२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
छञ्ज् (छजिँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0114कृच्छ्रजीवने — कठिन जीवन व्यतीत करना (to live miserably, to live hard life)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जति / छञ्जयति छञ्जतः / छञ्जयतः छञ्जन्ति / छञ्जयन्ति मध्यम छञ्जयसि / छञ्जसि छञ्जथः / छञ्जयथः छञ्जथ / छञ्जयथ उत्तम छञ्जयामि / छञ्जामि छञ्जयावः / छञ्जावः छञ्जयामः / छञ्जामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जतात् / छञ्जताद् / छञ्जतु / छञ्जयतात् / छञ्जयताद् / छञ्जयतु छञ्जताम् / छञ्जयताम् छञ्जन्तु / छञ्जयन्तु मध्यम छञ्ज / छञ्जतात् / छञ्जताद् / छञ्जय / छञ्जयतात् / छञ्जयताद् छञ्जतम् / छञ्जयतम् छञ्जत / छञ्जयत उत्तम छञ्जयानि / छञ्जानि छञ्जयाव / छञ्जाव छञ्जयाम / छञ्जाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अच्छञ्जत् / अच्छञ्जद् / अच्छञ्जयत् / अच्छञ्जयद् अच्छञ्जताम् / अच्छञ्जयताम् अच्छञ्जन् / अच्छञ्जयन् मध्यम अच्छञ्जः / अच्छञ्जयः अच्छञ्जतम् / अच्छञ्जयतम् अच्छञ्जत / अच्छञ्जयत उत्तम अच्छञ्जम् / अच्छञ्जयम् अच्छञ्जयाव / अच्छञ्जाव अच्छञ्जयाम / अच्छञ्जाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयेत् / छञ्जयेद् / छञ्जेत् / छञ्जेद् छञ्जयेताम् / छञ्जेताम् छञ्जयेयुः / छञ्जेयुः मध्यम छञ्जयेः / छञ्जेः छञ्जयेतम् / छञ्जेतम् छञ्जयेत / छञ्जेत उत्तम छञ्जयेयम् / छञ्जेयम् छञ्जयेव / छञ्जेव छञ्जयेम / छञ्जेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयिष्यति / छञ्जिष्यति छञ्जयिष्यतः / छञ्जिष्यतः छञ्जयिष्यन्ति / छञ्जिष्यन्ति मध्यम छञ्जयिष्यसि / छञ्जिष्यसि छञ्जयिष्यथः / छञ्जिष्यथः छञ्जयिष्यथ / छञ्जिष्यथ उत्तम छञ्जयिष्यामि / छञ्जिष्यामि छञ्जयिष्यावः / छञ्जिष्यावः छञ्जयिष्यामः / छञ्जिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयिता / छञ्जिता छञ्जयितारौ / छञ्जितारौ छञ्जयितारः / छञ्जितारः मध्यम छञ्जयितासि / छञ्जितासि छञ्जयितास्थः / छञ्जितास्थः छञ्जयितास्थ / छञ्जितास्थ उत्तम छञ्जयितास्मि / छञ्जितास्मि छञ्जयितास्वः / छञ्जितास्वः छञ्जयितास्मः / छञ्जितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम चच्छञ्ज / छञ्जयाञ्चकार / छञ्जयामास / छञ्जयाम्बभूव चच्छञ्जतुः / छञ्जयाञ्चक्रतुः / छञ्जयामासतुः / छञ्जयाम्बभूवतुः चच्छञ्जुः / छञ्जयाञ्चक्रुः / छञ्जयामासुः / छञ्जयाम्बभूवुः मध्यम चच्छञ्जिथ / छञ्जयाञ्चकर्थ / छञ्जयामासिथ / छञ्जयाम्बभूविथ चच्छञ्जथुः / छञ्जयाञ्चक्रथुः / छञ्जयामासथुः / छञ्जयाम्बभूवथुः चच्छञ्ज / छञ्जयाञ्चक्र / छञ्जयामास / छञ्जयाम्बभूव उत्तम चच्छञ्ज / छञ्जयाञ्चकर / छञ्जयाञ्चकार / छञ्जयामास / छञ्जयाम्बभूव चच्छञ्जिव / छञ्जयाञ्चकृव / छञ्जयामासिव / छञ्जयाम्बभूविव चच्छञ्जिम / छञ्जयाञ्चकृम / छञ्जयामासिम / छञ्जयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अचच्छञ्जत् / अचच्छञ्जद् / अच्छञ्जीत् / अच्छञ्जीद् अचच्छञ्जताम् / अच्छञ्जिष्टाम् अचच्छञ्जन् / अच्छञ्जिषुः मध्यम अचच्छञ्जः / अच्छञ्जीः अचच्छञ्जतम् / अच्छञ्जिष्टम् अचच्छञ्जत / अच्छञ्जिष्ट उत्तम अचच्छञ्जम् / अच्छञ्जिषम् अचच्छञ्जाव / अच्छञ्जिष्व अचच्छञ्जाम / अच्छञ्जिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्ज्यात् / छञ्ज्याद् छञ्ज्यास्ताम् छञ्ज्यासुः मध्यम छञ्ज्याः छञ्ज्यास्तम् छञ्ज्यास्त उत्तम छञ्ज्यासम् छञ्ज्यास्व छञ्ज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अच्छञ्जयिष्यत् / अच्छञ्जयिष्यद् / अच्छञ्जिष्यत् / अच्छञ्जिष्यद् अच्छञ्जयिष्यताम् / अच्छञ्जिष्यताम् अच्छञ्जयिष्यन् / अच्छञ्जिष्यन् मध्यम अच्छञ्जयिष्यः / अच्छञ्जिष्यः अच्छञ्जयिष्यतम् / अच्छञ्जिष्यतम् अच्छञ्जयिष्यत / अच्छञ्जिष्यत उत्तम अच्छञ्जयिष्यम् / अच्छञ्जिष्यम् अच्छञ्जयिष्याव / अच्छञ्जिष्याव अच्छञ्जयिष्याम / अच्छञ्जिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयते छञ्जयेते छञ्जयन्ते मध्यम छञ्जयसे छञ्जयेथे छञ्जयध्वे उत्तम छञ्जये छञ्जयावहे छञ्जयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयताम् छञ्जयेताम् छञ्जयन्ताम् मध्यम छञ्जयस्व छञ्जयेथाम् छञ्जयध्वम् उत्तम छञ्जयै छञ्जयावहै छञ्जयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अच्छञ्जयत अच्छञ्जयेताम् अच्छञ्जयन्त मध्यम अच्छञ्जयथाः अच्छञ्जयेथाम् अच्छञ्जयध्वम् उत्तम अच्छञ्जये अच्छञ्जयावहि अच्छञ्जयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयेत छञ्जयेयाताम् छञ्जयेरन् मध्यम छञ्जयेथाः छञ्जयेयाथाम् छञ्जयेध्वम् उत्तम छञ्जयेय छञ्जयेवहि छञ्जयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयिष्यते छञ्जयिष्येते छञ्जयिष्यन्ते मध्यम छञ्जयिष्यसे छञ्जयिष्येथे छञ्जयिष्यध्वे उत्तम छञ्जयिष्ये छञ्जयिष्यावहे छञ्जयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयिता छञ्जयितारौ छञ्जयितारः मध्यम छञ्जयितासे छञ्जयितासाथे छञ्जयिताध्वे उत्तम छञ्जयिताहे छञ्जयितास्वहे छञ्जयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयाञ्चक्रे / छञ्जयामास / छञ्जयाम्बभूव छञ्जयाञ्चक्राते / छञ्जयामासतुः / छञ्जयाम्बभूवतुः छञ्जयाञ्चक्रिरे / छञ्जयामासुः / छञ्जयाम्बभूवुः मध्यम छञ्जयाञ्चकृषे / छञ्जयामासिथ / छञ्जयाम्बभूविथ छञ्जयाञ्चक्राथे / छञ्जयामासथुः / छञ्जयाम्बभूवथुः छञ्जयाञ्चकृढ्वे / छञ्जयामास / छञ्जयाम्बभूव उत्तम छञ्जयाञ्चक्रे / छञ्जयामास / छञ्जयाम्बभूव छञ्जयाञ्चकृवहे / छञ्जयामासिव / छञ्जयाम्बभूविव छञ्जयाञ्चकृमहे / छञ्जयामासिम / छञ्जयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अचच्छञ्जत अचच्छञ्जेताम् अचच्छञ्जन्त मध्यम अचच्छञ्जथाः अचच्छञ्जेथाम् अचच्छञ्जध्वम् उत्तम अचच्छञ्जे अचच्छञ्जावहि अचच्छञ्जामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयिषीष्ट छञ्जयिषीयास्ताम् छञ्जयिषीरन् मध्यम छञ्जयिषीष्ठाः छञ्जयिषीयास्थाम् छञ्जयिषीढ्वम् / छञ्जयिषीध्वम् उत्तम छञ्जयिषीय छञ्जयिषीवहि छञ्जयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अच्छञ्जयिष्यत अच्छञ्जयिष्येताम् अच्छञ्जयिष्यन्त मध्यम अच्छञ्जयिष्यथाः अच्छञ्जयिष्येथाम् अच्छञ्जयिष्यध्वम् उत्तम