🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:37:13 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ब्रूस् (ब्रूसँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0172
धात्वर्थ: हिंसायाम् — मार डालना, दुःख देना (to kill, to destroy, to hurt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूसयतिब्रूसयतःब्रूसयन्ति
मध्यमब्रूसयसिब्रूसयथःब्रूसयथ
उत्तमब्रूसयामिब्रूसयावःब्रूसयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूसयतात् / ब्रूसयताद् / ब्रूसयतुब्रूसयताम्ब्रूसयन्तु
मध्यमब्रूसय / ब्रूसयतात् / ब्रूसयताद्ब्रूसयतम्ब्रूसयत
उत्तमब्रूसयानिब्रूसयावब्रूसयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअब्रूसयत् / अब्रूसयद्अब्रूसयताम्अब्रूसयन्
मध्यमअब्रूसयःअब्रूसयतम्अब्रूसयत
उत्तमअब्रूसयम्अब्रूसयावअब्रूसयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूसयेत् / ब्रूसयेद्ब्रूसयेताम्ब्रूसयेयुः
मध्यमब्रूसयेःब्रूसयेतम्ब्रूसयेत
उत्तमब्रूसयेयम्ब्रूसयेवब्रूसयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूसयिष्यतिब्रूसयिष्यतःब्रूसयिष्यन्ति
मध्यमब्रूसयिष्यसिब्रूसयिष्यथःब्रूसयिष्यथ
उत्तमब्रूसयिष्यामिब्रूसयिष्यावःब्रूसयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूसयिताब्रूसयितारौब्रूसयितारः
मध्यमब्रूसयितासिब्रूसयितास्थःब्रूसयितास्थ
उत्तमब्रूसयितास्मिब्रूसयितास्वःब्रूसयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूसयाञ्चकार / ब्रूसयामास / ब्रूसयाम्बभूवब्रूसयाञ्चक्रतुः / ब्रूसयामासतुः / ब्रूसयाम्बभूवतुःब्रूसयाञ्चक्रुः / ब्रूसयामासुः / ब्रूसयाम्बभूवुः
मध्यमब्रूसयाञ्चकर्थ / ब्रूसयामासिथ / ब्रूसयाम्बभूविथब्रूसयाञ्चक्रथुः / ब्रूसयामासथुः / ब्रूसयाम्बभूवथुःब्रूसयाञ्चक्र / ब्रूसयामास / ब्रूसयाम्बभूव
उत्तमब्रूसयाञ्चकर / ब्रूसयाञ्चकार / ब्रूसयामास / ब्रूसयाम्बभूवब्रूसयाञ्चकृव / ब्रूसयामासिव / ब्रूसयाम्बभूविवब्रूसयाञ्चकृम / ब्रूसयामासिम / ब्रूसयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबुब्रुसत् / अबुब्रुसद्अबुब्रुसताम्अबुब्रुसन्
मध्यमअबुब्रुसःअबुब्रुसतम्अबुब्रुसत
उत्तमअबुब्रुसम्अबुब्रुसावअबुब्रुसाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमब्रूस्यात् / ब्रूस्याद्ब्रूस्यास्ताम्ब्रूस्यासुः
मध्यमब्रूस्याःब्रूस्यास्तम्ब्रूस्यास्त
उत्तमब्रूस्यासम्ब्रूस्यास्वब्रूस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअब्रूसयिष्यत् / अब्रूसयिष्यद्अब्रूसयिष्यताम्अब्रूसयिष्यन्
मध्यमअब्रूसयिष्यःअब्रूसयिष्यतम्अब्रूसयिष्यत
उत्तमअब्रूसयिष्यम्अब्रूसयिष्यावअब्रूसयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें