२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दल् (दलँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0281
धात्वर्थ: विदारणे — चीरना, फाड़ना, टुकड़े करना (to break, to cut, to slice, to do pieces)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलति / दालयति दलतः / दालयतः दलन्ति / दालयन्ति मध्यम दलसि / दालयसि दलथः / दालयथः दलथ / दालयथ उत्तम दलामि / दालयामि दलावः / दालयावः दलामः / दालयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलतात् / दलताद् / दलतु / दालयतात् / दालयताद् / दालयतु दलताम् / दालयताम् दलन्तु / दालयन्तु मध्यम दल / दलतात् / दलताद् / दालय / दालयतात् / दालयताद् दलतम् / दालयतम् दलत / दालयत उत्तम दलानि / दालयानि दलाव / दालयाव दलाम / दालयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदलत् / अदलद् / अदालयत् / अदालयद् अदलताम् / अदालयताम् अदलन् / अदालयन् मध्यम अदलः / अदालयः अदलतम् / अदालयतम् अदलत / अदालयत उत्तम अदलम् / अदालयम् अदलाव / अदालयाव अदलाम / अदालयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलेत् / दलेद् / दालयेत् / दालयेद् दलेताम् / दालयेताम् दलेयुः / दालयेयुः मध्यम दलेः / दालयेः दलेतम् / दालयेतम् दलेत / दालयेत उत्तम दलेयम् / दालयेयम् दलेव / दालयेव दलेम / दालयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलिष्यति / दालयिष्यति दलिष्यतः / दालयिष्यतः दलिष्यन्ति / दालयिष्यन्ति मध्यम दलिष्यसि / दालयिष्यसि दलिष्यथः / दालयिष्यथः दलिष्यथ / दालयिष्यथ उत्तम दलिष्यामि / दालयिष्यामि दलिष्यावः / दालयिष्यावः दलिष्यामः / दालयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलिता / दालयिता दलितारौ / दालयितारौ दलितारः / दालयितारः मध्यम दलितासि / दालयितासि दलितास्थः / दालयितास्थः दलितास्थ / दालयितास्थ उत्तम दलितास्मि / दालयितास्मि दलितास्वः / दालयितास्वः दलितास्मः / दालयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददाल / दालयाञ्चकार / दालयामास / दालयाम्बभूव दालयाञ्चक्रतुः / दालयामासतुः / दालयाम्बभूवतुः / देलतुः दालयाञ्चक्रुः / दालयामासुः / दालयाम्बभूवुः / देलुः मध्यम दालयाञ्चकर्थ / दालयामासिथ / दालयाम्बभूविथ / देलिथ दालयाञ्चक्रथुः / दालयामासथुः / दालयाम्बभूवथुः / देलथुः दालयाञ्चक्र / दालयामास / दालयाम्बभूव / देल उत्तम ददल / ददाल / दालयाञ्चकर / दालयाञ्चकार / दालयामास / दालयाम्बभूव दालयाञ्चकृव / दालयामासिव / दालयाम्बभूविव / देलिव दालयाञ्चकृम / दालयामासिम / दालयाम्बभूविम / देलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदालीत् / अदालीद् / अदीदलत् / अदीदलद् अदालिष्टाम् / अदीदलताम् अदालिषुः / अदीदलन् मध्यम अदालीः / अदीदलः अदालिष्टम् / अदीदलतम् अदालिष्ट / अदीदलत उत्तम अदालिषम् / अदीदलम् अदालिष्व / अदीदलाव अदालिष्म / अदीदलाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्यात् / दल्याद् / दाल्यात् / दाल्याद् दल्यास्ताम् / दाल्यास्ताम् दल्यासुः / दाल्यासुः मध्यम दल्याः / दाल्याः दल्यास्तम् / दाल्यास्तम् दल्यास्त / दाल्यास्त उत्तम दल्यासम् / दाल्यासम् दल्यास्व / दाल्यास्व दल्यास्म / दाल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदलिष्यत् / अदलिष्यद् / अदालयिष्यत् / अदालयिष्यद् अदलिष्यताम् / अदालयिष्यताम् अदलिष्यन् / अदालयिष्यन् मध्यम अदलिष्यः / अदालयिष्यः अदलिष्यतम् / अदालयिष्यतम् अदलिष्यत / अदालयिष्यत उत्तम अदलिष्यम् / अदालयिष्यम् अदलिष्याव / अदालयिष्याव अदलिष्याम / अदालयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयते दालयेते दालयन्ते मध्यम दालयसे दालयेथे दालयध्वे उत्तम दालये दालयावहे दालयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयताम् दालयेताम् दालयन्ताम् मध्यम दालयस्व दालयेथाम् दालयध्वम् उत्तम दालयै दालयावहै दालयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदालयत अदालयेताम् अदालयन्त मध्यम अदालयथाः अदालयेथाम् अदालयध्वम् उत्तम अदालये अदालयावहि अदालयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयेत दालयेयाताम् दालयेरन् मध्यम दालयेथाः दालयेयाथाम् दालयेध्वम् उत्तम दालयेय दालयेवहि दालयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयिष्यते दालयिष्येते दालयिष्यन्ते मध्यम दालयिष्यसे दालयिष्येथे दालयिष्यध्वे उत्तम दालयिष्ये दालयिष्यावहे दालयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयिता दालयितारौ दालयितारः मध्यम दालयितासे दालयितासाथे दालयिताध्वे उत्तम दालयिताहे दालयितास्वहे दालयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयाञ्चक्रे / दालयामास / दालयाम्बभूव दालयाञ्चक्राते / दालयामासतुः / दालयाम्बभूवतुः दालयाञ्चक्रिरे / दालयामासुः / दालयाम्बभूवुः मध्यम दालयाञ्चकृषे / दालयामासिथ / दालयाम्बभूविथ दालयाञ्चक्राथे / दालयामासथुः / दालयाम्बभूवथुः दालयाञ्चकृढ्वे / दालयामास / दालयाम्बभूव उत्तम दालयाञ्चक्रे / दालयामास / दालयाम्बभूव दालयाञ्चकृवहे / दालयामासिव / दालयाम्बभूविव दालयाञ्चकृमहे / दालयामासिम / दालयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदीदलत अदीदलेताम् अदीदलन्त मध्यम अदीदलथाः अदीदलेथाम् अदीदलध्वम् उत्तम अदीदले अदीदलावहि अदीदलामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दालयिषीष्ट दालयिषीयास्ताम् दालयिषीरन् मध्यम दालयिषीष्ठाः दालयिषीयास्थाम् दालयिषीढ्वम् / दालयिषीध्वम् उत्तम दालयिषीय दालयिषीवहि दालयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदालयिष्यत अदालयिष्येताम् अदालयिष्यन्त मध्यम अदालयिष्यथाः अदालयिष्येथाम् अदालयिष्यध्वम् उत्तम अदालयिष्ये अदालयिष्यावहि अदालयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्यते / दाल्यते दल्येते / दाल्येते दल्यन्ते / दाल्यन्ते मध्यम दल्यसे / दाल्यसे दल्येथे / दाल्येथे दल्यध्वे / दाल्यध्वे उत्तम दल्ये / दाल्ये दल्यावहे / दाल्यावहे दल्यामहे / दाल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्यताम् / दाल्यताम् दल्येताम् / दाल्येताम् दल्यन्ताम् / दाल्यन्ताम् मध्यम दल्यस्व / दाल्यस्व दल्येथाम् / दाल्येथाम् दल्यध्वम् / दाल्यध्वम् उत्तम दल्यै / दाल्यै दल्यावहै / दाल्यावहै दल्यामहै / दाल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदल्यत / अदाल्यत अदल्येताम् / अदाल्येताम् अदल्यन्त / अदाल्यन्त मध्यम अदल्यथाः / अदाल्यथाः अदल्येथाम् / अदाल्येथाम् अदल्यध्वम् / अदाल्यध्वम् उत्तम अदल्ये / अदाल्ये अदल्यावहि / अदाल्यावहि अदल्यामहि / अदाल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्येत / दाल्येत दल्येयाताम् / दाल्येयाताम् दल्येरन् / दाल्येरन् मध्यम दल्येथाः / दाल्येथाः दल्येयाथाम् / दाल्येयाथाम् दल्येध्वम् / दाल्येध्वम् उत्तम दल्येय / दाल्येय दल्येवहि / दाल्येवहि दल्येमहि / दाल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलिष्यते / दालयिष्यते / दालिष्यते दलिष्येते / दालयिष्येते / दालिष्येते दलिष्यन्ते / दालयिष्यन्ते / दालिष्यन्ते मध्यम दलिष्यसे / दालयिष्यसे / दालिष्यसे दलिष्येथे / दालयिष्येथे / दालिष्येथे दलिष्यध्वे / दालयिष्यध्वे / दालिष्यध्वे उत्तम दलिष्ये / दालयिष्ये / दालिष्ये दलिष्यावहे / दालयिष्यावहे / दालिष्यावहे दलिष्यामहे / दालयिष्यामहे / दालिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दलन — — दलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दालक दालकः दालिका दालकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दलितृ दलिता दलित्री दलितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त दाल्य दाल्यः दाल्या दाल्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दाल्य दाल्यः दाल्या दाल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दलितव्य दलितव्यः दलितव्या दलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दलनीय दलनीयः दलनीया दलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दलित दलितः दलिता दलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दलितवत् दलितवान् दलितवती दलितवत् / दलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दलत् दलन् दलन्ती दलत् / दलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दलिष्यत् दलिष्यन् दलिष्यती / दलिष्यन्ती दलिष्यत् / दलिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दालयमान दालयमानः दालयमाना दालयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदल्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दालम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दाल दालः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दल्ति — दल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त देलिवस् देलिवान् देलुषी देलिवत् / देलिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।