अच्छञ्जयिष्ये अच्छञ्जयिष्यावहि अच्छञ्जयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्ज्यते छञ्ज्येते छञ्ज्यन्ते मध्यम छञ्ज्यसे छञ्ज्येथे छञ्ज्यध्वे उत्तम छञ्ज्ये छञ्ज्यावहे छञ्ज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्ज्यताम् छञ्ज्येताम् छञ्ज्यन्ताम् मध्यम छञ्ज्यस्व छञ्ज्येथाम् छञ्ज्यध्वम् उत्तम छञ्ज्यै छञ्ज्यावहै छञ्ज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम अच्छञ्ज्यत अच्छञ्ज्येताम् अच्छञ्ज्यन्त मध्यम अच्छञ्ज्यथाः अच्छञ्ज्येथाम् अच्छञ्ज्यध्वम् उत्तम अच्छञ्ज्ये अच्छञ्ज्यावहि अच्छञ्ज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्ज्येत छञ्ज्येयाताम् छञ्ज्येरन् मध्यम छञ्ज्येथाः छञ्ज्येयाथाम् छञ्ज्येध्वम् उत्तम छञ्ज्येय छञ्ज्येवहि छञ्ज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम छञ्जयिष्यते / छञ्जिष्यते छञ्जयिष्येते / छञ्जिष्येते छञ्जयिष्यन्ते / छञ्जिष्यन्ते मध्यम छञ्जयिष्यसे / छञ्जिष्यसे छञ्जयिष्येथे / छञ्जिष्येथे छञ्जयिष्यध्वे / छञ्जिष्यध्वे उत्तम छञ्जयिष्ये / छञ्जिष्ये छञ्जयिष्यावहे / छञ्जिष्यावहे छञ्जयिष्यामहे / छञ्जिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त छञ्जन — — छञ्जनम् ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त छञ्जक छञ्जकः छञ्जिका छञ्जकम् तृच् कर्तृवाचक कृदन्त छञ्जितृ छञ्जिता छञ्जित्री छञ्जितृ यत् विध्यर्थक कृदन्त छञ्ज्य छञ्ज्यः छञ्ज्या छञ्ज्यम् ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त छञ्ज्य छञ्ज्यः छञ्ज्या छञ्ज्यम् तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) छञ्जितव्य छञ्जितव्यः छञ्जितव्या छञ्जितव्यम् अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त छञ्जनीय छञ्जनीयः छञ्जनीया छञ्जनीयम् क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) छञ्जित छञ्जितः छञ्जिता छञ्जितम् क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) छञ्जितवत् छञ्जितवान् छञ्जितवती छञ्जितवत् / छञ्जितवद् शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) छञ्जत् छञ्जन् छञ्जन्ती छञ्जत् / छञ्जद् स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त छञ्जिष्यत् छञ्जिष्यन् छञ्जिष्यती / छञ्जिष्यन्ती छञ्जिष्यत् / छञ्जिष्यद् शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) छञ्जयमान छञ्जयमानः छञ्जयमाना छञ्जयमानम् क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) छञ्जित्वा — — — ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रच्छज्य — — — तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) छञ्जितुम् — — — णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय छञ्जम् — — — घञ् भाववाचक कृदन्त छङ्ग छङ्गः — — क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त छङ्क्ति — छङ्क्तिः — क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चच्छञ्ज्वस् चच्छञ्ज्वान् चच्छञ्जुषी चच्छञ्ज्वत् / चच्छञ्ज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।