🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:35:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

च्यु (च्यु)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0275
धात्वर्थ: सहने हसने च — सहना, सहन करना, हँसना (to endure, to tolerate, to laugh)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्यावयतिच्यावयतःच्यावयन्ति
मध्यमच्यावयसिच्यावयथःच्यावयथ
उत्तमच्यावयामिच्यावयावःच्यावयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्यावयतात् / च्यावयताद् / च्यावयतुच्यावयताम्च्यावयन्तु
मध्यमच्यावय / च्यावयतात् / च्यावयताद्च्यावयतम्च्यावयत
उत्तमच्यावयानिच्यावयावच्यावयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्यावयत् / अच्यावयद्अच्यावयताम्अच्यावयन्
मध्यमअच्यावयःअच्यावयतम्अच्यावयत
उत्तमअच्यावयम्अच्यावयावअच्यावयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्यावयेत् / च्यावयेद्च्यावयेताम्च्यावयेयुः
मध्यमच्यावयेःच्यावयेतम्च्यावयेत
उत्तमच्यावयेयम्च्यावयेवच्यावयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्यावयिष्यतिच्यावयिष्यतःच्यावयिष्यन्ति
मध्यमच्यावयिष्यसिच्यावयिष्यथःच्यावयिष्यथ
उत्तमच्यावयिष्यामिच्यावयिष्यावःच्यावयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्यावयिताच्यावयितारौच्यावयितारः
मध्यमच्यावयितासिच्यावयितास्थःच्यावयितास्थ
उत्तमच्यावयितास्मिच्यावयितास्वःच्यावयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्यावयाञ्चकार / च्यावयामास / च्यावयाम्बभूवच्यावयाञ्चक्रतुः / च्यावयामासतुः / च्यावयाम्बभूवतुःच्यावयाञ्चक्रुः / च्यावयामासुः / च्यावयाम्बभूवुः
मध्यमच्यावयाञ्चकर्थ / च्यावयामासिथ / च्यावयाम्बभूविथच्यावयाञ्चक्रथुः / च्यावयामासथुः / च्यावयाम्बभूवथुःच्यावयाञ्चक्र / च्यावयामास / च्यावयाम्बभूव
उत्तमच्यावयाञ्चकर / च्यावयाञ्चकार / च्यावयामास / च्यावयाम्बभूवच्यावयाञ्चकृव / च्यावयामासिव / च्यावयाम्बभूविवच्यावयाञ्चकृम / च्यावयामासिम / च्यावयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचुच्यवत् / अचुच्यवद्अचुच्यवताम्अचुच्यवन्
मध्यमअचुच्यवःअचुच्यवतम्अचुच्यवत
उत्तमअचुच्यवम्अचुच्यवावअचुच्यवाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमच्याव्यात् / च्याव्याद्च्याव्यास्ताम्च्याव्यासुः
मध्यमच्याव्याःच्याव्यास्तम्च्याव्यास्त
उत्तमच्याव्यासम्च्याव्यास्वच्याव्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्यावयिष्यत् / अच्यावयिष्यद्अच्यावयिष्यताम्अच्यावयिष्यन्
मध्यमअच्यावयिष्यःअच्यावयिष्यतम्अच्यावयिष्यत
उत्तमअच्यावयिष्यम्अच्यावयिष्यावअच्यावयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें