🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:35:17 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्यम् (स्यमँ)

चुरादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 10.0216
धात्वर्थ: वितर्के — चिंतन करना, मनन करना, तर्क वितर्क करना, विचार करना (to consider,to think,to sound,to shout)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयतेस्यामयेतेस्यामयन्ते
मध्यमस्यामयसेस्यामयेथेस्यामयध्वे
उत्तमस्यामयेस्यामयावहेस्यामयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयताम्स्यामयेताम्स्यामयन्ताम्
मध्यमस्यामयस्वस्यामयेथाम्स्यामयध्वम्
उत्तमस्यामयैस्यामयावहैस्यामयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्यामयतअस्यामयेताम्अस्यामयन्त
मध्यमअस्यामयथाःअस्यामयेथाम्अस्यामयध्वम्
उत्तमअस्यामयेअस्यामयावहिअस्यामयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयेतस्यामयेयाताम्स्यामयेरन्
मध्यमस्यामयेथाःस्यामयेयाथाम्स्यामयेध्वम्
उत्तमस्यामयेयस्यामयेवहिस्यामयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयिष्यतेस्यामयिष्येतेस्यामयिष्यन्ते
मध्यमस्यामयिष्यसेस्यामयिष्येथेस्यामयिष्यध्वे
उत्तमस्यामयिष्येस्यामयिष्यावहेस्यामयिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयितास्यामयितारौस्यामयितारः
मध्यमस्यामयितासेस्यामयितासाथेस्यामयिताध्वे
उत्तमस्यामयिताहेस्यामयितास्वहेस्यामयितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयाञ्चक्रे / स्यामयामास / स्यामयाम्बभूवस्यामयाञ्चक्राते / स्यामयामासतुः / स्यामयाम्बभूवतुःस्यामयाञ्चक्रिरे / स्यामयामासुः / स्यामयाम्बभूवुः
मध्यमस्यामयाञ्चकृषे / स्यामयामासिथ / स्यामयाम्बभूविथस्यामयाञ्चक्राथे / स्यामयामासथुः / स्यामयाम्बभूवथुःस्यामयाञ्चकृढ्वे / स्यामयामास / स्यामयाम्बभूव
उत्तमस्यामयाञ्चक्रे / स्यामयामास / स्यामयाम्बभूवस्यामयाञ्चकृवहे / स्यामयामासिव / स्यामयाम्बभूविवस्यामयाञ्चकृमहे / स्यामयामासिम / स्यामयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसिस्यमतअसिस्यमेताम्असिस्यमन्त
मध्यमअसिस्यमथाःअसिस्यमेथाम्असिस्यमध्वम्
उत्तमअसिस्यमेअसिस्यमावहिअसिस्यमामहि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्यामयिषीष्टस्यामयिषीयास्ताम्स्यामयिषीरन्
मध्यमस्यामयिषीष्ठाःस्यामयिषीयास्थाम्स्यामयिषीढ्वम् / स्यामयिषीध्वम्
उत्तमस्यामयिषीयस्यामयिषीवहिस्यामयिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्यामयिष्यतअस्यामयिष्येताम्अस्यामयिष्यन्त
मध्यमअस्यामयिष्यथाःअस्यामयिष्येथाम्अस्यामयिष्यध्वम्
उत्तमअस्यामयिष्येअस्यामयिष्यावहिअस्यामयिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें