टयामासुः / पुट्टयाम्बभूवुः
मध्यमपुट्टयाञ्चकर्थ / पुट्टयामासिथ / पुट्टयाम्बभूविथपुट्टयाञ्चक्रथुः / पुट्टयामासथुः / पुट्टयाम्बभूवथुःपुट्टयाञ्चक्र / पुट्टयामास / पुट्टयाम्बभूव
उत्तमपुट्टयाञ्चकर / पुट्टयाञ्चकार / पुट्टयामास / पुट्टयाम्बभूवपुट्टयाञ्चकृव / पुट्टयामासिव / पुट्टयाम्बभूविवपुट्टयाञ्चकृम / पुट्टयामासिम / पुट्टयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुपुट्टत् / अपुपुट्टद्अपुपुट्टताम्अपुपुट्टन्
मध्यमअपुपुट्टःअपुपुट्टतम्अपुपुट्टत
उत्तमअपुपुट्टम्अपुपुट्टावअपुपुट्टाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुट्ट्यात् / पुट्ट्याद्पुट्ट्यास्ताम्पुट्ट्यासुः
मध्यमपुट्ट्याःपुट्ट्यास्तम्पुट्ट्यास्त
उत्तमपुट्ट्यासम्पुट्ट्यास्वपुट्ट्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुट्टयिष्यत् / अपुट्टयिष्यद्अपुट्टयिष्यताम्अपुट्टयिष्यन्
मध्यमअपुट्टयिष्यःअपुट्टयिष्यतम्अपुट्टयिष्यत
उत्तमअपुट्टयिष्यम्अपुट्टयिष्यावअपुट्टयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें