🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:19 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कृप् (कृपँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0278
धात्वर्थ: अवकल्कने — कल्पना करना, विचार करना, मिश्रित करना, चित्रित करना, रंगना (to mix, to think, to imagine, to paint)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्पयतिकल्पयतःकल्पयन्ति
मध्यमकल्पयसिकल्पयथःकल्पयथ
उत्तमकल्पयामिकल्पयावःकल्पयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्पयतात् / कल्पयताद् / कल्पयतुकल्पयताम्कल्पयन्तु
मध्यमकल्पय / कल्पयतात् / कल्पयताद्कल्पयतम्कल्पयत
उत्तमकल्पयानिकल्पयावकल्पयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकल्पयत् / अकल्पयद्अकल्पयताम्अकल्पयन्
मध्यमअकल्पयःअकल्पयतम्अकल्पयत
उत्तमअकल्पयम्अकल्पयावअकल्पयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्पयेत् / कल्पयेद्कल्पयेताम्कल्पयेयुः
मध्यमकल्पयेःकल्पयेतम्कल्पयेत
उत्तमकल्पयेयम्कल्पयेवकल्पयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्पयिष्यतिकल्पयिष्यतःकल्पयिष्यन्ति
मध्यमकल्पयिष्यसिकल्पयिष्यथःकल्पयिष्यथ
उत्तमकल्पयिष्यामिकल्पयिष्यावःकल्पयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्पयिताकल्पयितारौकल्पयितारः
मध्यमकल्पयितासिकल्पयितास्थःकल्पयितास्थ
उत्तमकल्पयितास्मिकल्पयितास्वःकल्पयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्पयाञ्चकार / कल्पयामास / कल्पयाम्बभूवकल्पयाञ्चक्रतुः / कल्पयामासतुः / कल्पयाम्बभूवतुःकल्पयाञ्चक्रुः / कल्पयामासुः / कल्पयाम्बभूवुः
मध्यमकल्पयाञ्चकर्थ / कल्पयामासिथ / कल्पयाम्बभूविथकल्पयाञ्चक्रथुः / कल्पयामासथुः / कल्पयाम्बभूवथुःकल्पयाञ्चक्र / कल्पयामास / कल्पयाम्बभूव
उत्तमकल्पयाञ्चकर / कल्पयाञ्चकार / कल्पयामास / कल्पयाम्बभूवकल्पयाञ्चकृव / कल्पयामासिव / कल्पयाम्बभूविवकल्पयाञ्चकृम / कल्पयामासिम / कल्पयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचकल्पत् / अचकल्पद् / अचीकॢपत् / अचीकॢपद्अचकल्पताम् / अचीकॢपताम्अचकल्पन् / अचीकॢपन्
मध्यमअचकल्पः / अचीकॢपःअचकल्पतम् / अचीकॢपतम्अचकल्पत / अचीकॢपत
उत्तमअचकल्पम् / अचीकॢपम्अचकल्पाव / अचीकॢपावअचकल्पाम / अचीकॢपाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकल्प्यात् / कल्प्याद्कल्प्यास्ताम्कल्प्यासुः
मध्यमकल्प्याःकल्प्यास्तम्कल्प्यास्त
उत्तमकल्प्यासम्कल्प्यास्वकल्प्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकल्पयिष्यत् / अकल्पयिष्यद्अकल्पयिष्यताम्अकल्पयिष्यन्
मध्यमअकल्पयिष्यःअकल्पयिष्यतम्अकल्पयिष्यत
उत्तमअकल्पयिष्यम्अकल्पयिष्यावअकल्पयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें