🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:53 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पश् (पशँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0244
धात्वर्थ: बन्धने — बांधना, बेडी डालना, फांस लगाना (to lockup, to bind, to hang till death)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाशयतिपाशयतःपाशयन्ति
मध्यमपाशयसिपाशयथःपाशयथ
उत्तमपाशयामिपाशयावःपाशयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाशयतात् / पाशयताद् / पाशयतुपाशयताम्पाशयन्तु
मध्यमपाशय / पाशयतात् / पाशयताद्पाशयतम्पाशयत
उत्तमपाशयानिपाशयावपाशयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपाशयत् / अपाशयद्अपाशयताम्अपाशयन्
मध्यमअपाशयःअपाशयतम्अपाशयत
उत्तमअपाशयम्अपाशयावअपाशयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाशयेत् / पाशयेद्पाशयेताम्पाशयेयुः
मध्यमपाशयेःपाशयेतम्पाशयेत
उत्तमपाशयेयम्पाशयेवपाशयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाशयिष्यतिपाशयिष्यतःपाशयिष्यन्ति
मध्यमपाशयिष्यसिपाशयिष्यथःपाशयिष्यथ
उत्तमपाशयिष्यामिपाशयिष्यावःपाशयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाशयितापाशयितारौपाशयितारः
मध्यमपाशयितासिपाशयितास्थःपाशयितास्थ
उत्तमपाशयितास्मिपाशयितास्वःपाशयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाशयाञ्चकार / पाशयामास / पाशयाम्बभूवपाशयाञ्चक्रतुः / पाशयामासतुः / पाशयाम्बभूवतुःपाशयाञ्चक्रुः / पाशयामासुः / पाशयाम्बभूवुः
मध्यमपाशयाञ्चकर्थ / पाशयामासिथ / पाशयाम्बभूविथपाशयाञ्चक्रथुः / पाशयामासथुः / पाशयाम्बभूवथुःपाशयाञ्चक्र / पाशयामास / पाशयाम्बभूव
उत्तमपाशयाञ्चकर / पाशयाञ्चकार / पाशयामास / पाशयाम्बभूवपाशयाञ्चकृव / पाशयामासिव / पाशयाम्बभूविवपाशयाञ्चकृम / पाशयामासिम / पाशयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपीपशत् / अपीपशद्अपीपशताम्अपीपशन्
मध्यमअपीपशःअपीपशतम्अपीपशत
उत्तमअपीपशम्अपीपशावअपीपशाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपाश्यात् / पाश्याद्पाश्यास्ताम्पाश्यासुः
मध्यमपाश्याःपाश्यास्तम्पाश्यास्त
उत्तमपाश्यासम्पाश्यास्वपाश्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपाशयिष्यत् / अपाशयिष्यद्अपाशयिष्यताम्अपाशयिष्यन्
मध्यमअपाशयिष्यःअपाशयिष्यतम्अपाशयिष्यत
उत्तमअपाशयिष्यम्अपाशयिष्यावअपाशयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें