२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सान्त्व् (सान्त्वँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0052
धात्वर्थ: सामप्रयोगे (to pacify, to appease, to console)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयति सान्त्वयतः सान्त्वयन्ति मध्यम सान्त्वयसि सान्त्वयथः सान्त्वयथ उत्तम सान्त्वयामि सान्त्वयावः सान्त्वयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयतात् / सान्त्वयताद् / सान्त्वयतु सान्त्वयताम् सान्त्वयन्तु मध्यम सान्त्वय / सान्त्वयतात् / सान्त्वयताद् सान्त्वयतम् सान्त्वयत उत्तम सान्त्वयानि सान्त्वयाव सान्त्वयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असान्त्वयत् / असान्त्वयद् असान्त्वयताम् असान्त्वयन् मध्यम असान्त्वयः असान्त्वयतम् असान्त्वयत उत्तम असान्त्वयम् असान्त्वयाव असान्त्वयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयेत् / सान्त्वयेद् सान्त्वयेताम् सान्त्वयेयुः मध्यम सान्त्वयेः सान्त्वयेतम् सान्त्वयेत उत्तम सान्त्वयेयम् सान्त्वयेव सान्त्वयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयिष्यति सान्त्वयिष्यतः सान्त्वयिष्यन्ति मध्यम सान्त्वयिष्यसि सान्त्वयिष्यथः सान्त्वयिष्यथ उत्तम सान्त्वयिष्यामि सान्त्वयिष्यावः सान्त्वयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयिता सान्त्वयितारौ सान्त्वयितारः मध्यम सान्त्वयितासि सान्त्वयितास्थः सान्त्वयितास्थ उत्तम सान्त्वयितास्मि सान्त्वयितास्वः सान्त्वयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयाञ्चकार / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव सान्त्वयाञ्चक्रतुः / सान्त्वयामासतुः / सान्त्वयाम्बभूवतुः सान्त्वयाञ्चक्रुः / सान्त्वयामासुः / सान्त्वयाम्बभूवुः मध्यम सान्त्वयाञ्चकर्थ / सान्त्वयामासिथ / सान्त्वयाम्बभूविथ सान्त्वयाञ्चक्रथुः / सान्त्वयामासथुः / सान्त्वयाम्बभूवथुः सान्त्वयाञ्चक्र / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव उत्तम सान्त्वयाञ्चकर / सान्त्वयाञ्चकार / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव सान्त्वयाञ्चकृव / सान्त्वयामासिव / सान्त्वयाम्बभूविव सान्त्वयाञ्चकृम / सान्त्वयामासिम / सान्त्वयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अससान्त्वत् / अससान्त्वद् अससान्त्वताम् अससान्त्वन् मध्यम अससान्त्वः अससान्त्वतम् अससान्त्वत उत्तम अससान्त्वम् अससान्त्वाव अससान्त्वाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्व्यात् / सान्त्व्याद् सान्त्व्यास्ताम् सान्त्व्यासुः मध्यम सान्त्व्याः सान्त्व्यास्तम् सान्त्व्यास्त उत्तम सान्त्व्यासम् सान्त्व्यास्व सान्त्व्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असान्त्वयिष्यत् / असान्त्वयिष्यद् असान्त्वयिष्यताम् असान्त्वयिष्यन् मध्यम असान्त्वयिष्यः असान्त्वयिष्यतम् असान्त्वयिष्यत उत्तम असान्त्वयिष्यम् असान्त्वयिष्याव असान्त्वयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयते सान्त्वयेते सान्त्वयन्ते मध्यम सान्त्वयसे सान्त्वयेथे सान्त्वयध्वे उत्तम सान्त्वये सान्त्वयावहे सान्त्वयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयताम् सान्त्वयेताम् सान्त्वयन्ताम् मध्यम सान्त्वयस्व सान्त्वयेथाम् सान्त्वयध्वम् उत्तम सान्त्वयै सान्त्वयावहै सान्त्वयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असान्त्वयत असान्त्वयेताम् असान्त्वयन्त मध्यम असान्त्वयथाः असान्त्वयेथाम् असान्त्वयध्वम् उत्तम असान्त्वये असान्त्वयावहि असान्त्वयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयेत सान्त्वयेयाताम् सान्त्वयेरन् मध्यम सान्त्वयेथाः सान्त्वयेयाथाम् सान्त्वयेध्वम् उत्तम सान्त्वयेय सान्त्वयेवहि सान्त्वयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयिष्यते सान्त्वयिष्येते सान्त्वयिष्यन्ते मध्यम सान्त्वयिष्यसे सान्त्वयिष्येथे सान्त्वयिष्यध्वे उत्तम सान्त्वयिष्ये सान्त्वयिष्यावहे सान्त्वयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयिता सान्त्वयितारौ सान्त्वयितारः मध्यम सान्त्वयितासे सान्त्वयितासाथे सान्त्वयिताध्वे उत्तम सान्त्वयिताहे सान्त्वयितास्वहे सान्त्वयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयाञ्चक्रे / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव सान्त्वयाञ्चक्राते / सान्त्वयामासतुः / सान्त्वयाम्बभूवतुः सान्त्वयाञ्चक्रिरे / सान्त्वयामासुः / सान्त्वयाम्बभूवुः मध्यम सान्त्वयाञ्चकृषे / सान्त्वयामासिथ / सान्त्वयाम्बभूविथ सान्त्वयाञ्चक्राथे / सान्त्वयामासथुः / सान्त्वयाम्बभूवथुः सान्त्वयाञ्चकृढ्वे / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव उत्तम सान्त्वयाञ्चक्रे / सान्त्वयामास / सान्त्वयाम्बभूव सान्त्वयाञ्चकृवहे / सान्त्वयामासिव / सान्त्वयाम्बभूविव सान्त्वयाञ्चकृमहे / सान्त्वयामासिम / सान्त्वयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अससान्त्वत अससान्त्वेताम् अससान्त्वन्त मध्यम अससान्त्वथाः अससान्त्वेथाम् अससान्त्वध्वम् उत्तम अससान्त्वे अससान्त्वावहि अससान्त्वामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयिषीष्ट सान्त्वयिषीयास्ताम् सान्त्वयिषीरन् मध्यम सान्त्वयिषीष्ठाः सान्त्वयिषीयास्थाम् सान्त्वयिषीढ्वम् / सान्त्वयिषीध्वम् उत्तम सान्त्वयिषीय सान्त्वयिषीवहि सान्त्वयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असान्त्वयिष्यत असान्त्वयिष्येताम् असान्त्वयिष्यन्त मध्यम असान्त्वयिष्यथाः असान्त्वयिष्येथाम् असान्त्वयिष्यध्वम् उत्तम असान्त्वयिष्ये असान्त्वयिष्यावहि असान्त्वयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्व्यते सान्त्व्येते सान्त्व्यन्ते मध्यम सान्त्व्यसे सान्त्व्येथे सान्त्व्यध्वे उत्तम सान्त्व्ये सान्त्व्यावहे सान्त्व्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्व्यताम् सान्त्व्येताम् सान्त्व्यन्ताम् मध्यम सान्त्व्यस्व सान्त्व्येथाम् सान्त्व्यध्वम् उत्तम सान्त्व्यै सान्त्व्यावहै सान्त्व्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असान्त्व्यत असान्त्व्येताम् असान्त्व्यन्त मध्यम असान्त्व्यथाः असान्त्व्येथाम् असान्त्व्यध्वम् उत्तम असान्त्व्ये असान्त्व्यावहि असान्त्व्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्व्येत सान्त्व्येयाताम् सान्त्व्येरन् मध्यम सान्त्व्येथाः सान्त्व्येयाथाम् सान्त्व्येध्वम् उत्तम सान्त्व्येय सान्त्व्येवहि सान्त्व्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सान्त्वयिष्यते / सान्त्विष्यते सान्त्वयिष्येते / सान्त्विष्येते सान्त्वयिष्यन्ते / सान्त्विष्यन्ते मध्यम सान्त्वयिष्यसे / सान्त्विष्यसे सान्त्वयिष्येथे / सान्त्विष्येथे सान्त्वयिष्यध्वे / सान्त्विष्यध्वे उत्तम सान्त्वयिष्ये / सान्त्विष्ये सान्त्वयिष्यावहे / सान्त्विष्यावहे सान्त्वयिष्यामहे / सान्त्विष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सान्त्वन — — सान्त्वनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सान्त्वक सान्त्वकः सान्त्विका सान्त्वकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त सान्त्वयितृ सान्त्वयिता सान्त्वयित्री सान्त्वयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त सान्त्व्य सान्त्व्यः सान्त्व्या सान्त्व्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) सान्त्वयितव्य सान्त्वयितव्यः सान्त्वयितव्या सान्त्वयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सान्त्वनीय सान्त्वनीयः सान्त्वनीया सान्त्वनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सान्त्वित सान्त्वितः सान्त्विता सान्त्वितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सान्त्वितवत् सान्त्वितवान् सान्त्वितवती सान्त्वितवत् / सान्त्वितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सान्त्वयत् सान्त्वयन् सान्त्वयन्ती सान्त्वयत् / सान्त्वयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त सान्त्वयिष्यत् सान्त्वयिष्यन् सान्त्वयिष्यती / सान्त्वयिष्यन्ती सान्त्वयिष्यत् / सान्त्वयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) सान्त्वयमान सान्त्वयमानः सान्त्वयमाना सान्त्वयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सान्त्वयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसान्त्व्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) सान्त्वयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सान्त्वम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सान्ति — सान्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सान्त्वयाम्बभूवस् सान्त्वयाम्बभूवान् सान्त्वयाम्बभूषी सान्त्वयाम्बभूवत् / सान्त्वयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।