२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दंस् (दसिँ)
चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0194
धात्वर्थ: दर्शनदंशनयोः — देखना, काटना, डसना (to see, to bite,to sting)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसति दंसतः दंसन्ति मध्यम दंससि दंसथः दंसथ उत्तम दंसामि दंसावः दंसामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसतात् / दंसताद् / दंसतु दंसताम् दंसन्तु मध्यम दंस / दंसतात् / दंसताद् दंसतम् दंसत उत्तम दंसानि दंसाव दंसाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंसत् / अदंसद् अदंसताम् अदंसन् मध्यम अदंसः अदंसतम् अदंसत उत्तम अदंसम् अदंसाव अदंसाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसेत् / दंसेद् दंसेताम् दंसेयुः मध्यम दंसेः दंसेतम् दंसेत उत्तम दंसेयम् दंसेव दंसेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसिष्यति दंसिष्यतः दंसिष्यन्ति मध्यम दंसिष्यसि दंसिष्यथः दंसिष्यथ उत्तम दंसिष्यामि दंसिष्यावः दंसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसिता दंसितारौ दंसितारः मध्यम दंसितासि दंसितास्थः दंसितास्थ उत्तम दंसितास्मि दंसितास्वः दंसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददंस ददंसतुः ददंसुः मध्यम ददंसिथ ददंसथुः ददंस उत्तम ददंस ददंसिव ददंसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंसीत् / अदंसीद् अदंसिष्टाम् अदंसिषुः मध्यम अदंसीः अदंसिष्टम् अदंसिष्ट उत्तम अदंसिषम् अदंसिष्व अदंसिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंस्यात् / दंस्याद् दंस्यास्ताम् दंस्यासुः मध्यम दंस्याः दंस्यास्तम् दंस्यास्त उत्तम दंस्यासम् दंस्यास्व दंस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंसिष्यत् / अदंसिष्यद् अदंसिष्यताम् अदंसिष्यन् मध्यम अदंसिष्यः अदंसिष्यतम् अदंसिष्यत उत्तम अदंसिष्यम् अदंसिष्याव अदंसिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयते दंसयेते दंसयन्ते मध्यम दंसयसे दंसयेथे दंसयध्वे उत्तम दंसये दंसयावहे दंसयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयताम् दंसयेताम् दंसयन्ताम् मध्यम दंसयस्व दंसयेथाम् दंसयध्वम् उत्तम दंसयै दंसयावहै दंसयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंसयत अदंसयेताम् अदंसयन्त मध्यम अदंसयथाः अदंसयेथाम् अदंसयध्वम् उत्तम अदंसये अदंसयावहि अदंसयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयेत दंसयेयाताम् दंसयेरन् मध्यम दंसयेथाः दंसयेयाथाम् दंसयेध्वम् उत्तम दंसयेय दंसयेवहि दंसयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयिष्यते दंसयिष्येते दंसयिष्यन्ते मध्यम दंसयिष्यसे दंसयिष्येथे दंसयिष्यध्वे उत्तम दंसयिष्ये दंसयिष्यावहे दंसयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयिता दंसयितारौ दंसयितारः मध्यम दंसयितासे दंसयितासाथे दंसयिताध्वे उत्तम दंसयिताहे दंसयितास्वहे दंसयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयाञ्चक्रे / दंसयामास / दंसयाम्बभूव दंसयाञ्चक्राते / दंसयामासतुः / दंसयाम्बभूवतुः दंसयाञ्चक्रिरे / दंसयामासुः / दंसयाम्बभूवुः मध्यम दंसयाञ्चकृषे / दंसयामासिथ / दंसयाम्बभूविथ दंसयाञ्चक्राथे / दंसयामासथुः / दंसयाम्बभूवथुः दंसयाञ्चकृढ्वे / दंसयामास / दंसयाम्बभूव उत्तम दंसयाञ्चक्रे / दंसयामास / दंसयाम्बभूव दंसयाञ्चकृवहे / दंसयामासिव / दंसयाम्बभूविव दंसयाञ्चकृमहे / दंसयामासिम / दंसयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अददंसत अददंसेताम् अददंसन्त मध्यम अददंसथाः अददंसेथाम् अददंसध्वम् उत्तम अददंसे अददंसावहि अददंसामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयिषीष्ट दंसयिषीयास्ताम् दंसयिषीरन् मध्यम दंसयिषीष्ठाः दंसयिषीयास्थाम् दंसयिषीढ्वम् / दंसयिषीध्वम् उत्तम दंसयिषीय दंसयिषीवहि दंसयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंसयिष्यत अदंसयिष्येताम् अदंसयिष्यन्त मध्यम अदंसयिष्यथाः अदंसयिष्येथाम् अदंसयिष्यध्वम् उत्तम अदंसयिष्ये अदंसयिष्यावहि अदंसयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंस्यते दंस्येते दंस्यन्ते मध्यम दंस्यसे दंस्येथे दंस्यध्वे उत्तम दंस्ये दंस्यावहे दंस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंस्यताम् दंस्येताम् दंस्यन्ताम् मध्यम दंस्यस्व दंस्येथाम् दंस्यध्वम् उत्तम दंस्यै दंस्यावहै दंस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदंस्यत अदंस्येताम् अदंस्यन्त मध्यम अदंस्यथाः अदंस्येथाम् अदंस्यध्वम् उत्तम अदंस्ये अदंस्यावहि अदंस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंस्येत दंस्येयाताम् दंस्येरन् मध्यम दंस्येथाः दंस्येयाथाम् दंस्येध्वम् उत्तम दंस्येय दंस्येवहि दंस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दंसयिष्यते / दंसिष्यते दंसयिष्येते / दंसिष्येते दंसयिष्यन्ते / दंसिष्यन्ते मध्यम दंसयिष्यसे / दंसिष्यसे दंसयिष्येथे / दंसिष्येथे दंसयिष्यध्वे / दंसिष्यध्वे उत्तम दंसयिष्ये / दंसिष्ये दंसयिष्यावहे / दंसिष्यावहे दंसयिष्यामहे / दंसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दंसन — — दंसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दंसक दंसकः दंसिका दंसकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दंसितृ दंसिता दंसित्री दंसितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त दंस्य दंस्यः दंस्या दंस्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दंस्य दंस्यः दंस्या दंस्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दंसितव्य दंसितव्यः दंसितव्या दंसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दंसनीय दंसनीयः दंसनीया दंसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दंसित दंसितः दंसिता दंसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दंसितवत् दंसितवान् दंसितवती दंसितवत् / दंसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दंसत् दंसन् दंसन्ती दंसत् / दंसद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दंसिष्यत् दंसिष्यन् दंसिष्यती / दंसिष्यन्ती दंसिष्यत् / दंसिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दंसयमान दंसयमानः दंसयमाना दंसयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दंसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदंस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दंसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दंसम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दंस दंसः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दंस्ति — दंस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ददंस्वस् ददंस्वान् ददंसुषी ददंस्वत् / ददंस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।