🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:37:15 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सान्त्व् (षान्त्वँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0051
धात्वर्थ: सामप्रयोगे — सांत्वना देना, समाधान करना, विवेक की बातें करना (to pacify, to appease, to console)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्वयतिसान्त्वयतःसान्त्वयन्ति
मध्यमसान्त्वयसिसान्त्वयथःसान्त्वयथ
उत्तमसान्त्वयामिसान्त्वयावःसान्त्वयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्वयतात् / सान्त्वयताद् / सान्त्वयतुसान्त्वयताम्सान्त्वयन्तु
मध्यमसान्त्वय / सान्त्वयतात् / सान्त्वयताद्सान्त्वयतम्सान्त्वयत
उत्तमसान्त्वयानिसान्त्वयावसान्त्वयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसान्त्वयत् / असान्त्वयद्असान्त्वयताम्असान्त्वयन्
मध्यमअसान्त्वयःअसान्त्वयतम्असान्त्वयत
उत्तमअसान्त्वयम्असान्त्वयावअसान्त्वयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्वयेत् / सान्त्वयेद्सान्त्वयेताम्सान्त्वयेयुः
मध्यमसान्त्वयेःसान्त्वयेतम्सान्त्वयेत
उत्तमसान्त्वयेयम्सान्त्वयेवसान्त्वयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्वयिष्यतिसान्त्वयिष्यतःसान्त्वयिष्यन्ति
मध्यमसान्त्वयिष्यसिसान्त्वयिष्यथःसान्त्वयिष्यथ
उत्तमसान्त्वयिष्यामिसान्त्वयिष्यावःसान्त्वयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्वयितासान्त्वयितारौसान्त्वयितारः
मध्यमसान्त्वयितासिसान्त्वयितास्थःसान्त्वयितास्थ
उत्तमसान्त्वयितास्मिसान्त्वयितास्वःसान्त्वयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्वयाञ्चकार / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूवसान्त्वयाञ्चक्रतुः / सान्त्वयामासतुः / सान्त्वयाम्बभूवतुःसान्त्वयाञ्चक्रुः / सान्त्वयामासुः / सान्त्वयाम्बभूवुः
मध्यमसान्त्वयाञ्चकर्थ / सान्त्वयामासिथ / सान्त्वयाम्बभूविथसान्त्वयाञ्चक्रथुः / सान्त्वयामासथुः / सान्त्वयाम्बभूवथुःसान्त्वयाञ्चक्र / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव
उत्तमसान्त्वयाञ्चकर / सान्त्वयाञ्चकार / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूवसान्त्वयाञ्चकृव / सान्त्वयामासिव / सान्त्वयाम्बभूविवसान्त्वयाञ्चकृम / सान्त्वयामासिम / सान्त्वयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअससान्त्वत् / अससान्त्वद्अससान्त्वताम्अससान्त्वन्
मध्यमअससान्त्वःअससान्त्वतम्अससान्त्वत
उत्तमअससान्त्वम्अससान्त्वावअससान्त्वाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसान्त्व्यात् / सान्त्व्याद्सान्त्व्यास्ताम्सान्त्व्यासुः
मध्यमसान्त्व्याःसान्त्व्यास्तम्सान्त्व्यास्त
उत्तमसान्त्व्यासम्सान्त्व्यास्वसान्त्व्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसान्त्वयिष्यत् / असान्त्वयिष्यद्असान्त्वयिष्यताम्असान्त्वयिष्यन्
मध्यमअसान्त्वयिष्यःअसान्त्वयिष्यतम्असान्त्वयिष्यत
उत्तमअसान्त्वयिष्यम्असान्त्वयिष्यावअसान्त्वयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें