🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षम्प् (क्षपिँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0112
धात्वर्थ: क्षान्त्याम् — सहन करना, कहना, दया करना, चमकना (to endure,to tolerate, to forgive, to shine)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्पति / क्षम्पयतिक्षम्पतः / क्षम्पयतःक्षम्पन्ति / क्षम्पयन्ति
मध्यमक्षम्पयसि / क्षम्पसिक्षम्पथः / क्षम्पयथःक्षम्पथ / क्षम्पयथ
उत्तमक्षम्पयामि / क्षम्पामिक्षम्पयावः / क्षम्पावःक्षम्पयामः / क्षम्पामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्पतात् / क्षम्पताद् / क्षम्पतु / क्षम्पयतात् / क्षम्पयताद् / क्षम्पयतुक्षम्पताम् / क्षम्पयताम्क्षम्पन्तु / क्षम्पयन्तु
मध्यमक्षम्प / क्षम्पतात् / क्षम्पताद् / क्षम्पय / क्षम्पयतात् / क्षम्पयताद्क्षम्पतम् / क्षम्पयतम्क्षम्पत / क्षम्पयत
उत्तमक्षम्पयाणि / क्षम्पाणिक्षम्पयाव / क्षम्पावक्षम्पयाम / क्षम्पाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षम्पत् / अक्षम्पद् / अक्षम्पयत् / अक्षम्पयद्अक्षम्पताम् / अक्षम्पयताम्अक्षम्पन् / अक्षम्पयन्
मध्यमअक्षम्पः / अक्षम्पयःअक्षम्पतम् / अक्षम्पयतम्अक्षम्पत / अक्षम्पयत
उत्तमअक्षम्पम् / अक्षम्पयम्अक्षम्पयाव / अक्षम्पावअक्षम्पयाम / अक्षम्पाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्पयेत् / क्षम्पयेद् / क्षम्पेत् / क्षम्पेद्क्षम्पयेताम् / क्षम्पेताम्क्षम्पयेयुः / क्षम्पेयुः
मध्यमक्षम्पयेः / क्षम्पेःक्षम्पयेतम् / क्षम्पेतम्क्षम्पयेत / क्षम्पेत
उत्तमक्षम्पयेयम् / क्षम्पेयम्क्षम्पयेव / क्षम्पेवक्षम्पयेम / क्षम्पेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्पयिष्यति / क्षम्पिष्यतिक्षम्पयिष्यतः / क्षम्पिष्यतःक्षम्पयिष्यन्ति / क्षम्पिष्यन्ति
मध्यमक्षम्पयिष्यसि / क्षम्पिष्यसिक्षम्पयिष्यथः / क्षम्पिष्यथःक्षम्पयिष्यथ / क्षम्पिष्यथ
उत्तमक्षम्पयिष्यामि / क्षम्पिष्यामिक्षम्पयिष्यावः / क्षम्पिष्यावःक्षम्पयिष्यामः / क्षम्पिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्पयिता / क्षम्पिताक्षम्पयितारौ / क्षम्पितारौक्षम्पयितारः / क्षम्पितारः
मध्यमक्षम्पयितासि / क्षम्पितासिक्षम्पयितास्थः / क्षम्पितास्थःक्षम्पयितास्थ / क्षम्पितास्थ
उत्तमक्षम्पयितास्मि / क्षम्पितास्मिक्षम्पयितास्वः / क्षम्पितास्वःक्षम्पयितास्मः / क्षम्पितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्पयाञ्चकार / क्षम्पयामास / क्षम्पयाम्बभूव / चक्षम्पक्षम्पयाञ्चक्रतुः / क्षम्पयामासतुः / क्षम्पयाम्बभूवतुः / चक्षम्पतुःक्षम्पयाञ्चक्रुः / क्षम्पयामासुः / क्षम्पयाम्बभूवुः / चक्षम्पुः
मध्यमक्षम्पयाञ्चकर्थ / क्षम्पयामासिथ / क्षम्पयाम्बभूविथ / चक्षम्पिथक्षम्पयाञ्चक्रथुः / क्षम्पयामासथुः / क्षम्पयाम्बभूवथुः / चक्षम्पथुःक्षम्पयाञ्चक्र / क्षम्पयामास / क्षम्पयाम्बभूव / चक्षम्प
उत्तमक्षम्पयाञ्चकर / क्षम्पयाञ्चकार / क्षम्पयामास / क्षम्पयाम्बभूव / चक्षम्पक्षम्पयाञ्चकृव / क्षम्पयामासिव / क्षम्पयाम्बभूविव / चक्षम्पिवक्षम्पयाञ्चकृम / क्षम्पयामासिम / क्षम्पयाम्बभूविम / चक्षम्पिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षम्पीत् / अक्षम्पीद् / अचक्षम्पत् / अचक्षम्पद्अक्षम्पिष्टाम् / अचक्षम्पताम्अक्षम्पिषुः / अचक्षम्पन्
मध्यमअक्षम्पीः / अचक्षम्पःअक्षम्पिष्टम् / अचक्षम्पतम्अक्षम्पिष्ट / अचक्षम्पत
उत्तमअक्षम्पिषम् / अचक्षम्पम्अक्षम्पिष्व / अचक्षम्पावअक्षम्पिष्म / अचक्षम्पाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षम्प्यात् / क्षम्प्याद्क्षम्प्यास्ताम्क्षम्प्यासुः
मध्यमक्षम्प्याःक्षम्प्यास्तम्क्षम्प्यास्त
उत्तमक्षम्प्यासम्क्षम्प्यास्वक्षम्प्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षम्पयिष्यत् / अक्षम्पयिष्यद् / अक्षम्पिष्यत् / अक्षम्पिष्यद्अक्षम्पयिष्यताम् / अक्षम्पिष्यताम्अक्षम्पयिष्यन् / अक्षम्पिष्यन्
मध्यमअक्षम्पयिष्यः / अक्षम्पिष्यःअक्षम्पयिष्यतम् / अक्षम्पिष्यतम्अक्षम्पयिष्यत / अक्षम्पिष्यत
उत्तमअक्षम्पयिष्यम् / अक्षम्पिष्यम्अक्षम्पयिष्याव / अक्षम्पिष्यावअक्षम्पयिष्याम / अक्षम्पिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें