🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:01 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चित् (चितँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0192
धात्वर्थ: सञ्चेतने — विचार करना, चिंतन करना, स्मरण करना, याद करना (to think to perceive, to meditate, to remember, to memorize)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयतेचेतयेतेचेतयन्ते
मध्यमचेतयसेचेतयेथेचेतयध्वे
उत्तमचेतयेचेतयावहेचेतयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयताम्चेतयेताम्चेतयन्ताम्
मध्यमचेतयस्वचेतयेथाम्चेतयध्वम्
उत्तमचेतयैचेतयावहैचेतयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचेतयतअचेतयेताम्अचेतयन्त
मध्यमअचेतयथाःअचेतयेथाम्अचेतयध्वम्
उत्तमअचेतयेअचेतयावहिअचेतयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयेतचेतयेयाताम्चेतयेरन्
मध्यमचेतयेथाःचेतयेयाथाम्चेतयेध्वम्
उत्तमचेतयेयचेतयेवहिचेतयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयिष्यतेचेतयिष्येतेचेतयिष्यन्ते
मध्यमचेतयिष्यसेचेतयिष्येथेचेतयिष्यध्वे
उत्तमचेतयिष्येचेतयिष्यावहेचेतयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयिताचेतयितारौचेतयितारः
मध्यमचेतयितासेचेतयितासाथेचेतयिताध्वे
उत्तमचेतयिताहेचेतयितास्वहेचेतयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयाञ्चक्रे / चेतयामास / चेतयाम्बभूवचेतयाञ्चक्राते / चेतयामासतुः / चेतयाम्बभूवतुःचेतयाञ्चक्रिरे / चेतयामासुः / चेतयाम्बभूवुः
मध्यमचेतयाञ्चकृषे / चेतयामासिथ / चेतयाम्बभूविथचेतयाञ्चक्राथे / चेतयामासथुः / चेतयाम्बभूवथुःचेतयाञ्चकृढ्वे / चेतयामास / चेतयाम्बभूव
उत्तमचेतयाञ्चक्रे / चेतयामास / चेतयाम्बभूवचेतयाञ्चकृवहे / चेतयामासिव / चेतयाम्बभूविवचेतयाञ्चकृमहे / चेतयामासिम / चेतयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचीचिततअचीचितेताम्अचीचितन्त
मध्यमअचीचितथाःअचीचितेथाम्अचीचितध्वम्
उत्तमअचीचितेअचीचितावहिअचीचितामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेतयिषीष्टचेतयिषीयास्ताम्चेतयिषीरन्
मध्यमचेतयिषीष्ठाःचेतयिषीयास्थाम्चेतयिषीढ्वम् / चेतयिषीध्वम्
उत्तमचेतयिषीयचेतयिषीवहिचेतयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचेतयिष्यतअचेतयिष्येताम्अचेतयिष्यन्त
मध्यमअचेतयिष्यथाःअचेतयिष्येथाम्अचेतयिष्यध्वम्
उत्तमअचेतयिष्येअचेतयिष्यावहिअचेतयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें