२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ध्रस् (उँध्रसँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0270
धात्वर्थ: उञ्छे — बीनना, एक एक करके चुनना (to pick, to glean)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसति / ध्रासयति ध्रसतः / ध्रासयतः ध्रसन्ति / ध्रासयन्ति मध्यम ध्रससि / ध्रासयसि ध्रसथः / ध्रासयथः ध्रसथ / ध्रासयथ उत्तम ध्रसामि / ध्रासयामि ध्रसावः / ध्रासयावः ध्रसामः / ध्रासयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसतात् / ध्रसताद् / ध्रसतु / ध्रासयतात् / ध्रासयताद् / ध्रासयतु ध्रसताम् / ध्रासयताम् ध्रसन्तु / ध्रासयन्तु मध्यम ध्रस / ध्रसतात् / ध्रसताद् / ध्रासय / ध्रासयतात् / ध्रासयताद् ध्रसतम् / ध्रासयतम् ध्रसत / ध्रासयत उत्तम ध्रसानि / ध्रासयानि ध्रसाव / ध्रासयाव ध्रसाम / ध्रासयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रसत् / अध्रसद् / अध्रासयत् / अध्रासयद् अध्रसताम् / अध्रासयताम् अध्रसन् / अध्रासयन् मध्यम अध्रसः / अध्रासयः अध्रसतम् / अध्रासयतम् अध्रसत / अध्रासयत उत्तम अध्रसम् / अध्रासयम् अध्रसाव / अध्रासयाव अध्रसाम / अध्रासयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसेत् / ध्रसेद् / ध्रासयेत् / ध्रासयेद् ध्रसेताम् / ध्रासयेताम् ध्रसेयुः / ध्रासयेयुः मध्यम ध्रसेः / ध्रासयेः ध्रसेतम् / ध्रासयेतम् ध्रसेत / ध्रासयेत उत्तम ध्रसेयम् / ध्रासयेयम् ध्रसेव / ध्रासयेव ध्रसेम / ध्रासयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसिष्यति / ध्रासयिष्यति ध्रसिष्यतः / ध्रासयिष्यतः ध्रसिष्यन्ति / ध्रासयिष्यन्ति मध्यम ध्रसिष्यसि / ध्रासयिष्यसि ध्रसिष्यथः / ध्रासयिष्यथः ध्रसिष्यथ / ध्रासयिष्यथ उत्तम ध्रसिष्यामि / ध्रासयिष्यामि ध्रसिष्यावः / ध्रासयिष्यावः ध्रसिष्यामः / ध्रासयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसिता / ध्रासयिता ध्रसितारौ / ध्रासयितारौ ध्रसितारः / ध्रासयितारः मध्यम ध्रसितासि / ध्रासयितासि ध्रसितास्थः / ध्रासयितास्थः ध्रसितास्थ / ध्रासयितास्थ उत्तम ध्रसितास्मि / ध्रासयितास्मि ध्रसितास्वः / ध्रासयितास्वः ध्रसितास्मः / ध्रासयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दध्रास / ध्रासयाञ्चकार / ध्रासयामास / ध्रासयाम्बभूव दध्रसतुः / ध्रासयाञ्चक्रतुः / ध्रासयामासतुः / ध्रासयाम्बभूवतुः दध्रसुः / ध्रासयाञ्चक्रुः / ध्रासयामासुः / ध्रासयाम्बभूवुः मध्यम दध्रसिथ / ध्रासयाञ्चकर्थ / ध्रासयामासिथ / ध्रासयाम्बभूविथ दध्रसथुः / ध्रासयाञ्चक्रथुः / ध्रासयामासथुः / ध्रासयाम्बभूवथुः दध्रस / ध्रासयाञ्चक्र / ध्रासयामास / ध्रासयाम्बभूव उत्तम दध्रस / दध्रास / ध्रासयाञ्चकर / ध्रासयाञ्चकार / ध्रासयामास / ध्रासयाम्बभूव दध्रसिव / ध्रासयाञ्चकृव / ध्रासयामासिव / ध्रासयाम्बभूविव दध्रसिम / ध्रासयाञ्चकृम / ध्रासयामासिम / ध्रासयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदिध्रसत् / अदिध्रसद् / अध्रसीत् / अध्रसीद् / अध्रासीत् / अध्रासीद् अदिध्रसताम् / अध्रसिष्टाम् / अध्रासिष्टाम् अदिध्रसन् / अध्रसिषुः / अध्रासिषुः मध्यम अदिध्रसः / अध्रसीः / अध्रासीः अदिध्रसतम् / अध्रसिष्टम् / अध्रासिष्टम् अदिध्रसत / अध्रसिष्ट / अध्रासिष्ट उत्तम अदिध्रसम् / अध्रसिषम् / अध्रासिषम् अदिध्रसाव / अध्रसिष्व / अध्रासिष्व अदिध्रसाम / अध्रसिष्म / अध्रासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्यात् / ध्रस्याद् / ध्रास्यात् / ध्रास्याद् ध्रस्यास्ताम् / ध्रास्यास्ताम् ध्रस्यासुः / ध्रास्यासुः मध्यम ध्रस्याः / ध्रास्याः ध्रस्यास्तम् / ध्रास्यास्तम् ध्रस्यास्त / ध्रास्यास्त उत्तम ध्रस्यासम् / ध्रास्यासम् ध्रस्यास्व / ध्रास्यास्व ध्रस्यास्म / ध्रास्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रसिष्यत् / अध्रसिष्यद् / अध्रासयिष्यत् / अध्रासयिष्यद् अध्रसिष्यताम् / अध्रासयिष्यताम् अध्रसिष्यन् / अध्रासयिष्यन् मध्यम अध्रसिष्यः / अध्रासयिष्यः अध्रसिष्यतम् / अध्रासयिष्यतम् अध्रसिष्यत / अध्रासयिष्यत उत्तम अध्रसिष्यम् / अध्रासयिष्यम् अध्रसिष्याव / अध्रासयिष्याव अध्रसिष्याम / अध्रासयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयते ध्रासयेते ध्रासयन्ते मध्यम ध्रासयसे ध्रासयेथे ध्रासयध्वे उत्तम ध्रासये ध्रासयावहे ध्रासयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयताम् ध्रासयेताम् ध्रासयन्ताम् मध्यम ध्रासयस्व ध्रासयेथाम् ध्रासयध्वम् उत्तम ध्रासयै ध्रासयावहै ध्रासयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रासयत अध्रासयेताम् अध्रासयन्त मध्यम अध्रासयथाः अध्रासयेथाम् अध्रासयध्वम् उत्तम अध्रासये अध्रासयावहि अध्रासयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयेत ध्रासयेयाताम् ध्रासयेरन् मध्यम ध्रासयेथाः ध्रासयेयाथाम् ध्रासयेध्वम् उत्तम ध्रासयेय ध्रासयेवहि ध्रासयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयिष्यते ध्रासयिष्येते ध्रासयिष्यन्ते मध्यम ध्रासयिष्यसे ध्रासयिष्येथे ध्रासयिष्यध्वे उत्तम ध्रासयिष्ये ध्रासयिष्यावहे ध्रासयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयिता ध्रासयितारौ ध्रासयितारः मध्यम ध्रासयितासे ध्रासयितासाथे ध्रासयिताध्वे उत्तम ध्रासयिताहे ध्रासयितास्वहे ध्रासयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयाञ्चक्रे / ध्रासयामास / ध्रासयाम्बभूव ध्रासयाञ्चक्राते / ध्रासयामासतुः / ध्रासयाम्बभूवतुः ध्रासयाञ्चक्रिरे / ध्रासयामासुः / ध्रासयाम्बभूवुः मध्यम ध्रासयाञ्चकृषे / ध्रासयामासिथ / ध्रासयाम्बभूविथ ध्रासयाञ्चक्राथे / ध्रासयामासथुः / ध्रासयाम्बभूवथुः ध्रासयाञ्चकृढ्वे / ध्रासयामास / ध्रासयाम्बभूव उत्तम ध्रासयाञ्चक्रे / ध्रासयामास / ध्रासयाम्बभूव ध्रासयाञ्चकृवहे / ध्रासयामासिव / ध्रासयाम्बभूविव ध्रासयाञ्चकृमहे / ध्रासयामासिम / ध्रासयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदिध्रसत अदिध्रसेताम् अदिध्रसन्त मध्यम अदिध्रसथाः अदिध्रसेथाम् अदिध्रसध्वम् उत्तम अदिध्रसे अदिध्रसावहि अदिध्रसामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रासयिषीष्ट ध्रासयिषीयास्ताम् ध्रासयिषीरन् मध्यम ध्रासयिषीष्ठाः ध्रासयिषीयास्थाम् ध्रासयिषीढ्वम् / ध्रासयिषीध्वम् उत्तम ध्रासयिषीय ध्रासयिषीवहि ध्रासयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रासयिष्यत अध्रासयिष्येताम् अध्रासयिष्यन्त मध्यम अध्रासयिष्यथाः अध्रासयिष्येथाम् अध्रासयिष्यध्वम् उत्तम अध्रासयिष्ये अध्रासयिष्यावहि अध्रासयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्यते / ध्रास्यते ध्रस्येते / ध्रास्येते ध्रस्यन्ते / ध्रास्यन्ते मध्यम ध्रस्यसे / ध्रास्यसे ध्रस्येथे / ध्रास्येथे ध्रस्यध्वे / ध्रास्यध्वे उत्तम ध्रस्ये / ध्रास्ये ध्रस्यावहे / ध्रास्यावहे ध्रस्यामहे / ध्रास्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्यताम् / ध्रास्यताम् ध्रस्येताम् / ध्रास्येताम् ध्रस्यन्ताम् / ध्रास्यन्ताम् मध्यम ध्रस्यस्व / ध्रास्यस्व ध्रस्येथाम् / ध्रास्येथाम् ध्रस्यध्वम् / ध्रास्यध्वम् उत्तम ध्रस्यै / ध्रास्यै ध्रस्यावहै / ध्रास्यावहै ध्रस्यामहै / ध्रास्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अध्रस्यत / अध्रास्यत अध्रस्येताम् / अध्रास्येताम् अध्रस्यन्त / अध्रास्यन्त मध्यम अध्रस्यथाः / अध्रास्यथाः अध्रस्येथाम् / अध्रास्येथाम् अध्रस्यध्वम् / अध्रास्यध्वम् उत्तम अध्रस्ये / अध्रास्ये अध्रस्यावहि / अध्रास्यावहि अध्रस्यामहि / अध्रास्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रस्येत / ध्रास्येत ध्रस्येयाताम् / ध्रास्येयाताम् ध्रस्येरन् / ध्रास्येरन् मध्यम ध्रस्येथाः / ध्रास्येथाः ध्रस्येयाथाम् / ध्रास्येयाथाम् ध्रस्येध्वम् / ध्रास्येध्वम् उत्तम ध्रस्येय / ध्रास्येय ध्रस्येवहि / ध्रास्येवहि ध्रस्येमहि / ध्रास्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ध्रसिष्यते / ध्रासयिष्यते / ध्रासिष्यते ध्रसिष्येते / ध्रासयिष्येते / ध्रासिष्येते ध्रसिष्यन्ते / ध्रासयिष्यन्ते / ध्रासिष्यन्ते मध्यम ध्रसिष्यसे / ध्रासयिष्यसे / ध्रासिष्यसे ध्रसिष्येथे / ध्रासयिष्येथे / ध्रासिष्येथे ध्रसिष्यध्वे / ध्रासयिष्यध्वे / ध्रासिष्यध्वे उत्तम ध्रसिष्ये / ध्रासयिष्ये / ध्रासिष्ये ध्रसिष्यावहे / ध्रासयिष्यावहे / ध्रासिष्यावहे ध्रसिष्यामहे / ध्रासयिष्यामहे / ध्रासिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ध्रसन — — ध्रसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ध्रासक ध्रासकः ध्रासिका ध्रासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ध्रसितृ ध्रसिता ध्रसित्री ध्रसितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ध्रास्य ध्रास्यः ध्रास्या ध्रास्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ध्रास्य ध्रास्यः ध्रास्या ध्रास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ध्रसितव्य ध्रसितव्यः ध्रसितव्या ध्रसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ध्रसनीय ध्रसनीयः ध्रसनीया ध्रसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ध्रस्त ध्रस्तः ध्रस्ता ध्रस्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ध्रस्तवत् ध्रस्तवान् ध्रस्तवती ध्रस्तवत् / ध्रस्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ध्रसत् ध्रसन् ध्रसन्ती ध्रसत् / ध्रसद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ध्रसिष्यत् ध्रसिष्यन् ध्रसिष्यती / ध्रसिष्यन्ती ध्रसिष्यत् / ध्रसिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ध्रासयमान ध्रासयमानः ध्रासयमाना ध्रासयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ध्रस्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रध्रस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ध्रसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ध्रासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ध्रास ध्रासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ध्रस्ति — ध्रस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दध्रस्वस् दध्रस्वान् दध्रसुषी दध्रस्वत् / दध्रस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।