🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दल् (दलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0281
धात्वर्थ: विदारणे — चीरना, फाड़ना, टुकड़े करना (to break, to cut, to slice, to do pieces)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलति / दालयतिदलतः / दालयतःदलन्ति / दालयन्ति
मध्यमदलसि / दालयसिदलथः / दालयथःदलथ / दालयथ
उत्तमदलामि / दालयामिदलावः / दालयावःदलामः / दालयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलतात् / दलताद् / दलतु / दालयतात् / दालयताद् / दालयतुदलताम् / दालयताम्दलन्तु / दालयन्तु
मध्यमदल / दलतात् / दलताद् / दालय / दालयतात् / दालयताद्दलतम् / दालयतम्दलत / दालयत
उत्तमदलानि / दालयानिदलाव / दालयावदलाम / दालयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदलत् / अदलद् / अदालयत् / अदालयद्अदलताम् / अदालयताम्अदलन् / अदालयन्
मध्यमअदलः / अदालयःअदलतम् / अदालयतम्अदलत / अदालयत
उत्तमअदलम् / अदालयम्अदलाव / अदालयावअदलाम / अदालयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलेत् / दलेद् / दालयेत् / दालयेद्दलेताम् / दालयेताम्दलेयुः / दालयेयुः
मध्यमदलेः / दालयेःदलेतम् / दालयेतम्दलेत / दालयेत
उत्तमदलेयम् / दालयेयम्दलेव / दालयेवदलेम / दालयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलिष्यति / दालयिष्यतिदलिष्यतः / दालयिष्यतःदलिष्यन्ति / दालयिष्यन्ति
मध्यमदलिष्यसि / दालयिष्यसिदलिष्यथः / दालयिष्यथःदलिष्यथ / दालयिष्यथ
उत्तमदलिष्यामि / दालयिष्यामिदलिष्यावः / दालयिष्यावःदलिष्यामः / दालयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलिता / दालयितादलितारौ / दालयितारौदलितारः / दालयितारः
मध्यमदलितासि / दालयितासिदलितास्थः / दालयितास्थःदलितास्थ / दालयितास्थ
उत्तमदलितास्मि / दालयितास्मिदलितास्वः / दालयितास्वःदलितास्मः / दालयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमददाल / दालयाञ्चकार / दालयामास / दालयाम्बभूवदालयाञ्चक्रतुः / दालयामासतुः / दालयाम्बभूवतुः / देलतुःदालयाञ्चक्रुः / दालयामासुः / दालयाम्बभूवुः / देलुः
मध्यमदालयाञ्चकर्थ / दालयामासिथ / दालयाम्बभूविथ / देलिथदालयाञ्चक्रथुः / दालयामासथुः / दालयाम्बभूवथुः / देलथुःदालयाञ्चक्र / दालयामास / दालयाम्बभूव / देल
उत्तमददल / ददाल / दालयाञ्चकर / दालयाञ्चकार / दालयामास / दालयाम्बभूवदालयाञ्चकृव / दालयामासिव / दालयाम्बभूविव / देलिवदालयाञ्चकृम / दालयामासिम / दालयाम्बभूविम / देलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदालीत् / अदालीद् / अदीदलत् / अदीदलद्अदालिष्टाम् / अदीदलताम्अदालिषुः / अदीदलन्
मध्यमअदालीः / अदीदलःअदालिष्टम् / अदीदलतम्अदालिष्ट / अदीदलत
उत्तमअदालिषम् / अदीदलम्अदालिष्व / अदीदलावअदालिष्म / अदीदलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदल्यात् / दल्याद् / दाल्यात् / दाल्याद्दल्यास्ताम् / दाल्यास्ताम्दल्यासुः / दाल्यासुः
मध्यमदल्याः / दाल्याःदल्यास्तम् / दाल्यास्तम्दल्यास्त / दाल्यास्त
उत्तमदल्यासम् / दाल्यासम्दल्यास्व / दाल्यास्वदल्यास्म / दाल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदलिष्यत् / अदलिष्यद् / अदालयिष्यत् / अदालयिष्यद्अदलिष्यताम् / अदालयिष्यताम्अदलिष्यन् / अदालयिष्यन्
मध्यमअदलिष्यः / अदालयिष्यःअदलिष्यतम् / अदालयिष्यतम्अदलिष्यत / अदालयिष्यत
उत्तमअदलिष्यम् / अदालयिष्यम्अदलिष्याव / अदालयिष्यावअदलिष्याम / अदालयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें